Türkiye'de Araç Kiralamada Yeni Dönem: Yaş ve Kilometre Sınırı Geliyor

6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak

Yeni düzenlemeye göre, klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesi yasaklanacak.

Bunun yanı sıra kilometre sınırı da getirilecek. Buna göre 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralanamayacak. Elektrikli araçlar için ise sınır 300 bin kilometre olarak belirlendi.

Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiraya verilmesine de izin verilmeyecek.

Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin temel amaçlarından birinin tüketici güvenliğini ve kiralama hizmetlerinin kalitesini artırmak olduğunu belirtiyor.

Kiralama şirketlerine yetki belgesi şartı

Ticari amaçla araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirilecek.

Belge alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekecek. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da şartlar arasında yer alacak.

Araç kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan araçların takibi için 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgeyle ilgili işlemler bu sistem üzerinden yapılacak.

Şirketlerin filosuna da sınır getiriliyor

Büyükşehir statüsündeki illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Bu araçların en az 5'inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.

Nüfusu 30 binin altında olan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise en az 5 araçlık filo şartı getirilecek. Bunların en az 2'sinin işletme adına kayıtlı olması gerekecek.

Ayrıca bu bölgelerdeki işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Bu araçlardan en az birinin Türkiye'de üretilmesi gerekecek.

Bakanlık, bu uygulamayla hem çevre dostu ulaşımın hem de yerli otomotiv üretiminin desteklenmesini hedefliyor.

Depozitoya da üst sınır geliyor

Yeni yönetmelik, tüketicilerin ödediği depozito tutarını da sınırlandırıyor.

1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeli olarak belirlenebilecek.

Araç iade edildikten sonra depozitonun 7 gün içinde geri ödenmesi zorunlu hale gelecek.

Normal kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için de tüketiciden ücret alınamayacak ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.

Rezervasyon iptalinde yeni hak

Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketiciye yeni bir hak da tanınacak.

Araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonunu değiştirebilecek veya iptal edebilecek.

Mevsim koşulları, trafik veya kiracının güvenliği nedeniyle gerekli olduğu durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması da zorunlu olacak.

Sigorta güvenceleri ise kiralama ücretine dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanması ek bir ücret ya da başka bir şarta bağlanamayacak.

İnternetteki ilanlara da denetim geliyor

Düzenleme yalnızca araç kiralama şirketlerini değil, internet üzerindeki ilan ve aracılık platformlarını da kapsıyor.

Platformlar, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve araç kiralama ilanı vermesi engellenecek.

Böylece Bakanlık, internet üzerinden yapılan kiralamalarda tüketicilerin karşılaşabileceği mağduriyetlerin azaltılmasını amaçlıyor.

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek?

Yeni yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye kadar süre tanınacak. Asgari araç sayısı ve araçların yaş, kilometre ve diğer niteliklere ilişkin şartlara uyum için ise işletmelere 1 Ocak 2028'e kadar zaman verilecek.

Ticaret Bakanlığı, düzenlemeyle sektörde kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçilmesini, sözleşmelerin daha şeffaf hale getirilmesini ve tüketici haklarının güçlendirilmesini hedefliyor.