Enerji Krizi Hollanda’da 300 Bin Haneyi Ağır Şekilde Etkiledi: En Büyük Kaybı Düşük Gelirli Aileler Yaşadı

Yüz binlerce hane daha sert darbe alacak

Araştırma, özellikle düşük gelirli kesimlerde satın alma gücünde yüzde 6’ya varan kayıplar yaşattığını ortaya koydu.

Düşük gelirli ve yüksek enerji harcayan haneler riskte

CPB’ye göre en ağır etkilenen grup, düşük gelire sahip olup aynı zamanda yüksek enerji tüketen haneler. Büyük ve yalıtımsız evlerde yaşayanlar, artan doğalgaz fiyatları nedeniyle orantısız şekilde zarar gördü.

Benzer şekilde, düşük gelirli olup günlük yaşamda uzun mesafe araç kullanmak zorunda kalan kişiler de yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle gelir kaybına uğradı.

Ortalama kayıp yüzde 1’in altında

Araştırmaya göre ortalama Hollandalı haneler için enerji krizinin bu yıl ve gelecek yıl yaratacağı satın alma gücü kaybı yüzde 1’in altında kalacak. Ancak bu ortalama, düşük gelir gruplarındaki sert etkileri gizliyor.

Krizin etkisi jeopolitik gelişmelere bağlı

CPB, enerji krizinin etkilerinin büyük ölçüde Orta Doğu’daki çatışmalar ve petrol akışına bağlı olduğunu belirtti. İran ile ABD arasında sağlanan anlaşma sonrası petrol ve doğalgaz fiyatlarında düşüş yaşansa da, piyasaların tamamen dengelenmesi zaman alacak.

Akaryakıt fiyatları siyasetin merkezinde

Son aylarda Hollanda’da en çok tartışılan konulardan biri akaryakıt fiyatları oldu. Bazı siyasi partiler geçici vergi indirimi talep ederken, hükümet bu öneriyi uygulamaya koymadı.

Bunun yerine işe gidiş-geliş ödeneği artırıldı, bazı araç vergilerinde ise geçici düzenlemelere gidildi.

“Genel vergi indirimi etkisiz olur” değerlendirmesi

CPB, benzin ve dizel üzerindeki genel vergi indirimine temkinli yaklaşıyor. Kuruma göre bu tür bir adım, ihtiyacı olmayan kesimlere de fayda sağladığı için mali açıdan verimsiz kalıyor.

Bunun yerine düşük gelirli ve zor durumda olan gruplara doğrudan destek verilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Elektrikli araç kiralama önerisi

CPB ayrıca “sosyal lease” adı verilen bir model öneriyor. Buna göre düşük gelirli kişilere küçük elektrikli araçlar için indirimli kiralama imkânı sağlanabilir. Benzer bir uygulama Fransa’da hâlihazırda yürürlükte.

Destek fonları ve enerji verimliliği

Hükümet, enerji faturalarını ödemekte zorlanan haneler için geçici destek fonlarını güçlendirmeyi planlıyor. Ayrıca konutların yalıtımının artırılması ve enerji verimliliği yatırımlarının uzun vadede en etkili çözüm olduğu belirtiliyor.

Ev sahipleri için neredeyse faizsiz kredi sağlayan “Isı Fonu” (Warmtefonds) üzerinden evlerin yenilenmesi teşvik ediliyor.

Gerçek tablo sonbaharda netleşecek

CPB, mevcut analizde yalnızca doğrudan enerji maliyetlerine odaklandığını belirtiyor. Gıda ve diğer ürünlerdeki dolaylı fiyat artışları ise henüz hesaplamaya dahil edilmedi.

Kurum, tüm ekonomik tabloyu içeren kapsamlı değerlendirmeyi hükümetin bütçe planlarının açıklanacağı dönemde yayımlayacağını duyurdu.