SERÇE KUŞU

bir yolu vardır: Gerçekleri anlatmak yerine, insanların inanmak istedikleri hikâyeleri anlatmak.

Yıllardır bu ülkede yapılan da budur. Kimi cennetten tapu dağıtır, kimi ecdadın kahramanlıklarıyla bugünün yoksulluğunu örter. Kimi büyük hedefler gösterir, kimi de kendisine bağlılığı vatanseverlik diye sunar. Yurttaşın soru sorması, hesap istemesi, hakkını araması böylece geri plana itilir. Siyaset, ülkenin sorunlarını çözme işi olmaktan çıkar; inanç ve sadakat yarışına dönüşür.

Ne var ki gerçeklerin kötü bir huyu vardır. Bir gün mutlaka kapıyı çalarlar.

Eski bir serçe kuşu hikâyesi anlatılır.

Rivayete göre Hz. Süleyman, eşiyle konuşurken, “İstesem Süleyman’ın sarayını gagama takar, denize atarım.” diye böbürlenen küçük bir serçeyi huzuruna çağırtır. Serçe, sözlerinin doğru olmadığını kabul edince Süleyman onu bağışlar.

Kuş serbest kalır. Eşinin yanına döner ve bu kez başka türlü konuşur. Süleyman’ın kendisinden korktuğunu, yalvararak canını bağışladığını anlatır.

Bu sözler Süleyman’ın kulağına gider. Serçe yeniden huzura çıkarılır. Kendisine, küçücük cüssesine bakmadan nasıl böyle büyük laflar edebildiği sorulur.

Serçenin cevabı şöyledir:

“Ey Süleyman! Cüsseme bakıp beni küçümseme. Kanatlarımı kul hakkına bulaşmış toprağa sürer, o çamuru sarayının çatısına taşırım. Bir zerre kul hakkı, senin sarayını da saltanatını da yıkmaya yeter.”

Bir rivayet, belki. Ama anlattığı gerçek bugün de geçerli. Güç, haklılık değildir. Makam, dokunulmazlık sağlamaz. Devletin malı, yönetenin mülkü değildir.

Bugün ülkemize baktığımda bu hikâyeyi hatırlıyorum. İnsan sormadan edemiyor: Sarayların çatısına hangi çamur sürülüyor?

Memleketin gündemi adliye koridorlarına taşınmış durumda. Her gün bir operasyon, bir soruşturma, bir gözaltı haberi… Eskiden siyasetçileri, sanatçıları, bilim insanlarını konuşurduk. Şimdi savcıların isimlerini ezberliyoruz. Adliye haberleri siyasetin önüne geçmiş, Adalet Bakanı ülkenin en çok konuşulan isimlerinden biri olmuş durumda.

Son günlerde gündeme gelen fon vurgunu iddiaları da ayrı bir tartışma yarattı. Fon için toplanan paralar nereye aktarıldı? Bu para trafiğine kimler izin verdi? İşlemler hangi denetimden geçti? İddiaların muhatapları kimler ve kamuoyu bu işin hesabını kimden soracak?

Bunlar öyle geçiştirilecek sorular değil.

Her olayda birkaç kişi suçlanır, soruşturma açılır, açıklamalar yapılır. Sonra yeni bir gündem gelir, eskisi unutulur. Oysa mesele yalnızca birkaç kişinin yaptıkları değildir. Asıl mesele, bu tür olaylara zemin hazırlayan düzenin kendisidir.

Yolsuzluk, yalnızca kamu parasının birilerinin cebine girmesi değildir. Denetimin işlemediği, kurumların bağımsızlığını yitirdiği, hukukun güce göre eğilip büküldüğü yerde yolsuzluk da palazlanır. Hesap sorulamayan yerde keyfîlik başlar. Keyfîlik devlet yönetimine yerleştiğinde bunun adı artık birkaç kişinin suçu olmaktan çıkar.

Muhalefet de eleştiriden muaf değildir. Orada da kamu görevini kişisel çıkarına kullananlar, siyasi konumunun arkasına saklanarak hesap vermekten kaçanlar çıkabilir. Bunları görmezden gelmek, savunduğumuz değerleri yalnızca işimize geldiğinde hatırlamak olur.

Ama bir gerçek var: İktidarın ve muhalefetin yönetme sorumluluğu aynı değildir. Çeyrek asırdır ülkeyi yöneten bir siyasi iktidar, devletin işleyişinden, kurumların durumundan ve kamu kaynaklarının denetiminden sorumludur. Her skandalın ardından başka adresler göstermekle bu sorumluluktan kurtulamaz.

Devlet yönetmek, koltukta oturmak değildir. Hesap vermeyi, denetlenmeyi ve hukuka bağlı kalmayı gerektirir. Hukukun gücü, yönetenlerin gücünü aşamıyorsa yurttaşın hakkı kâğıt üzerinde kalır.

İşte tam burada aydının sorumluluğu başlar.

Şair Ahmet Turan Kul’un bir sözü var: “Aydın çağına karşı sorumludur.”

Aydın, olup biteni yalnızca seyreden, gelişmeleri aktaran kişi değildir. Çağının yanlışına itiraz eder. Gerektiğinde kendi mahallesinin ezberini bozar. İktidarın yanlışına karşı çıktığı gibi muhalefetin yanlışını da söyler. Çünkü hakikat, kimin işine geldiğine göre değişmez.

Bugün bu ülkede düşünce hayatının önündeki engellerden biri de tarafgirliktir. İnsanlar çoğu zaman söylenenin doğruluğuna değil, söyleyenin kimliğine bakıyor. Kendi tarafı söylüyorsa yanlış doğru, karşı taraf söylüyorsa doğru yanlış sayılıyor. Eleştiri, yerini taraftarlığa bırakıyor.

Oysa aydın, bir partinin sözcüsü, bir liderin savunucusu değildir. Bir mahallenin alkışçısı hiç değildir. Yanlışa kim imza atmışsa karşısında durabilmelidir. Bunu yapamayanın elinde düşünce değil, yalnızca siyasi aidiyet kalır.

Yurttaşın da kendisine verilenle yetinmemesi gerekir. Bu ülkenin kaynakları üzerinde hakkı vardır. O kaynakların nasıl kullanıldığını sormak, yönetenlerden hesap istemek onun hakkıdır. Demokrasi, seçim günü sandığa gidip oy vermekle bitmez. Yurttaşlık, yalnızca oy vermek değil, ülkenin yönetiminde söz sahibi olmak ve gerektiğinde hesap sormaktır.

Serçe kuşu küçüktür. Ama anlattığı hakikat büyüktür.

Siyasette de dostlukta da yurttaşlıkta da bağlılık değerlidir. Ancak hiçbir bağlılık, insanı gerçeğin karşısında susturmamalıdır. Çünkü insanın asıl sınavı, kendi tarafı yanlış yaptığında başlar.

Gerçeğe sadakat, bütün sadakatlerin üzerindedir. Ve bir güç, kul hakkının üzerine kurulduysa sonsuza kadar ayakta kalamaz.

The post SERÇE KUŞU first appeared on Hollanda Haberleri.