Başörtülü Kadınlar Dikkat: Hollanda’da İş Yerinde Her Yasak Geçerli Değil

Hollanda’da Başörtüsü İş Yerinde Her Zaman Yasaklanamıyor

Delft’te başörtüsü nedeniyle iş başvurusunun reddedildiği 15 yaşındaki kız çocuğunun yaşadığı olay, Hollanda’da iş yerlerinde başörtüsü yasağının hangi koşullarda uygulanabileceği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre işverenler başörtüsünü keyfi şekilde yasaklayamıyor.

Hollanda’da bir işveren, çalışanların kıyafetleri konusunda belirli kurallar koyabiliyor. Ancak bu kuralların din veya inanç nedeniyle ayrımcılığa yol açmaması gerekiyor.

Konu, Delft’te 15 yaşındaki bir kızın başörtüsü taktığı gerekçesiyle bir iş başvurusunda reddedilmesiyle yeniden gündeme geldi. Ailesinin işverenle görüşmesinde, şirket içerisinde çalışanların dini inançlarını kıyafetleriyle göstermesini yasaklayan bir politika bulunduğu belirtildi.

Ancak uzmanlara göre yalnızca “başörtüsü takan kişileri işe almıyoruz” şeklinde bir uygulama hukuken yeterli değil.

İşveren başörtüsünü hangi durumda sınırlayabilir?

Tilburg Üniversitesi’nde iş hukuku alanında görev yapan Rez Gaff’a göre bir şirket çalışanlarından başörtüsü takmamalarını isteyebilir; ancak işe alım sürecinde doğrudan “başörtülü çalışan almıyoruz” şeklinde bir kural uygulayamaz.

Bir işverenin dini veya inancı ifade eden kıyafetleri sınırlayabilmesi için bunun somut ve meşru bir gerekçeye dayanması gerekiyor.

Örneğin bazı mesleklerde iş güvenliği nedeniyle kıyafet kuralları uygulanabiliyor. Sağlık sektöründe uzun tırnak veya oje kullanımının sınırlandırılması buna örnek gösteriliyor. İnşaat sektöründe ise işçilerin kask, koruyucu mont ve çelik burunlu ayakkabı giymesi zorunlu olabiliyor.

Bazı mesleklerde ise kurumun tarafsız görünümüne ilişkin kıyafet kuralları bulunabiliyor. Hakimler, avukatlar veya polisler buna örnek olarak gösteriliyor.

Kurallar herkese eşit uygulanmak zorunda

Uzmanlara göre işverenin uyguladığı kural yalnızca Müslüman çalışanları hedef almamalı.

İş yerinde dini veya inancı ifade eden kıyafetlerin tamamına yönelik genel ve tutarlı bir politika bulunması gerekiyor.

Başörtüsünün yanı sıra haç kolyesi, kippa veya türban gibi diğer dini sembollerin de aynı kurallar kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.

Ayrıca çalışanların veya iş başvurusunda bulunan kişilerin, kıyafet kuralları hakkında başlangıçtan itibaren bilgilendirilmesi gerekiyor.

İşverenin, başörtüsü takmayan başka bir pozisyonun mevcut olup olmadığını da değerlendirmesi gerekebiliyor.

Başörtüsü nedeniyle işe alınmayanlar ne yapabilir?

Başörtüsü nedeniyle ayrımcılığa uğradığını düşünen çalışan veya iş başvurusu yapan kişiler, College voor de Rechten van de Mens (İnsan Hakları Kurumu) başvurusunda bulunabiliyor.

Başvuru ücretsiz.

Kurumun verdiği karar doğrudan bir mahkeme kararı niteliğinde olmasa da daha sonra açılabilecek bir hukuk davasında destekleyici unsur olarak kullanılabiliyor.

Hollanda’da ayrıca Juridisch Loket üzerinden hukuki haklar ve izlenebilecek yollar hakkında bilgi alınabiliyor.

Avrupa’da benzer davalar da yaşandı

Başörtüsü nedeniyle çalışma hayatında sorun yaşayan kadınların davaları yalnızca Hollanda ile sınırlı değil.

Belçika’da Samira Achbita ve Hadija Amajoud isimli kadınlar da başörtüsü nedeniyle işverenleriyle hukuki mücadele yaşadı. Her iki davada da kadınların talepleri kabul edilmedi.

Bu davalar, Avrupa’da iş yerlerinde dini sembollerin kullanılmasına ilişkin tartışmalarda önemli örnekler arasında yer aldı.

“Kadınların ne giyeceğine başkaları karar vermemeli”

İş hukuku avukatı Margriet Vegter, başörtüsü konusundaki kuralların zaman zaman ayrımcılığı gizlemek için kullanılabildiğine dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre burada temel mesele, işverenin kıyafet politikası uygulayıp uygulayamayacağından çok, bu politikanın hangi gerekçeyle ve nasıl uygulandığı.

Başörtüsü takan bir kadının yalnızca başörtüsü nedeniyle otomatik olarak işe alınmaması, hukuki açıdan ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durum.

Hollanda’da başörtüsü takmak tek başına bir iş başvurusunun reddedilmesi için otomatik ve sınırsız bir gerekçe oluşturmuyor. İşverenin uyguladığı kuralın meşru bir amaca dayanması, gerekli olması ve benzer durumda olan çalışanlara eşit şekilde uygulanması gerekiyor.

Nhaber nl