Sosyal Medyadan Başlayan Suç Ağı: Çeteler Çocukları Cinayet ve Bombalı Saldırılar İçin Nasıl Kullanıyor?

Europol Organize Suçlarla Mücadele Birimi Başkanı Andy Kraag, özellikle son iki-üç yılda bu yöntemin Avrupa genelinde hızla yayıldığını söylüyor.

Kraag, süreci "orman yangını gibi Avrupa'ya yayılan bir işe alım makinesi" olarak tanımlıyor.

15 yaşından küçük şüphelilerin sayısı arttı

İsveç'te çetelerle bağlantılı ağır şiddet olaylarında çocukların kullanılması giderek daha büyük bir sorun haline geliyor.

Cinayet veya cinayet planlarına karıştığından şüphelenilen 15 yaşından küçük çocukların sayısı 2022'de 21 iken, 2025'te 173'e yükseldi.

15-17 yaş arasındaki gençler ise organize suç çevrelerinde ağır şiddet eylemlerini gerçekleştirenler arasında en büyük yaş grubunu oluşturuyor.

Kraag'a göre geçmişte gençlerin suç dünyasına girişi genellikle aşamalı oluyordu. Ancak bugün organize suçla daha önce hiçbir bağlantısı bulunmayan çocuklar doğrudan ağır şiddet eylemlerine yönlendirilebiliyor.

"Cinayet bir görev ya da yarışma gibi gösteriliyor"

Bu sistemin merkezinde sosyal medya bulunuyor.

Çeteler, bazen herkesin erişebildiği sosyal medya gruplarında gençlere yönelik ilanlar yayımlıyor. Binlerce kişinin bulunduğu sohbet grupları, suç örgütlerinin potansiyel olarak çok daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlıyor.

Kraag, sokakta bir suç örgütünün birkaç çocuğa ulaşabileceğini, ancak binlerce kişinin bulunduğu sohbet gruplarında bunun ölçeğinin tamamen değiştiğini belirtiyor.

İşe alım sürecinde gençlerin kullandığı dil de taklit ediliyor.

Sokak dili, emojiler ve bilgisayar oyunlarından alınan ifadeler birlikte kullanılıyor. Bazı emojiler belirli anlamlar taşıyor. Cinayet ya da infaz gibi eylemler ise "görev" veya "meydan okuma" anlamına gelen ifadelerle sunulabiliyor.

Böylece ciddi suçlar, gençlere bir bilgisayar oyunundaki görev ya da rekabet gibi gösterilebiliyor.

Önce ikna, ardından tehdit

Çocuk bir kez suç ağına çekildiğinde ise süreç daha tehlikeli bir hale geliyor.

Kraag, suç örgütlerinin yönteminin çocukları hedef alan cinsel istismarcıların kullandığı bazı yöntemlere benzediğini söylüyor.

İlk aşamada çocuk ikna ediliyor. Ancak çocuk daha sonra görevi yerine getirmek istemediğini söylediğinde, baskı ve tehdit devreye girebiliyor.

Bu nedenle bazı gençlerin suç ağından çıkmasının giderek zorlaştığı belirtiliyor.

Sosyal medya şirketlerine baskı

İsveç'te yetkililer, sosyal medya üzerinden yayılan bu tür suç ilanlarıyla mücadele etmek için platformları da sorumluluk almaya zorluyor.

Bu yazdan itibaren sosyal medya şirketleri, belirli koşullarda bu tür içerikleri kaldırmamaları halinde yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.

Ancak Avrupa genelinde sosyal medya platformlarını bu tür içerikleri belirli bir süre içinde, örneğin bir saat içinde, kaldırmaya zorlayan özel bir düzenleme bulunmuyor.

Europol ise teknoloji şirketleriyle görüşerek çetelerin kullandığı dil, görseller ve emojiler hakkında bilgi paylaşıyor. Amaç, platformların bu içerikleri daha hızlı tespit ederek kaldırmasını sağlamak.

Suç ağları artık sınır tanımıyor

Sorunun bir diğer boyutu ise suç örgütlerinin uluslararası yapıya kavuşması.

Kraag'a göre bir suçun planlayıcısı bir ülkede, işe alımı yapan kişi başka bir ülkede, saldırının hedefi üçüncü bir ülkede, eylemi gerçekleştirecek çocuk ise dördüncü bir ülkede bulunabiliyor.

Örneğin İsveç'teki bir çete başka bir ülkedeki bir kişiye ulaşarak Almanya'da gerçekleştirilecek bir saldırı için Hollanda'dan gençler bulmaya çalışabiliyor.

Bu nedenle farklı ülkelerin polis teşkilatları arasındaki işbirliği kritik önem taşıyor.

300'den fazla gözaltı

Aralarında 11 Avrupa ülkesinin bulunduğu Taskforce GRIMM adlı uluslararası çalışma kapsamında şimdiye kadar 300'den fazla şüphelinin gözaltına alındığı belirtiliyor.

Europol'e göre soruşturmaların önemli bölümünde hedef alınan kişiler, doğrudan saldırıları gerçekleştirenlerden ziyade çocukları bulan, aracılık yapan veya saldırıları organize eden kişiler.

Özellikle İsveç merkezli suç ağlarının son dönemde önemli ölçüde zayıflatıldığı belirtiliyor.

Ancak buna rağmen Avrupa'nın farklı ülkelerinde çok küçük yaştaki çocukların cinayet ve bombalı saldırılarda kullanılmaya devam ettiği bildiriliyor.

Kraag'a göre uluslararası operasyonlar sonuç vermeye başlasa da suç ağlarıyla mücadelede henüz sona gelinmiş değil.