Hollanda’da Enerji Faturaları Daha da Yükselecek: Şebeke Ücretlerine Yüzde 20 Zam

Şebeke kullanım ücretlerindeki artış, son dönemde yükselen enerji fiyatlarının üzerine gelecek. Hollanda’nın elektrik ve gaz şebekelerinin önümüzdeki yıllarda güçlendirilmesi için ise yaklaşık 235 milyar euro yatırım yapılması gerekiyor.

Ortalama hane için yıllık 142 euro ek yük

Artış, doğrudan elektrik ve gazın kendisinin fiyatıyla değil, bu enerjinin tüketiciye ulaştırılmasını sağlayan şebekelerin kullanım ve bakım maliyetleriyle ilgili.

2027 yılında şebeke ücretlerinin ortalama bir hanenin enerji faturasının yaklaşık yüzde 28’ini oluşturması bekleniyor. Bu oran bu yıl yüzde 25 seviyesinde.

Ücretlerin gelecek yıllarda da her yıl yaklaşık yüzde 5 ila 6 oranında artacağı tahmin ediliyor. Bu artışların enflasyonun üzerine gelmesi bekleniyor.

Enerji fiyatları zaten yükselmiş durumda

Şebeke ücretlerindeki yeni artış, enerji fiyatlarının son dönemde yükselmesinin ardından geliyor. Eylül 2026 itibarıyla standart tüketimi olan bir hane için yeni enerji sözleşmelerinin aylık ortalama maliyeti, hoş geldin indirimleri de dahil yaklaşık 200 euro seviyesinde.

Yeni sözleşme sunan ilk enerji şirketlerinde doğalgazın metreküp fiyatı ise 1,75 euroya yükseldi. Bu fiyat, yıl başına göre 55 centten fazla daha yüksek.

Bu seviyeler yıllık hesaplandığında ortalama enerji maliyetinin yaklaşık 2 bin 402 euroya çıkması anlamına geliyor. Yıl başında bu tutar yaklaşık 500 euro daha düşüktü.

2031’de faturalar 600 euro daha yüksek olabilir

Hükümetin Prinsjesdag öncesi hazırladığı planlara göre, ortalama enerji faturası önümüzdeki beş yıl içinde yaklaşık yüzde 10 artabilir.

Buna göre hanelerin büyük bölümünün 2031 yılında bugün olduğundan 400 ila 600 euro daha fazla enerji faturası ödemesi söz konusu.

Hollanda Enerji Düzenleme Kurumu ACM de gaz şebekesinin bakım maliyetlerinin giderek daha küçük bir kullanıcı grubu tarafından karşılanacağını belirtiyor. Kuruma göre şirketler açısından bu maliyetlerin 2025'te 680 bin euro seviyesinden 2050'de yaklaşık 5,6 milyon euroya çıkması bekleniyor.

ACM yönetim kurulu üyesi Manon Leijten, tarife artışlarının büyük bölümünün mevcut ve gelecekteki enerji sistemine ilişkin siyasi tercihlerden kaynaklandığını söyledi.

235 milyar euroluk yatırım gerekiyor

Şebeke işletmecileri, artışların temel nedenlerinden birinin Hollanda'nın elektrik altyapısının artan talebi karşılamakta zorlanması olduğunu belirtiyor.

Elektrik şebekesindeki yoğunluk nedeniyle yaklaşık 15 bin şirket, konut, okul, polis merkezi ve aile hekimliği merkezi yeni bağlantı veya mevcut bağlantılarının genişletilmesini bekliyor.

Şebekedeki kapasite yetersizliğinin ekonomiye yıllık maliyetinin 10 ila 40 milyar euro arasında olduğu tahmin ediliyor.

Şebeke işletmecilerinin 2040 yılına kadar yeterli kapasiteyi oluşturabilmek için yaklaşık 235 milyar euro yatırım yapması gerekiyor. Önceki tahminlerde bu rakam 200 milyar euronun biraz altında kalıyordu.

Karşılaştırma yapmak gerekirse, Hollanda'da son 14 yılda elektrik şebekesine yapılan toplam yatırım yaklaşık 39 milyar euro oldu.

On binlerce yeni trafo ve 100 bin kilometre kablo

Enerji sektörüne göre Hollanda'nın enerji sisteminde önümüzdeki yıllarda çok büyük bir dönüşüm yaşanacak.

2050'ye kadar:

• 50 binden fazla yeni trafo merkezi kurulması,
• yaklaşık 100 bin kilometre yeni kablo döşenmesi,
• 670 yüksek ve orta gerilim istasyonunun inşa edilmesi veya yenilenmesi

gerekiyor. Bu çalışmalar için yaklaşık 30 bin teknisyene ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor.

Şebeke işletmecisi Alliander'in mali işler yöneticisi Walter Bien, yatırımların yüksek maliyetli olduğunu kabul ederek, ancak yatırım yapılmaması halinde Hollanda'nın diğer enerji piyasalarına daha fazla bağımlı hale geleceğini ve bunun toplumsal maliyetinin daha da yüksek olacağını söyledi.

Deniz üstü rüzgar enerjisi de altyapı yatırımı gerektiriyor

Hollanda'nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltma politikası da yeni yatırımları zorunlu kılıyor. Özellikle deniz üstü rüzgar santrallerinin yaygınlaştırılması için deniz tabanından ve karadan geçen çok sayıda yeni elektrik kablosunun döşenmesi gerekiyor.

Şebekeyi daha akıllı kullanma çağrısı

Şebeke işletmecileri ise artan talebi karşılamak için yalnızca yeni kablolar, direkler ve trafo merkezleri inşa edilmesinin yeterli olmadığını belirtiyor. Mevcut şebekenin daha verimli kullanılmasının maliyetleri azaltabileceği ifade ediliyor.

Tüketicilerin elektrikli araçlarını akşam eve gelir gelmez şarj etmek yerine şebekenin daha az yoğun olduğu saatleri tercih etmesi buna örnek gösteriliyor. Ev ve işletmelerde batarya sistemlerinin kullanılması da elektrik tüketimindeki zirveleri azaltabilir.

Şebeke işletmecilerine göre bataryalar, biyogaz ve hidrojenin daha etkin kullanılmasıyla yaklaşık 33 milyar euroluk tasarruf sağlanabilir.

Enerji yoğun şirketler endişeli

Ancak yüksek şebeke ücretleri özellikle büyük enerji tüketen sanayi şirketleri açısından ciddi bir sorun olarak görülüyor.

Kraliyet Enerji, Çevre ve Su Birliği (VEMW) Başkanı Hans Grünfeld, artışların enerji yoğun sanayi şirketlerinin rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceğini ve enerji dönüşümünü yavaşlatabileceğini söyledi.

Grünfeld, hükümetin kırılgan durumdaki şirketlere yönelik yıllık 500 milyon euroluk destek paketini mümkün olan en kısa sürede devreye sokması gerektiğini savundu.

Sektörden siyasete 'net tercih' çağrısı

Şebeke işletmecileri ve ACM, hükümetten enerji sisteminin geleceğine ilişkin daha net siyasi kararlar alınmasını istiyor.

Sektöre göre siyasi kararlar netleşmediği takdirde şebeke işletmecileri her ihtimale karşı yatırım yapmak zorunda kalacak. Bunun ise gereksiz ve mükerrer yatırımlara, dolayısıyla maliyetlerin tüketici ve şirketlere daha fazla yansımasına yol açabileceği belirtiliyor.

Enerji dönüşümünün önündeki en büyük sorunlardan biri haline gelen şebeke kapasitesi için yatırımların kaçınılmaz olduğu belirtilirken, 235 milyar euroluk faturanın nasıl ve kim tarafından karşılanacağı Hollanda siyasetinin önündeki önemli tartışmalardan biri olacak.