Jetten Hükümeti ipotek faiz indirimini artırıyor: Yüksek gelirliler kazançlı çıkacak

Seçim vaatlerinin aksine yapılan artış, konut piyasasındaki eşitsizliği derinleştireceği için tartışma yarattı

Den Haag – Hollanda’nın yeni Jetten hükümeti, 2027’den itibaren ev sahiplerinin ipotek faiz indirimi oranını artıracak. D66, VVD ve CDA’dan oluşan koalisyonun bu adımı, özellikle D66 ve CDA’nın kampanya dönemindeki vaatlerinin tamamen tersine bir hamle olarak değerlendiriliyor.

CPB raporuyla ortaya çıktı

Merkezi Planlama Bürosu’nun (CPB) koalisyon anlaşması analizinde gün yüzüne çıkan bu politika değişikliği, kamuoyunda şok etkisi yarattı. “Aan de slag” başlıklı koalisyon anlaşmasının kendisinde bu vergi avantajı artışından açıkça bahsedilmemişti.

''

Vrije Universiteit Amsterdam’dan kamu ekonomisi profesörü Raymond Gradus, ekonomi dergisi ESB’de yayınladığı analizle konuyu gündeme taşıdı. Gradus’a göre, ipotek faiz indirimi oranı 2027’den itibaren yüzde 37,56’dan yaklaşık yüzde 38,37’ye yükselebilecek.

Vergi sistemindeki değişiklik

Artışın nedeni, sağlık sigortası muafiyetindeki artışı telafi etmek için gelir vergisinin birinci ve ikinci dilimlerindeki oranların yükseltilmesi planında yatıyor. İpotek faiz indirimi ikinci vergi dilimindeki orana bağlı olduğu için, bu orandaki artış otomatik olarak faiz indirimini de artırıyor.

CPB’nin hesaplamalarına göre, bu artış özellikle yıllık 38.883 euro ve üzerinde geliri olan kesimleri etkileyecek ve yüksek gelir grupları en fazla bu değişiklikten yararlanacak.

2014’ten beri süren politikadan geri adım

Bu gelişme, 2014 yılından bu yana sürdürülen ipotek faiz indirimi kısıtlama politikasından önemli bir sapma anlamına geliyor. Rutte II ve III hükümetleri, aşırı borçlanmayı önlemek amacıyla indirim oranını düşürmeyi hedeflemişti.

Seçim vaatlerini unutan partiler

En çarpıcı nokta, bu politika değişikliğinin D66 ve CDA’nın seçim kampanyalarındaki ana vaatlerinden biriyle çelişmesi. Her iki parti de ipotek faiz indiriminin kademeli olarak kaldırılmasını savunuyordu.

EenVandaag’ın 25 bin kişilik panel araştırması, D66 seçmenlerinin yüzde 47’sinin ve CDA seçmenlerinin yüzde 31’inin koalisyon müzakerelerinde “en fazla kazanımı VVD’nin elde ettiğini” düşündüğünü gösteriyor.

Uzmanlardan sert eleştiri

Profesör Gradus, bu hamlenin “son derece istenmeyen” olduğunu belirtiyor. Gradus’a göre, ipotek faiz indiriminin artması üç önemli sorun yaratıyor:

Konut piyasasına olumsuz etki: Zaten aşırı gergin olan konut piyasasında talebi daha da artıracak ve ev fiyatlarını yukarı çekecek.

Eşitsizliği artırma: Yüksek gelirli kesimler daha büyük ipoteklere sahip olduğu için bu artıştan en fazla onlar yararlanacak. CPB analizine göre, yoksulluk oranı yüzde 0,2 artarak yüzde 2,5’ten yüzde 2,7’ye çıkacak.

Avrupa taahhütlerinin ihlali: Hollanda, AB’nin Toparlanma ve Dayanıklılık Fonu’ndan alacağı 4 milyar euroluk kaynağı riske atıyor. Çünkü Hollanda, AB’ye ipotek faiz indirimini “yüzde 37’ye düşüreceğine” dair taahhütte bulunmuştu.

Azınlık hükümeti zorluğuJetten hükümeti, Meclis’te azınlıkta olduğu için her yasada muhalefetten destek aramak zorunda. D66, VVD ve CDA toplam 66 sandalyeye sahip, bu da Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için 10 sandalye eksik demek.

Profesör Gradus, sorunu çözmek için vergi dilimlerinden bağımsız sabit bir indirim oranı belirlenmesini öneriyor. “Eğer bu düzeltme yapılırsa, devlet kasasına yılda 400 milyon euro ek gelir sağlanabilir” diyen Gradus, bunun kültür alanındaki KDV artışından beklenen gelirin yaklaşık yarısı olduğunu belirtiyor.

İpotek faiz indirimi konusu, önümüzdeki dönemde Hollanda siyasetinin en tartışmalı konularından biri olmaya aday görünüyor.

Nhaber.nl