Hollanda'da Nazi Döneminde Öldürülen Swaan Ailesinin Evlerinin Önüne Anı Taşları Konuldu

3 Eylül Perşembe günü düzenlenen törenle, ailenin bir dönem yaşadığı Haagweg 155, Caan van Necklaan 38 ve Huis te Hoornkade 67 adreslerinin önüne anma taşları konuldu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi rejimi tarafından zulme uğrayan sekiz kişi, Auschwitz toplama kampına gönderilerek öldürüldü.

Yerleştirilen taşlarda Barend Swaan, Debora Swaan-Creveld, Leendert Swaan, Levie Preger, Naatje Preger-Swaan, Anna Swaan, Simon Swaan ve Johanna Swaan-Velleman'ın isimleri yer alıyor.

Rijswijk'den Westerbork ve Auschwitz'e

Haagweg 155'te savaşın ilk yıllarında dul Naatje Preger-Swaan, oğlu Levie Preger ve yetim yeğeni Anna Swaan yaşıyordu.

Ailenin Lahey'de müşterilerin ürünleri taksitle satın alabildiği çeşitli mağazaları bulunuyordu.

1942 yılının ortalarında yaşadıkları evin kamulaştırılarak yerel Nazi yanlısı NSB örgütünün kullanımına verilmek istenmesi üzerine aile Lahey'e taşınmak zorunda kaldı.

Üç aile üyesi daha sonra farklı tarihlerde tutuklandı. Westerbork geçiş kampı üzerinden Auschwitz'e gönderildiler ve burada öldürüldüler.

İş yeri de Nazi yönetimi tarafından tasfiye edildi

Caan van Necklaan 38'de ise Lahey doğumlu Simon Swaan ve eşi Johanna Swaan-Velleman yaşıyordu.

Et toptancılığı yapan Simon Swaan'ın şirketi 1941 yılında önce Nazi yönetiminin denetimine alındı, kısa süre sonra da tasfiye edildi.

Çift, Auschwitz'e gönderilmeden önce 1943 yılında Lahey'deki Yahudilere ait bir pansiyonda kaldı. Simon ve Johanna da daha sonra Auschwitz'e gönderilerek öldürüldü.

Swaan ailesinin üç üyesi de Auschwitz'te öldürüldü

Barend Swaan, eşi Debora Swaan-Creveld ve oğulları Leendert, 1939'dan itibaren Huis te Hoornkade 67 adresinde yaşıyordu.

Barend de et toptancılığı yapıyordu. Onun işletmesi de 1941 yılında Nazi işgal yönetimi tarafından ele geçirilerek tasfiye edildi.

Leendert 1942 yılında bir çalışma kampına gönderildi ve daha sonra Westerbork'a nakledildi. O sırada anne ve babası zaten kampa götürülmüştü.

Barend, Debora ve Leendert, 1942'nin sonlarında Westerbork'tan Auschwitz'e gönderildi ve burada öldürüldü.

"İsimleri adeta geri getiriliyor"

Sekiz Stolpersteine'ın yerleştirilmesi, Historische Vereniging Rijswijk bünyesindeki Stolpersteine çalışma grubunun girişimiyle gerçekleştirildi.

Çalışma grubu, aile üyelerinin yaşamlarını araştırdı ve hayatta kalan yakınlarına ulaşmaya çalıştı.

Törene Almelo'dan, Levie Preger ile Sara Preger-Swaan'ın torunu olan bir aile yakını da katıldı. Bu katılım, yaşananların yalnızca isim ve tarihlerden ibaret olmadığını, Holokost'un etkilerinin aileler ve sonraki kuşaklar üzerinde de sürdüğünü gösterdi.

Rijswijk Belediye Başkanı Huri Şahin, taşların yerleştirilmesinin anlamına dikkat çekti.

Şahin, eski evlerinin yakınındaki kaldırımlara yerleştirilen taşlarla kurbanların isimlerinin "adeta geri getirildiğini" söyledi.

Belediye başkanına göre taşlar, kurbanların yalnızca anma günlerinde hatırlanmasını değil, günlük yaşamın bir parçası olarak yeniden görünür hale gelmesini sağlıyor.

Her taşın arkasında bir insanın hikâyesi var

Stolpersteine, Alman sanatçı Gunter Demnig tarafından başlatılan Avrupa çapındaki bir anma projesinin parçası.

Kaldırımlara yerleştirilen küçük taşların üzerinde, Nazi rejimi tarafından zulme uğrayan ve öldürülen kişilerin isimleri, doğum bilgileri ve uğradıkları akıbet yer alıyor.

Taşların amacı, Holokost tarihini soyut bir geçmiş olmaktan çıkararak kurbanların yaşadığı evlerin bulunduğu sokaklara taşımak.

Başkan Şahin, anmanın bu kişisel yönünün önemine dikkat çekerek her ismin arkasında bir insan, bir aile ve Holokost tarafından yok edilen bir yaşam bulunduğunu söyledi.

Rijswijk'te yeni taşlar da yerleştirilecek

Swaan ailesinin sekiz üyesi için yerleştirilen taşlarla birlikte bu kişilerin isimleri yeniden Rijswijk'in günlük yaşamına dahil oldu.

Çalışmanın önümüzdeki dönemde de devam edeceği belirtildi. Rijswijk'te 25 Eylül ve 17 Ekim 2026 tarihlerinde yeni Stolpersteine taşlarının yerleştirilmesi planlanıyor.

Böylece kentte Nazi zulmü ve Holokost sırasında hayatını kaybeden kişilerin hikâyeleri, yaşadıkları evlerin bulunduğu sokaklarda görünür olmaya devam edecek.