Avrupa’da Sıcak Hava Dalgaları Neden Dünyanın Diğer Bölgelerine Kıyasla Daha Ölümcül?

Binlerce kişi her yıl aşırı sıcaklardan etkileniyor

Son yıllarda Avrupa, rekor düzeyde sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kaldı. Özellikle 2003 yazında yaşanan aşırı sıcaklar kıta genelinde on binlerce kişinin ölümüne neden olmuş, olay Avrupa’nın iklim politikalarında dönüm noktalarından biri olarak görülmüştü.

Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun süreli ve daha şiddetli hâle geldiğini belirtiyor.

Avrupa’nın yaşlanan nüfusu önemli bir risk faktörü

Uzmanlara göre Avrupa’daki yüksek ölüm oranlarının en önemli nedenlerinden biri nüfusun yaş ortalamasının yüksek olması.

Yaşlı bireyler, vücut sıcaklığını düzenlemekte daha fazla zorlanıyor ve sıcak çarpması, susuz kalma veya kalp-damar rahatsızlıkları gibi risklere daha açık hâle geliyor.

Birçok Avrupa ülkesinde 65 yaş üstü nüfusun oranı dünya ortalamasının oldukça üzerinde bulunuyor.

Şehirler sıcaklığı daha da artırıyor

Avrupa nüfusunun büyük bölümü kentlerde yaşıyor. Beton, asfalt ve yoğun yapılaşma nedeniyle şehirler çevre bölgelerden daha fazla ısınıyor.

“Isı adası etkisi” olarak bilinen bu durum, özellikle gece saatlerinde sıcaklıkların yeterince düşmesini engelliyor. Bu da insanların gün boyunca biriken sıcaklıktan kurtulamamasına neden oluyor.

Paris, Madrid, Roma ve Atina gibi büyük kentler sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenen şehirler arasında yer alıyor.

Evlerde klima kullanımı daha sınırlı

Avrupa’nın birçok ülkesinde, özellikle kuzey ve batı bölgelerinde, konutlar tarihsel olarak aşırı sıcaklara göre tasarlanmadı.

Akdeniz ülkelerinde klima kullanımı yaygın olsa da Avrupa genelinde klima sahipliği oranları ABD, Körfez ülkeleri veya Doğu Asya’nın bazı bölgelerine kıyasla daha düşük seviyelerde bulunuyor.

Bu durum, uzun süren sıcak hava dalgalarında insanların evlerinde serinleyebilmesini zorlaştırıyor.

Sıcaklık kadar nem de etkili

Uzmanlar, ölüm riskinin yalnızca termometrede görülen sıcaklığa bağlı olmadığını vurguluyor.

Yüksek nem oranı, insan vücudunun terleme yoluyla kendisini soğutmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle daha düşük görünen sıcaklıklar bile ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Özellikle Akdeniz kıyıları ve bazı Orta Avrupa bölgelerinde sıcaklık ile nemin birleşmesi sağlık risklerini artırabiliyor.

İklim değişikliği riski büyütüyor

Araştırmalar, Avrupa’nın küresel ortalamanın üzerinde bir hızla ısındığını gösteriyor.

Bilim insanları, sera gazı emisyonlarının azaltılmaması hâlinde sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanacağını ve buna bağlı ölümlerin artabileceğini belirtiyor.

Birçok Avrupa ülkesi bu nedenle erken uyarı sistemleri kuruyor, serinleme merkezleri açıyor ve özellikle yaşlılar ile kronik hastalığı bulunan kişilere yönelik koruma programları uyguluyor.

Uzmanlara göre sıcak hava artık yalnızca bir konfor sorunu değil, Avrupa’nın karşı karşıya olduğu en ciddi halk sağlığı risklerinden biri olarak değerlendiriliyor.