Hollanda’da Jetten Hükümetinin Planları Belli Oldu: İşte Hükümetin Planları......

Konut için 7 milyar euro

Hükümet, 2035'e kadar uygun fiyatlı konutların artırılması için toplam 7 milyar euro kaynak ayırmayı planlıyor. Bu paranın yaklaşık 2,3 milyar eurosu, belediyelere yaptıkları her uygun fiyatlı konut için 7 bin euro verilmesini öngören bir programa aktarılacak.

Büyük ölçekli konut projeleri için 940 milyon euro ayrılırken, yaşlılar, orta gelir grubuna yönelik kiralık konutlar ve öğrenciler için de yüz milyonlarca euroluk yatırım yapılacak.

Konut şirketlerinin 2028'den itibaren yıllık yaklaşık 425 milyon euro daha fazla kaynağa sahip olması da planlar arasında.

Tarım ve azot sorunu için ek kaynak

Hükümet, doğanın iyileştirilmesi, tarımsal alanların korunması ve çiftçilerin işletmelerini dönüştürmesine yardımcı olmak için ek kaynak ayıracak. Tarım Bakanlığı, azot emisyonlarının azaltılması ve sorunun çözümü için önümüzdeki yıllarda toplam 20 milyar euro kullanabilecek.

Veluwe ve Peel bölgeleri için daha önce hazırlanan planların yanı sıra Noordwest-Overijssel, Hart van het Noorden, Groene Hart, Brainport Eindhoven ve Rotterdam Limanı gibi bölgelerde de azot emisyonlarının azaltılması hedefleniyor.

Sağlıkta zorunlu katkı payı 400 euro olacak

Sağlık hizmetleri için ayrılan bütçenin gelecek yıl 118 milyar euroya ulaşması bekleniyor. Sağlık sigortasındaki zorunlu yıllık katkı payı, enflasyona paralel olarak 400 euroya yükseltilecek. Ortalama sağlık sigortası priminin ise aylık 12,50 euro artarak yaklaşık 169 euroya çıkması bekleniyor.

Hükümet ayrıca dezavantajlı ailelere ve sosyal açıdan kırılgan gruplara yönelik destekleri artıracak. Belediyeler ve sosyal kuruluşlar aracılığıyla kırılgan ailelere destek için 25 milyon euro, mahalle bazlı destek programları için 40 milyon euro ayrılacak. Okullarda ücretsiz meyve dağıtımı için 23 milyon euro, spor tesisleri için ise 26 milyon euro kullanılacak.

AOW ve işsizlik ödeneğinde değişiklik

Hollanda'da emeklilik yaşının ortalama yaşam süresine bire bir bağlanması planı bütçeden çıkarıldı. AOW'da yapılması planlanan tasarrufun yıllık 2,7 milyar eurodan fazla olması bekleniyordu. Ancak sendikalardan gelen eleştirilerin ardından bu plan hayata geçirilmeyecek.

İşsizlik ödeneğinin (WW) azami süresinin 24 aydan 12 aya indirilmesi de bir yıl ertelendi. Değişikliğin 2029'a bırakılması planlanıyor.

Hollandalıların alım gücü hafif gerileyecek

Hükümetin hesaplamalarına göre Hollandalıların ortalama alım gücü gelecek yıl yüzde 0,1 azalacak. Düşük gelirlilerin alım gücünün yüzde 0,2, emeklilerin ise yüzde 0,3 artması bekleniyor. Orta gelir grubunda yüzde 0,1, yüksek gelir grubunda ise yüzde 0,2 düşüş öngörülüyor. Vergilerdeki artış, alım gücündeki gerilemenin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

Hükümet, gelir vergisindeki planlanan artışı bir miktar sınırlamayı ve akaryakıt üzerindeki ÖTV indirimini bir yıl daha uzatmayı planlıyor.

Bu düzenlemelerin finansmanında ise şebeke suyuna yönelik daha yüksek vergi ve yaşlılara yönelik bazı vergi indirimlerinin azaltılması kullanılacak.

Savunma bütçesi 28,9 milyar euroya çıkıyor

Savunma Bakanlığı'nın bütçesi gelecek yıl 28,9 milyar euroya yükseltilecek. İki yıl önce bu rakam 21 milyar euronun biraz üzerindeydi.

Hollanda, NATO kapsamında 2035 yılında gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'ini savunmaya ayırmayı hedefliyor.

Gelecek yıl donanma yeni bir mayın avlama gemisi alacak. Kara kuvvetlerine modernize edilmiş CV90 zırhlı araçları, hava kuvvetlerine ise modernize edilmiş Apache saldırı helikopterleri teslim edilecek.

Ukrayna'ya yönelik yıllık yaklaşık 3 milyar euroluk askeri yardım da savunma bütçesinden karşılanıyor.

Eğitim için 668 milyon euro

Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı gelecek yıl yatırımlarını artıracak. Toplam 668 milyon euro ek kaynak ayrılması planlanıyor. Okuma, dil ve matematik becerilerini geliştirmek için yarım milyar euronun üzerinde ek kaynak kullanılacak. Okulların bu parayı temel becerilerin geliştirilmesine harcaması zorunlu olacak.

Öğretmenlik mesleğine sonradan geçiş yapan kişilerin sayısını artırmak için ayrılan bütçe de 80 milyon euro artırılacak.

Ulaşım altyapısına 5,1 milyar euro

Hükümet, 2040'a kadar ulaşım altyapısının finansmanında kullanılan Mobiliteitsfonds'a 5,1 milyar euro ek kaynak ayırmayı planlıyor. Bu paranın 1,5 milyar eurosu mevcut altyapının bakımına ayrılacak.

Bölgesel ulaşım bağlantıları için de kalıcı olarak daha fazla kaynak sağlanacak. Bu destek zaman içinde yıllık 300 milyon euroya kadar çıkacak. Ancak hükümet, ek kaynaklara rağmen yol, demiryolu ve su yollarının bakımında milyarlarca euroluk açık bulunduğuna dikkat çekiyor.

Polis ve iltica politikası

Adalet ve Güvenlik Bakanlığı 2027 yılında sokakta, evlerde ve internette güvenliği artırmak için 231 milyon euro harcayacak. Bu kaynakla daha fazla mahalle polisi istihdam edilmesi planlanıyor. Polisin sosyal medya üzerinden veri toplamasının da kolaylaştırılması hedefleniyor.

Toplumsal olaylara ve büyük çaplı kamu düzeni sorunlarına müdahale eden çevik kuvvet birimlerine de ek kaynak ayrılacak. İltica başvurularını azaltmak ve başvurusu reddedilen kişilerin ülkelerine dönüşünü hızlandırmak amacıyla AB dışındaki ülkelerle iş birliğine 28,8 milyon euro ayrılacak.

Yenilik ve enerji yatırımlarına milyarlar

Hükümet, ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla yenilikçi şirketlere ve yeni teknolojilere milyarlarca euro yatırım yapmayı planlıyor. Ekonomi Bakanlığı bünyesinde 3,3 milyar euroluk bir yatırım kuruluşu oluşturulması planlanıyor.

Yeni teknolojilerin piyasaya aktarılmasını hızlandıracak özel bir kurum için de 500 milyon euro bütçe ayrılacak. Hükümet, bu yatırımlarla ekonominin yıllık yüzde 1,5 oranında büyümesini hedefliyor. Deniz üzerindeki rüzgar santrallerinden karaya elektrik taşınması için 360 milyon euro ayrılırken, Kuzey Denizi'nin altındaki boş gaz sahalarında CO2 depolanması projesine 1,3 milyar euro kaynak ayrılacak.

Ev ve iş yerlerinin enerji verimliliğini artırmaya yönelik mevcut teşvik programları da devam edecek. Bu alan için toplam 6 milyar euro bulunuyor.

Bürokrasi azaltılacak

Hükümet önümüzdeki yıllarda kamu sektöründeki kuralları azaltarak ve basitleştirerek önemli miktarda tasarruf sağlamayı hedefliyor.

Miljoenennota'da 2028 ve 2029 yıllarında bu yolla her yıl 200 milyon euro tasarruf edilmesi hedefleniyor. Hükümet ayrıca daha önceki planlara kıyasla kamu harcamalarında daha fazla kesinti yapmayı öngörüyor.

Planların kaderi parlamentoda belirlenecek

Ancak bütçe planlarının önemli bir siyasi belirsizliği bulunuyor. Jetten hükümeti hem Temsilciler Meclisi'nde (Tweede Kamer) hem de Senato'da (Eerste Kamer) çoğunluğa sahip değil.

Bu nedenle açıklanan bütçe ve yasa değişikliklerinin parlamentoda gerekli desteği alıp alamayacağı henüz kesinleşmiş değil. Hükümetin birçok düzenleme için muhalefet partileriyle anlaşması gerekecek.