Hollanda'da Meme Kanseri Hastalarına Gereksiz Kemoterapi Uygulandığı Ortaya Çıktı

Her üç hastadan yalnızca birine test yapılıyor

Hollanda Kanser Merkezi (Integraal Kankercentrum Nederland – IKNL) tarafından yapılan araştırma, meme kanseri tedavisinde dikkat çekici bir eksikliği gündeme getirdi. Araştırmaya göre kemoterapinin gerekli olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olan gen profili testi, bu test için uygun hastaların yalnızca üçte birine uygulanıyor.

Söz konusu test, erken evre meme kanseri bulunan, 50 yaşın üzerindeki, lenf bezlerine yayılımı olmayan veya sınırlı yayılım gösteren ve belirli tümör özelliklerine sahip kadınlarda kullanılabiliyor. Test sayesinde kanserin başka bölgelere yayılma veya tekrarlama riski değerlendirilerek kemoterapinin sağlayabileceği fayda konusunda daha bilinçli karar verilebiliyor.

Her yıl yaklaşık 2 bin 300 kadın test için uygun

Hollanda'da yılda yaklaşık 2 bin 300 kadının gen profili testi için uygun olduğu tahmin ediliyor. Ancak araştırma sonuçlarına göre bu kadınların yaklaşık üçte ikisine test yapılmıyor. Bu hastalardan bazılarının kemoterapi gördüğü, ancak test yapılmış olsaydı tedaviye ihtiyaç duymayabilecekleri belirtiliyor.

Uzmanlar, kaç kadının gerçekten gereksiz kemoterapi aldığının mevcut verilerle kesin olarak belirlenemediğini vurguluyor.

Kanser uzmanları sonuçlara şaşırdı

Hollanda Tıbbi Onkoloji Derneği (NVMO) Başkanı An Reyners, araştırmanın sonuçlarının kendilerini şaşırttığını söyledi. Reyners, gen profili testi yapılmadan kemoterapi uygulanan bazı hastaların bu ağır tedaviden kurtulmuş olabileceğine dikkat çekti.

Genetik testin doğrudan hastanın vücuduna uygulanmadığını, alınmış tümör dokusu üzerinde gerçekleştirildiğini belirten Reyners, buna rağmen neden yeterince kullanılmadığının bilinmediğini ifade etti.

Twente Üniversitesi araştırma başlatıyor

Testlerin neden yeterince uygulanmadığını belirlemek amacıyla Twente Üniversitesi, doktorlarla birlikte yeni bir araştırma başlatıyor. NVMO da IKNL ile görüşerek test için uygun hastaların zamanında bilgilendirilmesini ve gerekli değerlendirmelerin yapılmasını sağlamayı hedefliyor. Reyners, uygun olan her hastanın gen profili testi hakkında bilgi almasının önemli olduğunu vurguladı.

Uzmanlara göre kemoterapinin gerekli olmadığının belirlenmesi, hastaları ağır bir tedavi sürecinden ve bu tedavinin yan etkilerinden koruyabilir.

Testler temel sağlık sigortası kapsamında

Hollanda'da meme kanseri tedavisinde kullanılan iki gen profili testi bulunuyor: MammaPrint ve Oncotype DX. Her iki test de 2023 yılının sonundan bu yana belirlenen tıbbi koşullar çerçevesinde temel sağlık sigortası (basisverzekering) tarafından karşılanıyor.

Meme Kanseri Hastaları Derneği (Borstkankervereniging Nederland), 2025 yılında da testlerin yeterince kullanılmadığına dikkat çekmiş ve doktorlardan uygun hastalarla bu seçeneği görüşmelerini istemişti.

Hastalara önemli tavsiye

Uzmanlar, özellikle erken evre meme kanseri teşhisi konulan ve kemoterapi önerilen kadınların, gen profili testinin kendileri için uygun olup olmadığını tedavilerini yürüten onkoloji uzmanına sormalarını öneriyor.

Ancak gen profili testi her meme kanseri hastası için uygun değil. Kemoterapinin gerekli olup olmadığına, tümörün özellikleri ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınarak uzman doktor tarafından karar verilmesi gerekiyor.