Hollanda'da 2027'den İtibaren Aile Üyeleri Yakınları Adına Bakım Başvurusu Yapabilecek

Hollanda hükümeti, uzun süreli bakım hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak amacıyla önemli bir yasal değişikliği hayata geçiriyor. 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek düzenleme, kendi adına başvuru yapamayacak durumda olan kişilerin ailelerine büyük kolaylık sağlayacak.

Yeni uygulama kapsamında eşler ve aile üyeleri, yakınları adına Uzun Süreli Bakım Yasası (Wet langdurige zorg – Wlz) çerçevesinde bakım başvurularını imzalayabilecek.

Mevcut sistem aileleri zor durumda bırakıyor

Hollanda'da mevcut kurallara göre uzun süreli bakım başvurusu, kişinin kendisi, bakım hizmeti sağlayan kuruluş veya yasal temsilcisi tarafından yapılabiliyor. Aile üyelerinin başvuru yapabilmesi için ise mahkeme tarafından atanmış yasal temsilci olmaları ya da yazılı yetkiye sahip bulunmaları gerekiyor. Ancak özellikle demans gibi hastalıklar nedeniyle karar verme yetisini kaybeden kişiler söz konusu olduğunda bu durum ciddi sorunlara yol açabiliyor.

Yakınlarının bakımını uzun süre evde üstlenen aileler, bakım yükü ağırlaştığında profesyonel yardım almak istiyor. Fakat gerekli yasal yetkileri bulunmadığında uzun ve karmaşık işlemlerle karşılaşabiliyor.

Demans hastalarının aileleri için önemli kolaylık

Yeni düzenlemenin özellikle demans hastalarının yakınlarına yardımcı olması bekleniyor. Demans hastalığı ilerleyen kişiler zamanla kendi kararlarını vermekte ve resmi işlemleri gerçekleştirmekte zorlanabiliyor. Bu durumda aile üyeleri, hastanın huzurevine yerleştirilmesi veya evde yoğun bakım hizmeti alması için başvuru yapmak zorunda kalabiliyor.

Yeni yasa sayesinde aileler, ayrıca yasal temsilcilik işlemlerini tamamlamak zorunda kalmadan gerekli bakım başvurusunu yapabilecek. Düzenleme yalnızca yaşlıları değil, engelli bireyleri ve psikolojik açıdan ciddi sorunlar yaşayan kişileri de kapsayacak.

Bakan Sterk: Bakım için bekleme süreleri azalacak

Hollanda Uzun Süreli Bakımdan Sorumlu Bakanı Mirjam Sterk, düzenlemenin hem aileler hem de sağlık kuruluşları açısından önemli avantajlar sağlayacağını belirtti. Sterk, yeni uygulamayı herkesin yararına olacak bir değişiklik olarak değerlendirerek şu açıklamada bulundu: "Bu yasa değişikliği, insanların bakıma en fazla ihtiyaç duydukları anda gereksiz yere beklemelerini önleyecek. Ayrıca sağlık çalışanlarının idari işlemlere ayırdığı zamanı azaltacak."

Bakan, böylece sağlık çalışanlarının bürokratik işlemler yerine hastaların bakımına daha fazla zaman ayırabileceğini vurguladı.

Başvurular yine CIZ tarafından değerlendirilecek

Yeni düzenleme, aile üyelerinin başvuru yapabilmesini kolaylaştırsa da bakım hizmetlerinden yararlanma şartlarını ortadan kaldırmıyor. Uzun süreli bakım başvuruları, Hollanda Bakım İhtiyacı Değerlendirme Merkezi (Centrum Indicatiestelling Zorg – CIZ) tarafından incelenmeye devam edecek.

CIZ, başvuru yapılan kişinin Wlz kapsamında bakım alma şartlarını karşılayıp karşılamadığını ve hangi tür bakım hizmetine ihtiyaç duyduğunu değerlendirecek. Dolayısıyla aile üyelerinin başvuru yapabilmesi, otomatik olarak huzurevine kabul veya evde bakım hakkı kazanılması anlamına gelmeyecek.

Yeni düzenlemeyle yılda 1 milyon euro tasarruf hedefleniyor

Hollanda hükümeti, düzenlemenin yalnızca bakım hizmetlerine erişimi hızlandırmakla kalmayacağını, aynı zamanda idari maliyetleri de azaltacağını öngörüyor. Bakanlık tarafından yaptırılan araştırmaya göre yeni uygulamayla bakım kuruluşlarının yılda yaklaşık 858 bin 600 euro, CIZ'in ise yaklaşık 142 bin euro tasarruf etmesi bekleniyor. Böylece toplam yıllık tasarrufun yaklaşık 1 milyon euroya ulaşabileceği hesaplanıyor.

Yeni yasa 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek

Düzenleme, hükümetin 2025 yılında bakım kuruluşları, sendikalar ve sağlık sigortacılarıyla imzaladığı yaşlı bakım anlaşması kapsamında hazırlandı. Hollanda Parlamentosunun alt kanadı Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer) ve üst kanadı Senato (Eerste Kamer), yasa değişikliğini 2026 yazında onayladı.

1 Ocak 2027'den itibaren yürürlüğe girecek yeni sistemle, kendi başvurusunu yapamayan kişilerin eşleri ve aile üyeleri uzun süreli bakım başvurularını doğrudan gerçekleştirebilecek. Böylece özellikle yaşlı, engelli ve demans hastası yakınlarına evde bakan ailelerin üzerindeki bürokratik yükün hafifletilmesi amaçlanıyor.