Hollanda’da Boşanma Sonrası Evini Geri Alan Kadına Vergi Şoku

Hollanda’da bir ilişkinin sona ermesi, özellikle ortak bir konut söz konusu olduğunda, çiftler için önemli mali sonuçlar doğurabiliyor. Ancak bir kadın için ayrılığın ardından ortaya çıkan vergi faturası daha da tartışmalı hale geldi.

Kadın, yıllar önce sahip olduğu evin bir bölümünü partnerine devretmiş, ilişkinin sona ermesinin ardından bu payı yeniden satın almıştı. Vergi makamları ise bu işlem için yeniden devir vergisi (overdrachtsbelasting) talep etti.

Kadın, daha önce zaten sahibi olduğu bölüm için ikinci kez vergi ödemesinin adil olmadığını savundu.

Payın yüzde 49'unu partnerine devretti

Olayın geçmişi 2014 yılına uzanıyor. Kadın o yıl bir evin tamamının sahibi oldu. Dört yıl sonra, 2018'de evin yüzde 49'luk bölümünü birlikte yaşadığı erkek arkadaşına devretti. Çift böylece ortak mülk sahibi oldu.

Ancak 2024 yılında ilişkileri sona erdi. Kadın, eski partnerinin evdeki yüzde 49'luk payını satın alarak yeniden evin tamamının sahibi olmak istedi.

Fakat bu işlem sırasında vergi makamları, evin daha önce kendisine ait olan yüzde 49'luk bölümü için de yeniden devir vergisi ödenmesini istedi. Kadın ise bunun kabul edilemez olduğunu savunarak konuyu yargıya taşıdı.

Boşanan çiftler için istisna var

Hollanda'da birlikte yaşayan çiftlerin ayrılması durumunda, ortak konutun taraflardan birine devredilmesi halinde bazı koşullarla devir vergisi muafiyeti uygulanabiliyor. Ancak bunun için çiftin evin ortak sahibi haline aynı noter işlemiyle gelmiş olması gerekiyor.

Söz konusu kadının durumunda ise evin yüzde 49'u daha sonraki bir işlemle partnerine devredildiği için bu istisnadan yararlanması mümkün olmadı. Bu nedenle kadın, evin kendi eski payı için de yeniden vergi ödemek zorunda kaldı.

Mahkeme: "Adil denge sağlanmalı"

Davanın değerlendirilmesinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin mülkiyet hakkına ilişkin hükümleri de gündeme geldi. Hakimler, devletin vergi muafiyetlerine çeşitli koşullar getirebileceğini kabul etti. Ancak bu koşulların bireyin haklarıyla devletin vergi toplama yetkisi arasında adil bir denge oluşturması gerektiğine dikkat çekti.

Mahkemeye göre, evdeki yüzde 51'lik payı erkeğin satın alması durumunda, daha önce kadına ait olan bu bölüm için devir vergisi alınması anlaşılabilir bir durum.

Ancak burada durum farklıydı.

Kadın, 2014 yılında evin tamamını satın aldığında gerekli vergileri ödemiş, daha sonra yüzde 49'luk bölümünü partnerine devrederken de vergi ödenmişti.

2024 yılında aynı yüzde 49'luk payı yeniden satın alırken tekrar vergi ödemesi, mahkemeye göre adil bir denge oluşturmadı.

Mahkeme vergiyi iptal edemedi

Bununla birlikte mahkemenin mevcut yasalar kapsamında vergiyi doğrudan geri alma yetkisi bulunmuyor.

Bu nedenle kadın için geriye tek bir yol kaldı: Maliye Bakanı'na başvurarak "hardheidsclausule" olarak bilinen özel durum hükmü kapsamında verginin geri ödenmesini talep etmek.

Son kararın Maliye Bakanı'na bağlı olduğu belirtiliyor.

Dava, Hollanda'da vergi mevzuatı ile temel insan hakları arasındaki ilişkinin yeniden tartışılmasına da yol açtı.

Uzmanlar, benzer tartışmaların geçmişte tasarruf vergisi uygulamasında da yaşandığını ve Avrupa insan hakları kurallarının Hollanda vergi sistemindeki bazı uygulamalar üzerinde giderek daha fazla etkili olduğunu belirtiyor.