Hollanda’da Yeni İlaçlara Erişim Tartışması: Bazı Tedaviler Almanya’da Yıllar Önce Kullanıma Giriyor

Araştırmaya göre Hollanda’da geri ödeme ve kullanım onayı bekleyen 51 yeni tedaviden 48’i Almanya’da erişilebilir durumda bulunuyor. Söz konusu ilaçların büyük bölümünü kanser tedavilerinde kullanılan yenilikçi ürünler oluşturuyor.

Avrupa’da onaylandı, Hollanda’da beklemede

İlaçlar Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından güvenli ve etkili bulunarak onaylansa da, Hollanda’da otomatik olarak sağlık sistemi kapsamında kullanıma giremiyor.

Yüksek maliyetli ilaçlar, hükümet tarafından “sluis” (geçiş havuzu) adı verilen özel bir değerlendirme sürecine alınıyor. Bu süreçte ilacın mevcut tedavilere kıyasla ne kadar fayda sağladığı ve maliyetinin sağlık kazanımlarıyla orantılı olup olmadığı inceleniyor. Ardından devlet ile ilaç üreticileri arasında fiyat müzakereleri yürütülüyor.

Ortalama bekleme süresi yaklaşık iki yıl

Mevcut verilere göre bir ilacın bu süreçte geçirdiği ortalama süre 655 gün olarak hesaplanıyor. Bu da yaklaşık bir yıl dokuz aylık bir gecikmeye karşılık geliyor.

Almanya’da ise EMA onayının ardından ilaçlar genellikle kısa süre içinde hastaların kullanımına sunuluyor. Fiyat görüşmeleri daha sonra başlıyor ve tarafların anlaşmaya varması için en fazla altı aylık bir süre tanınıyor.

Hollanda’da geliştirilen ilaçlar önce Almanya’da kullanılıyor

Tartışmaların dikkat çeken örneklerinden biri, multipl miyelom olarak da bilinen Kahler hastalığına yönelik iki yeni ilaç oldu.

Söz konusu ilaçların geliştirilmesinde Hollandalı hastaneler ve araştırma merkezleri de rol oynadı. Ancak tedaviler Almanya’da kullanılmaya başlanmış olmasına rağmen Hollanda’daki hastalar henüz bu ilaçlara erişemiyor.

Uzmanlar, bu tedavilerin kanserin ilerlemesini daha uzun süre kontrol altında tutabildiğini ve hastaların yaşam kalitesini artırabildiğini belirtiyor.

“Fark giderek büyüyor”

Yenilikçi İlaçlar Birliği Başkanı Mark Kramer, Hollanda ile Almanya arasındaki farkın artık dikkat çekici boyutlara ulaştığını söyledi.

Kramer’a göre yeni ilaçların hastalara ulaşması her geçen yıl daha uzun sürerken, fiyat görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlandığı dosya sayısı da artıyor.

Sektör temsilcileri, kamu kaynaklarının etkin kullanılması için sıkı fiyat müzakerelerinin gerekli olduğunu kabul ediyor. Ancak mevcut sistemin yenilikçi tedavilere erişimi gereğinden fazla geciktirdiğini savunuyorlar.

Etkileri yıllar sonra anlaşılabilecek

Uzmanlara göre gecikmelerin hasta sonuçları üzerindeki etkisini kısa vadede ölçmek kolay değil.

Bir kanser tedavisinin tümörün yeniden büyümesini ne kadar süre engellediği veya yaşam kalitesini ne ölçüde artırdığı ancak uzun dönemli takiplerle ortaya çıkabiliyor.

Bu nedenle, bugün erişilemeyen bazı tedavilerin hastalar üzerindeki gerçek etkisinin önümüzdeki yıllarda daha net anlaşılacağı belirtiliyor.

Sağlık harcamaları ile erişim arasındaki denge

Tartışma, Hollanda sağlık sisteminin temel ikilemlerinden birini yeniden gündeme getiriyor: Bir yandan sağlık bütçesini sürdürülebilir tutmak ve yüksek ilaç fiyatlarını kontrol altında tutmak, diğer yandan hastaların en yeni tedavilere mümkün olduğunca hızlı erişmesini sağlamak.

Hükümet, değerlendirme süreçlerinin kamu kaynaklarını korumak açısından gerekli olduğunu savunurken, ilaç sektörü ve bazı hasta örgütleri mevcut sistemin yenilikçi tedavilere erişimde Avrupa’nın gerisinde kalınmasına yol açtığını ileri sürüyor.