Hollanda’da Koalisyon Hükümeti Bütçe Desteği Konusunda Bölündü

Koalisyon içinde farklı seçenekler

Ülkenin önde gelen gazeteleri arasında yer alan De Telegraaf’ın son günlerde hükümet çevrelerinden edindiği bilgilere göre, Başbakan Jetten liderliğindeki koalisyon, bütçeye çoğunluk desteği sağlama konusunda hâlâ uzlaşabilmiş değil.

Muhalefetten hem sol hem de sağdaki partilerin hükümetin bütçe tekliflerine destek vermesi halinde sorun yaşanmayacağı belirtiliyor. Ancak hükümet çevrelerinde bunun gerçekleşeceğine ilişkin beklentinin düşük olduğu aktarılıyor.

D66 açısından öne çıkan seçeneklerden biri, Pro lideri Jesse Klaver ile iş birliği yapmak. Bu seçeneğin hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluk oluşturmayı kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor.

VVD ise bu yaklaşım konusunda daha mesafeli. Partide, bütçenin farklı bölümleri için ayrı anlaşmalar yapılması ve mümkün olduğunca sağdaki muhalefet partilerinden destek aranması görüşü öne çıkıyor.

BBB'nin tavrı dengeyi değiştirebilir

Sağdan destek arayışının ise özellikle BBB'nin tutumuna bağlı olduğu belirtiliyor. PVV lideri Geert Wilders'ın hükümete karşı verdiği güvensizlik önergesine BBB'nin beklenmedik şekilde destek vermesi, koalisyon açısından önemli bir siyasi engel oluşturabilir.

Bunun nedeni, sağdan oluşturulacak bir çoğunluk açısından BBB'nin Senato'daki desteğinin önemli görülmesi.

VVD ve D66'dan CDA'ya tepki

Koalisyon ortakları VVD ve D66 içinde CDA'ya yönelik rahatsızlığın da arttığı belirtiliyor.

VVD ve D66 çevrelerinde, CDA'nın da Jesse Klaver ile iş birliğine daha sıcak baktığı ancak bunu açıkça ifade etmediği düşünülüyor. Bu partilerde, CDA'nın karar vermekten kaçınarak sorumluluğu D66'nın üzerine bıraktığı görüşü dile getiriliyor.

Genel siyasi görüşmeler sırasında da koalisyonun hangi yönde ilerleyeceği konusunda net bir tercih ortaya çıkmadı.

Başbakan Jetten, muhalefet partilerinden gelen farklı çağrılara rağmen geniş kapsamlı bir anlaşma arayışını sürdürüyor. Pro lideri Klaver ise koalisyon ortaklarının bütçe konusunda "son derece bölünmüş" olduğu değerlendirmesini yaptı.

Muhalefetten hükümete sert eleştiriler

Muhalefet partileri de hükümetin yaklaşımını eleştiriyor. PVV, JA21, ChristenUnie ve SGP gibi partiler, hükümetin sağ veya sol muhalefetten destek konusunda karar vermeyi sürekli ertelemesinin siyasi belirsizliği artırdığını savunuyor.

Jetten ise bütün bütçeler üzerinde geniş kapsamlı bir anlaşma yapılmasını tercih ediyor.

Başbakan, böyle bir anlaşmanın bütçedeki mali yüklerin ve kazanımların farklı siyasi gruplar arasında dengeli şekilde paylaşılmasına olanak sağlayacağını belirtiyor.

Ancak JA21 lideri Joost Eerdmans, özellikle önümüzdeki dönemde vergi planının gündeme gelmesiyle birlikte hükümetin herkesin desteğini almaya çalışmasının mümkün olmayacağını söylüyor.

Klaver de hükümetin mevcut yaklaşımını sürdürmesi halinde siyasi karmaşanın daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.

Wilders'ın sözleri koalisyonda yankı buldu

PVV lideri Geert Wilders ise hükümet içindeki görüş ayrılıklarını gündeme taşıdı. Wilders, AD'de yayımlanan ve bazı bakanların isimleri açıklanmadan hükümeti eleştirdiği habere atıfta bulunarak Başbakan Jetten'e yönelik sert ifadeler kullandı. Wilders, Jetten'in kendi hükümetindeki bakanlar tarafından eleştirildiğini ve bunun başbakanın görevini yürütmesini zorlaştırdığını savundu. Bu tartışmanın koalisyon ortakları arasında da rahatsızlık yarattığı belirtiliyor.

Bütçe için hâlâ ortak yol haritası yok

Jetten hükümetinin kurulmasının üzerinden yaklaşık altı ay geçmesine rağmen, bütçenin parlamentodan geçirilmesi için hangi siyasi ittifakın oluşturulacağı konusunda hâlâ ortak bir yol haritası bulunmuyor.

Koalisyonun önündeki temel soru ise aynı: Bütçe desteği soldan mı, sağdan mı aranacak, yoksa hükümet her iki taraftan da destek alabileceği geniş kapsamlı bir anlaşma mı yapacak?

Şimdilik D66, VVD ve CDA'nın bu konuda aynı noktada buluşamadığı görülüyor.