Sağlıklı kilo hesabında kullanılan BMI yanıltıcı olabiliyor

Kilo durumunun değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan Vücut Kitle İndeksi'nin (BMI) özellikle kas oranı yüksek kişilerde yanıltıcı sonuçlar verebildiği belirtiliyor. Bunun nedeni, hesaplamada vücuttaki yağ ve kas miktarı arasında ayrım yapılmaması. Son yıllarda daha fazla gündeme gelen Vücut Yuvarlaklık İndeksi (BRI) ise bel çevresini de dikkate alarak vücut yapısına ilişkin farklı bir değerlendirme sunuyor.

BMI, kişinin kilosunun boyunun karesine bölünmesiyle hesaplanıyor. Yöntemin temelleri 19. yüzyıla kadar uzanıyor. Belçikalı matematikçi ve istatistikçi Adolphe Quetelet, 1832 yılında insanların boy ve kilo ölçümleri arasındaki ilişkiyi inceleyerek daha sonra BMI hesaplamasının temelini oluşturacak yöntemi geliştirdi.

Günümüzde BMI, kilo durumunun değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaya devam ediyor.

Kas oranı yüksek kişilerde sonuç yanıltıcı olabiliyor
BMI hesaplamasında yalnızca kişinin boyu ve kilosu dikkate alınıyor. Vücuttaki ağırlığın ne kadarının yağdan, ne kadarının kas kütlesinden oluştuğu ise hesaplamaya dahil edilmiyor.

Örneğin 1,96 metre boyunda ve 122 kilo olan bir sporcunun BMI değeri 31,8 olarak hesaplanıyor. Yetişkinler için yaygın olarak kullanılan BMI sınıflandırmasına göre bu değer birinci derece obezite aralığında yer alıyor. Ancak kişinin kilosunun önemli bir bölümü kas kütlesinden oluşuyorsa, ortaya çıkan sonuç gerçek vücut yapısını tam olarak yansıtmayabiliyor.

BMI ayrıca vücuttaki yağın nerede toplandığını da göstermiyor. Bu nedenle aynı BMI değerine sahip iki kişinin vücut yapısı ve yağ dağılımı birbirinden farklı olabiliyor.

BMI sınırları her yerde aynı değil
BMI değerlendirmesinde kullanılan sınırlar bazı ülkelerde farklılık gösterebiliyor. Kaynakta verilen bilgiye göre Hindistan ve Malezya gibi ülkelerde 27 BMI değeri obezite sınırı olarak kabul edilebiliyor. Batı Avrupa'da ise obezite sınırı genel olarak 30 BMI olarak kullanılıyor.

Bu farklılıklarda toplumlar arasındaki vücut yapısı, yağ oranı ve yağ dağılımının yanı sıra BMI ile sağlık riskleri arasındaki ilişkinin farklılık gösterebilmesi de etkili olabiliyor.

Bu durum, yalnızca boy ve kilo üzerinden yapılan tek bir hesaplamanın herkesin vücut yapısını aynı şekilde değerlendirmekte yetersiz kalabileceğini gösteriyor.

BRI bel çevresini de dikkate alıyor
Alternatif olarak kullanılan BRI (Body Roundness Index) yönteminde boyun yanı sıra bel çevresi de hesaba katılıyor. Böylece özellikle karın bölgesindeki yağlanmanın değerlendirmeye dahil edilmesi amaçlanıyor.

Bel çevresinin hesaba katılması, BRI'nin özellikle karın bölgesindeki yağlanmanın değerlendirilmesinde BMI'den farklı bir gösterge sunmasını sağlıyor. Yapılan bazı araştırmalar da BRI'nin bazı sağlık riskleriyle ilişkinin değerlendirilmesinde yararlı bir gösterge olabileceğine işaret ediyor.

Ancak BRI'nin hesaplanması BMI kadar kolay değil. Bunun nedenlerinden biri bel çevresinin doğru noktadan ölçülmesi gerekliliği. Ölçümün en alt kaburga ile leğen kemiğinin üst kısmı arasındaki orta noktadan yapılması öneriliyor. Yanlış noktadan yapılan ölçüm, hesaplama sonucunu da etkileyebiliyor.

BMI tamamen geçersiz değil
Alternatif yöntemlerin gündeme gelmesi, BMI'nin artık kullanılamayacağı anlamına gelmiyor. BMI'nin en önemli avantajlarından biri kolay hesaplanabilmesi. Yalnızca boy ve kilo bilgisiyle kişinin kilo durumuna ilişkin hızlı bir değerlendirme yapılabiliyor.

Uzmanlar, bireysel farklılıkları her zaman doğru yansıtmasa da BMI'nin özellikle geniş nüfus gruplarının değerlendirilmesinde hâlâ kullanılabilecek bir gösterge olduğunu belirtiyor.
©Sonhaber.eu

Fotoğraf: Yapay zeka