Jetten Hükümeti Prinsjesdag Öncesi Sıkışıyor: Milyarlarca Euroluk Açık ve Grev Tehdidi

Maliye Bakanı Heinen, Başbakan Jetten ve Sosyal İşler Bakanı Vijlbrief, tatil aylarında bütçe krizini çözmeye çalışıyor

LAHEY– Hollanda’da Rob Jetten liderliğindeki hükümet, yaz tatiline rağmen yoğun bir baskı altında. Eylül ayında düzenlenecek Prinsjesdag’da (Kral Günü / Bütçe Günü) sunulacak 2027 bütçesinin hazırlanması, hükümet üyelerinin tatilini gölgeliyor.

Bütçe Açığı AB Sınırına Dayandı

Bahar Notası’na (Voorjaarsnota) göre bütçe açığı, gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 2,9’una ulaştı; bu oran, Avrupa Birliği’nin belirlediği yüzde 3’lük sınırın hemen altında bulunuyor. Hükümet buna rağmen kreş bakımına 4 milyar, savunmaya 19 milyar ve eğitime 1,5 milyar avroluk ek yatırım yapmayı planlıyor. Öte yandan sığınmacı ve statü sahiplerinin barınması için yaklaşık 1 milyar avro ek kaynağa ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca WIA (iş göremezlik) ödeneği alanların sayısındaki beklenmedik artışın maliyetinin 2030 yılına kadar 3,4 milyar avroya ulaşabileceği belirtiliyor.

Devlet borcunun daha fazla artmasını istemeyen VVD’nin baskısıyla, D66, VVD ve CDA, 2029’dan itibaren sosyal güvenlik harcamalarında yaklaşık 6,5 milyar avroluk tasarrufa gidilmesini önerdi.

Sendikalardan Sert Tepki, Grev Hazırlığı

Önerilen kesintilere sendikalar şiddetle karşı çıkıyor. Demiryolları, limanlar ve kamu sektöründe grev planları duyuruldu. FNV Başkanı Hans Spekman, grevlerin tek çözüm olduğunu belirterek, “Bunu sevdiğimiz için değil, kafamızın üzerinde bir Demokles kılıcı gibi sallanmasına izin veremeyeceğimiz için yapıyoruz” açıklamasını yaptı.

Sosyal İşler ve İstihdam Bakanı Hans Vijlbrief (D66), grev planlarına karşılık hükümetin bir öneri hazırlığında olduğunu söyledi. Bakan, Hollanda’daki “polder modeli” diyalog geleneğinin bugüne kadar hep ilerleme sağladığını vurguladı. Hızlandırılmış emeklilik yaşı artışı gündemden kaldırılmış olsa da, işsizlik (WW) ve iş göremezlik (WIA) ödeneklerindeki kesinti planları hâlâ masada duruyor.

İşveren örgütleri de hükümetin bütçe planlarına eleştirel yaklaşıyor. Sendikalarla görüşmeler şu ana kadar sonuç vermedi.

Koalisyon İçin Zor Denklem

Sendika desteği olmadan sol muhalefet partileriyle iş birliği de zorlaşmış görünüyor. D66’nın tercih ettiği bu yol, VVD’nin olası bir servet vergisi artışına karşı çıkmasıyla tıkanmış durumda. Alternatif olarak JA21, ChristenUnie, SGP ve muhtemelen BBB ile destek aranabilir; ancak bu partilerin Senato’da yeterli desteği sağlayıp sağlayamayacağı belirsiz.

Bu tablo karşısında hükümetin, büyük reformlar içermeyen “temkinli” bir bütçeyle Prinsjesdag’ı geçiştirip zaman kazanma seçeneğini değerlendirdiği de belirtiliyor.

Nhaber.nl