Avrupa’da Gençler Ayaklandı, Peki Hollanda’da Neden Sessizlik Hâkim?

Avrupa’nın birçok ülkesinde gençlerin başlattığı protesto dalgası büyüyor. Son haftalarda Fransa, İspanya, İtalya ve Arnavutluk’ta düzenlenen gösterilerin ardından Almanya’da da binlerce genç sokaklara çıktı.

Gençler, daha kaliteli eğitim, uygun fiyatlı konut ve daha adil ekonomik koşullar talep ediyor. Ancak bazı şehirlerde barışçıl başlayan gösteriler, yağma ve şiddet olaylarına dönüştü. Özellikle Paris ve Frankfurt’ta yaşanan olaylar dikkat çekti.

Hollanda’da ise Amsterdam, Rotterdam ve Lahey gibi şehirlerde protestolar beklenmesine rağmen geniş katılımlı gösteriler gerçekleşmedi. Yalnızca Lahey’de Plein Meydanı’nda toplanan bazı gençlerin neden olduğu olaylarda kısa süreli gerginlik yaşandı.

Avrupa’da gençlerin öfkesi neden büyüyor?

Hollanda Türkevi Araştırmalar Merkesi (HTAM) Başkanı Veyis Güngör'e göre gençlerin artan tepkilerinin temelinde Avrupa’nın giderek yaşlanan nüfusu bulunuyor. Güngör, birçok Avrupa ülkesinde emeklilik sistemlerinin yüksek maliyet oluşturduğunu ve kamu borçlarının hükümetlerin hareket alanını daralttığını belirtti. Bu nedenle hükümetler, gençlerin eğitim, istihdam ve konut gibi alanlardaki taleplerini karşılamakta zorlanıyor.

Güngör'e göre 50 yaş üzerindeki seçmenler birçok ülkede en büyük seçmen grubunu oluşturuyor. Üstelik yaşlı seçmenler gençlere kıyasla seçimlere daha fazla katılıyor ve siyasi partilerde daha aktif rol oynuyor. Bu durum, hükümetlerin politikalarını gençlerden çok yaşlı seçmenlerin beklentilerine göre şekillendirmesine yol açabiliyor.

Ev sahibi olanlarla olamayanlar arasındaki uçurum

Güngör'e göre Avrupa’daki protestoların yalnızca gençlerle yaşlılar arasındaki bir mücadele olarak değerlendirilmemesi gerektiğini düşünüyor. Güngör'e göre asıl ayrım, ekonomik güvencesini elde etmiş kişilerle henüz hayatını kurmaya çalışanlar arasında yaşanıyor.

Ev sahibi olan ve sürekli iş sözleşmesiyle çalışan kişiler mevcut ekonomik düzenin korunmasını isterken, konut sahibi olamayan ve iş güvencesi bulunmayan gençler değişim talep ediyor.

Ekonomide bu durum, insider-outsider (sistemin içinde olanlar ve dışında kalanlar) teorisiyle açıklanıyor.

Hollandalı gençler neden sokaklara çıkmıyor?

Uzmanlara göre Hollanda’da büyük çaplı gençlik protestolarının henüz yaşanmamasının en önemli nedenlerinden biri, gençlerin diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha güçlü ekonomik koşullara sahip olması.

Türkevi Başkanı Güngör, Hollanda’nın Avrupa’da ne çalışan ne de eğitim gören gençlerin oranının en düşük olduğu ülke olduğunu belirtti.

Hollanda iş piyasasının güçlü olmasının gençlere önemli avantajlar sağladığını vurgulayan Güngör, geçmiş nesillerin uzun süreli işsizlik dönemleri yaşadığını, günümüzde ise gençlerin iş bulma imkânlarının daha iyi olduğunu ifade ediyor. Ancak bu durum, Hollanda’daki gençlerin konut sıkıntısı ve hayat pahalılığından etkilenmediği anlamına gelmiyor.

Emeklilik sistemi de önemli bir fark

Hollanda’yı diğer Avrupa ülkelerinden ayıran bir başka unsur ise emeklilik sistemi. Birçok Avrupa ülkesinde mevcut çalışanların ödediği primler, emeklilerin maaşlarının finansmanında kullanılıyor. Hollanda’da ise çalışanların kendi emeklilikleri için birikim yapmasına dayanan güçlü bir tamamlayıcı emeklilik sistemi bulunuyor.

Güngör'e göre bu yapı, Hollanda’da genç ve yaşlı nesiller arasındaki ekonomik çıkar çatışmalarının diğer ülkelere göre daha sınırlı kalmasına katkıda bulunuyor.

Hollanda’da da büyük protesto hazırlığı var

Avrupa’nın diğer ülkelerinde gösteriler devam ederken, Hollanda’da da gençlik örgütleri ortak bir protesto için hazırlık yapıyor. FNV Young & United Başkanı Neele Boelens, Avrupa genelindeki gençlik kuruluşlarının uzun süredir ortak hareket etmek amacıyla görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. Planlanan Avrupa çapındaki protestonun 20 Kasım 2026 tarihinde düzenlenmesi hedefleniyor.

Boelens, gençlerin özellikle savunma harcamalarına ayrılan yüksek bütçelerden, servetin yeterince vergilendirilmemesinden ve uygun fiyatlı konut yapımına yeterli kaynak ayrılmamasından rahatsız olduğunu belirtti.

Zorunlu askerlik tartışmaları da tepki çekiyor

Avrupa genelinde savunma harcamalarının artırılması ve gençlere yönelik zorunlu askerlik uygulamalarının tartışılması da tepkileri büyüten konular arasında bulunuyor.

Boelens, hükümetlerin savunmaya büyük miktarlarda kaynak ayırırken eğitim ve konut sorunlarının çözümünde yeterince çaba göstermediğini savunuyor.

Hollanda’daki gençlerin de benzer rahatsızlıkları paylaştığını belirten Boelens, 20 Kasım’da düzenlenmesi planlanan ortak eylemin bu tepkileri görünür hâle getirmesini bekliyor.

Avrupa’da giderek büyüyen gençlik protestolarının Hollanda’ya da yayılıp yayılmayacağı, önümüzdeki haftalarda düzenlenecek eylemlerle daha net ortaya çıkacak.