1 saat önce
16
Siyasi partiler ve vatandaşlar artan benzin-dizel fiyatlarına tepki gösterirken, vergiler yerine iklim fonundan kaynak ayrılması öneriliyor
DEN HAAG – Hollanda’da akaryakıt fiyatları tarihi rekorlar kırarken, tüketim vergilerinin (accijns) acilen düşürülmesi çağrıları yükseliyor. Siyasi çevrelerden gelen tartışmalarda, vergi indiriminin finansmanının doğrudan iklim fonundan karşılanması önerisi gündeme geliyor.
Fiyatlar Rekor Seviyelerde
18 Mart itibarıyla benzin fiyatları litre başına 2,53 Euro’ya ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Motorin fiyatları da 2,52 Euro ile neredeyse aynı düzeyde seyrediyor. Bu rakamlar, Ukrayna savaşı döneminde bile görülmemiş fiyatları temsil ediyor.
''Ocak ayının başında benzin litresi 2,18 Euro, motorin ise 1,94 Euro seviyesindeyken, fiyatlar üç ayda yüzde 16’nın üzerinde artış gösterdi. UnitedConsumers’ın akaryakıt uzmanı Derk Foolen, “Benzin fiyatlarının bir günde 3,3 sent, motorinin ise 9,5 sent artması alışılmadık bir durum” diye konuştu.
Vergilerin Ağır Yükü
Hollanda’da akaryakıt fiyatının yaklaşık yüzde 70’ini vergiler oluşturuyor. Litre başına 1,48 Euro doğrudan devlete gidiyor. 2026 yılında benzin için 0,84 Euro, motorin için 0,55 Euro tüketim vergisi (accijns) alınıyor. Bunun üzerine yüzde 21 KDV de eklenince, vergilerin toplam fiyat içindeki payı yarıyı aşıyor.ANWB otomobil vergileri uzmanı Geordie Kooiman, “Tankte ödediğimiz paranın neredeyse yarısı vergi. Hollanda’da akaryakıt bu kadar pahalı olmasının nedeni üretim maliyetleri değil, yüksek tüketim vergileri ve KDV” dedi.
1 Ocak’tan Bu Yana Yaşananlar
2026 yılının başında uygulanan vergi artışı, tartışmaların fitilini ateşledi. 1 Ocak’ta benzinde litre başına 5,5 sent, motörinde 3,6 sent, LPG’de 1,3 sent artış yapıldı. Bu artış, 2022 yılında Ukrayna savaşı sonrası getirilen geçici vergi indiriminin kısmi geri alınması anlamına geliyordu.İkinci Meclis’te ChristenUnie’nin önerisiyle, vergi indiriminden ayrılan 1,7 milyar Euro’luk bütçeden 448 milyon Euro toplu taşımaya aktarıldı. Bu karar D66, GroenLinks-PvdA, CDA, SP, Partij voor de Dieren, DENK ve Volt partilerinin desteğiyle en dar farkla kabul edildi.
DENK’ten Meclis’te Soru Önergesi
10 Mart’ta Meclis soru saatinde söz alan DENK milletvekili Doğukan Ergin, vatandaşların artan akaryakıt fiyatları karşısında şok yaşadığını belirtti. Ergin, “Birçok Hollandalı ayın sonunda faturalarını ödeyemiyor. Ülkemiz komşu ülkelere göre yıllardır çok pahalı. Ortadoğu’daki savaş nedeniyle fiyatlardaki keskin artış, milyonlarca insanın durumunu daha da kötüleştirecek” dedi.
Maliye Müsteşarı Eelco Eerenberg, durumu kabul ettiğini ancak Ortadoğu’daki gerginliklerin doğrudan neden olduğunu söyledi. Eerenberg, “Farklı senaryolar üzerinde çalışıyoruz. Geçici mi yoksa kalıcı bir fiyat artışı mı olduğunu görmemiz gerekiyor” diye konuştu.
Jesse Klaver’den Maksimum Fiyat Önerisi
GroenLinks-PvdA lideri Jesse Klaver, 17 Mart’ta yaptığı açıklamada akaryakıt için Belçika benzeri bir maksimum fiyat sistemi önerdi. Klaver, “Belçika’da fiyatlar çok daha az artıyor. Orada hükümet petrol şirketleriyle birlikte fiyata bakıyor. Burada beş büyük tedarikçi tavsiye fiyatı belirliyor” dedi.Ancak Klaver, tüketim vergilerinin düşürülmesine karşı çıktı: “Vergileri düşürmenin pek anlamı yok çünkü bu başka yerlerden karşılanmak zorunda. Hızla müdahale edilmeli ama yapısal bir çözüm bulmak gerekiyor.”
İklim Fonu Tartışması
Siyasi tartışmalarda, vergi indirimlerinin finansmanı için iklim fonunun kullanılması önerisi dikkat çekiyor. Ancak GroenLinks-PvdA daha önce iklim fonunun “fosil sübvansiyonlar” için kullanıldığına dair eleştiriler yöneltmişti.İklim Fonu’nda 2026 itibarıyla 21,4 milyar Euro kaynak bulunuyor. Ancak bunun 7,6 milyar Euro’su zaten belirli projeler için rezerve edilmiş durumda. Fon kaynaklarının öncelikle iklim politikalarına ayrılması gerektiği vurgulanırken, bazı kesimler bu kaynakların vatandaşın acil ihtiyaçları için kullanılabileceğini savunuyor.
Avrupa’nın En Pahalı Ülkesi
Hollanda, yapısal olarak Avrupa’nın akaryakıt konusunda en pahalı ülkeleri arasında yer alıyor. Belçika ve Almanya’da tüketim vergileri litre başına 0,65-0,70 Euro seviyesindeyken, Hollanda’da bu rakam 0,84 Euro’ya ulaşıyor.Sınır bölgelerinde yaşayan birçok Hollandalı, akaryakıtı komşu ülkelerden temin ediyor. Bir depo benzinde onlarca Euro tasarruf sağlanabiliyor. Ancak bu durum, Hollanda sınırındaki pompa işletmecilerini zor duruma sokuyor.
2027 ve 2028’de Yeni Artışlar
2027 yılında geçici vergi indirimi tamamen sona erecek ve fiyatlarda litre başına 20-25 sentlik ek artış bekleniyor. 2028’de ise Avrupa Birliği’nin yeni CO₂ emisyon ticaret sistemi (ETS2) devreye girecek ve benzine litre başına 13-17 sent ek maliyet getirecek.ANWB’nin hesaplamalarına göre, bu değişikliklerle 2028’de benzin fiyatı 2,50-2,55 Euro seviyelerine ulaşabilir. 2030 yılında ise bazı senaryolarda 2,70-2,90 Euro bekleniyor.
Vatandaşın Tepkisi
Sosyal medyada ve siyasi platformlarda “Accijns omlaag” (Tüketim vergisi düşsün) kampanyaları yayılıyor. Vatandaşlar, hafta sonu planlarının bile mali açıdan riske girdiğini, vergilerin acilen düşürülmesi gerektiğini savunuyor.CNV sendikası, vergi artışının “son derece hayal kırıcı” olduğunu belirterek, arabaya mecbur olan milyonlarca çalışanın ayda 50 Euro’ya kadar ekstra ödeme yaptığını hesaplıyor.Hükümetin bu konudaki tutumu ve iklim fonunun nasıl kullanılacağı, önümüzdeki haftalarda Meclis’te tartışılmaya devam edecek.
Nhaber.nl
Dutch (NL) · 
Turkish (TR) · 