40 dakika önce
11
Hollanda’da havaların soğumasıyla birlikte enerji yoksulluğu yeniden gündeme geldi. Yüksek enerji fiyatları, düşük gelirler ve yetersiz yalıtıma sahip konutlar, binlerce ailenin kış aylarını zor koşullarda geçirmesine neden oluyor.
Türklerin ve yabancıların yoğun olarak yaşadığı Zaandam-Oost bölgesindeki Poelenburg, Peldersveld ve Hoornseveld mahallelerinde yaşayan dar gelirli ailelerin önemli bir bölümü, artan yaşam maliyetleri karşısında evlerini yeterince ısıtmakta güçlük çekiyor.
Kuzey Hollanda’da 91 bin hane enerji yoksulluğu yaşıyor
Hollanda Uygulamalı Bilimsel Araştırma Kurumu (TNO) tarafından yapılan araştırmaya göre, 2024 yılında Kuzey Hollanda eyaletinde yaklaşık 91 bin hane enerji yoksulluğu yaşadı.
Enerji yoksulluğu, düşük gelir, yüksek enerji maliyetleri veya yetersiz yalıtım nedeniyle hanelerin evlerini yeterince ısıtamaması anlamına geliyor.
Hollanda İstatistik Kurumu (CBS) ve TNO’nun 2025 yılına ilişkin geçici verilerine göre enerji yoksulluğu oranları şöyle:
Bölge Enerji yoksulluğu oranı
Amsterdam % 9,9
Zandvoort % 8,1
Zaanstad % 6,4
Hollanda geneli % 6,0
Zaanstad’daki enerji yoksulluğu oranının ülke ortalamasının üzerinde olması dikkat çekiyor.
Belediye araştırmalarına göre sorun özellikle Poelenburg, Peldersveld ve Hoornseveld mahallelerinde yoğunlaşıyor.
“Bazı aileler kaloriferi açmakla yemek yemek arasında seçim yapıyor”
Zaandam-Oost’ta borç ve yoksulluk konusunda deneyim sahibi kişilerin oluşturduğu ekibin koordinatörlüğünü yapan Nicole Simão, ailelerin yaşadığı sıkıntılara yakından tanıklık ediyor.
Simão, bazı evlerde yıllardır nem ve küf sorunları bulunduğunu, ancak ailelerin yüksek faturalar nedeniyle ısınmayı göze alamadığını söylüyor.
“Pencerelerinden adeta su akan, duvarlarında kalın küf tabakaları oluşmuş evlerde yaşayan ailelerle karşılaştım. Bazen ailedeki herkes astım veya başka solunum yolu rahatsızlıkları yaşıyor.”
Simão’ya göre bazı aileler, sınırlı bütçeleri nedeniyle evlerini ısıtmak ile yeterli gıda satın almak arasında zor bir tercih yapmak zorunda kalıyor.
Soğuk evler çocukların sağlığını tehdit ediyor
Enerji yoksulluğunun etkileri yalnızca ekonomik sıkıntılarla sınırlı kalmıyor. Yeterince ısıtılmayan ve nemli evlerde yaşamak, özellikle çocukların sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
TNO araştırmasına göre, enerji yoksulluğu yaşayan ve evlerini yeterince ısıtamayan ailelerin çocuklarına ilişkin hastane maliyetleri, evlerini yeterli düzeyde ısıtan benzer ailelerin çocuklarına kıyasla ortalama yüzde 17 daha yüksek.
Uzmanlar, soğuk ve nemli evlerin özellikle astım ve solunum yolu rahatsızlıkları bulunan kişiler açısından risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Çocuklar arkadaşlarını eve davet etmekten çekiniyor
Enerji yoksulluğunun aileler üzerindeki psikolojik etkileri de giderek belirginleşiyor. Bazı çocuklar evlerinin soğuk olması veya duvarlarda küf bulunması nedeniyle arkadaşlarını eve davet etmek istemiyor.
Nicole Simão, ailelerin yaşadığı çaresizliği şu sözlerle anlatıyor: “Çocuğunuzun size ‘Anne, kaloriferi açabilir miyiz?’ diye sorduğunu düşünün. Siz de ona ‘Hayır, açamayız’ demek zorunda kalıyorsunuz. Bu gerçekten çok zor.”
Simão, ekonomik sıkıntıların aile içindeki günlük yaşamı ve çocukların sosyal ilişkilerini de olumsuz etkileyebildiğini belirtiyor.
Orta gelirli aileler de risk altında
Enerji yoksulluğunun yalnızca düşük gelirli aileleri etkilediği düşüncesinin yanlış olduğunu belirten Simão, son dönemde orta gelir grubundan da yardım talepleri aldıklarını söylüyor. İş kaybı, hastalık veya eşin vefatı gibi beklenmedik gelişmelerin ailelerin mali durumunu kısa sürede değiştirebildiğine dikkat çekiyor.
“Eşinizi kaybederseniz, hastalanırsanız veya işinizi kaybederseniz ekonomik durumunuz bir anda tamamen değişebilir. Ne olduğunu anlamadan kendinizi maddi sıkıntıların içinde bulabilirsiniz.”
Utanç duygusu yardım istemeyi zorlaştırıyor
Pact Zaandam-Oost çalışanlarına göre, maddi sıkıntı yaşayan birçok kişi yardım istemekten çekiniyor. Özellikle borçları nedeniyle utanç duyan aileler, sorunlarını çevreleriyle paylaşmak istemeyebiliyor. Bu nedenle kuruluş, geçmişte kendileri de yoksulluk veya borç sorunları yaşamış deneyim uzmanlarıyla çalışıyor. Bu kişiler, ihtiyaç sahibi vatandaşlara yalnızca bilgi vermekle kalmıyor, aynı zamanda başvuru süreçlerinde de rehberlik ediyor.
Bazı vatandaşların belediye desteklerinden, sosyal yardım düzenlemelerinden veya kira ödemeleri için erteleme talep edebilme imkânından haberdar olmadıkları belirtiliyor.
“Sorunlar büyümeden yardım isteyin”
Nicole Simão, enerji yoksulluğuyla mücadele eden ailelere sorunlar ağırlaşmadan destek aramaları çağrısında bulundu.
Birçok kişinin ancak borçları biriktikten ve yaşam koşulları ciddi şekilde kötüleştikten sonra yardım istediğini belirten Simão, erken başvurunun önemine vurgu yaparak “İnsanlar yardım istemek için çoğu zaman çok uzun süre bekliyor. Bu gerçekten üzücü, çünkü onlara yardımcı olabileceğimiz pek çok imkân var. Ancak bunun için bize ulaşmaları gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Zaandam-Oost’ta dayanışma ve destek çalışmaları sürüyor
Zaandam-Oost bölgesinde faaliyet gösteren Pact Zaandam-Oost, mahalle sakinleri, Zaanstad Belediyesi ve çeşitli kuruluşların iş birliğiyle yoksulluk ve borç sorunlarına çözüm bulmaya çalışıyor.
Kuruluş, maddi sıkıntı yaşayan vatandaşlara mevcut desteklerden yararlanma, borçlarını düzenleme ve gerekli kurumlarla iletişim kurma konularında yardımcı oluyor.
Uzmanlar, kış aylarının yaklaşmasıyla enerji yoksulluğunun daha görünür hale geldiğine dikkat çekerken, özellikle çocuklu ailelerin sağlıklı ve yeterince ısıtılmış konutlarda yaşayabilmesi için destek mekanizmalarının önemini vurguluyor.
Enerji faturalarını ödemekte zorlanan Zaanstad sakinleri, Zaanstad Belediyesi veya Pact Zaandam-Oost üzerinden mevcut yardım imkânları hakkında bilgi alabiliyor.
Dutch (NL) · 
Turkish (TR) ·