Hollanda'da Yükselen Mortgage Faizi Konut Fiyatlarındaki Artışı Frenledi

Ancak konut piyasasında talebin hâlâ güçlü olması, ücretlerin yükselmesi ve ailelerin ilk kez ev alacaklara finansal destek sağlaması gibi faktörler, fiyatların düşmesine engel olabilir. 

Mortgage faizleri yükseliyor

Dünya genelinde Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin endişelerin artması, enerji fiyatlarının ve enflasyonun uzun süre yüksek kalabileceği beklentisini güçlendirdi.

Bu durum sermaye piyasalarında faizlerin yükselmesine neden olurken, Hollanda'daki mortgage faizleri de bundan olumsuz yönde etkilendi.

Kuzey Hollanda'nın Zaandam kentinde gayrimenkul alım satımı ve kredi konusunda hizmet veren BesteHV Hypotheek Makelaar yöneticisi Ömer Maraş'a göre, 10 yıl vadeli ve NHG garantili mortgage faizinin ortalaması yüzde 4,22'ye çıktı. Bu oran yılın başında yüzde 3,84 seviyesindeydi.

Hollanda'nın 10 yıllık devlet tahvilinin faizi de cuma günü yüzde 3,59'a yükseldi. Bu, 2010'dan bu yana görülen en yüksek seviye.

Ev alacakların kredi kapasitesi düşüyor

Maraş, faizlerdeki yükselişin insanların bankalardan çekebileceği maksimum kredi miktarını etkilediğini söylüyor.

Faizlerin yükselmesiyle birlikte ev almak isteyenlerin kullanabileceği kredi miktarının birkaç bin euro azalabileceğini belirten Maraş, buna karşılık aylık mortgage ödemelerinin de artacağını ifade ediyor.

Ancak Maraş'a göre bu artışın aylık bütçeye etkisi çoğu durumda onlarca euro seviyesinde kalabilir.

Konut fiyatlarında düşüş beklenmiyor

Maraş, faiz artışının kısa vadede konut fiyatlarında doğrudan bir düşüşe yol açmasını beklemiyor. Bunun yerine fiyat artış hızının yavaşlayacağını düşünüyor.

Hollanda'da konut fiyatları daha önce yıllık yaklaşık yüzde 8 oranında artarken, bu hızın şu anda yaklaşık yüzde 4'e gerilediği belirtiliyor.

Maraş, buna rağmen konut talebinin hâlâ çok yüksek olduğunu ve özellikle ilk kez ev alacak kişilerin ailelerinden aldıkları finansal destek sayesinde piyasada kalabildiğini söyledi.

Ücret artışları konut piyasasını destekliyor

Konut fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ücretlerdeki artış. Ücretlerin yükselmesi, insanların daha yüksek mortgage kredisi kullanabilmesini sağlıyor. Ayrıca kiralık evlerden kendi evine geçmek isteyen ve özellikle daha düşük fiyat segmentinde yer alan çok sayıda kişi bulunuyor.

Maraş, faizler yükselse bile bu talebin kısa sürede ortadan kalkmasını beklemediğini belirtti.

Asıl risk ekonomik durgunluk

Uzmanlara göre konut piyasası açısından daha büyük risk, faizlerin yükselmesinden ziyade ekonominin resesyona girmesi ve işsizliğin artması.

Maraş, Hollanda ve Avrupa ekonomisinin henüz böyle bir noktadan oldukça uzakta olduğunu düşünüyor.

Ancak Orta Doğu'daki belirsizliğin devam etmesi halinde faizlerin daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor.

2008 krizinde fiyatlar yüzde 21'den fazla düştü

Hollanda'da konut fiyatları tarihsel olarak en sert düşüşlerini resesyon ve işsizliğin arttığı dönemlerde yaşadı.

2008-2013 arasındaki küresel finans krizinde konut fiyatları yüzde 21'den fazla geriledi.

Yaklaşık 1,4 milyon mortgage kredisi de o dönemde, evin piyasa değerinin kalan kredi borcunun altında kalması anlamına gelen "negatif özsermaye" durumuna düştü.

Uzmanlara göre mevcut durumda ise yüksek konut talebi ve istihdam piyasasının görece güçlü olması nedeniyle benzer bir senaryonun hemen ortaya çıkması beklenmiyor.