Hollanda’da Ruh Sağlığı Alarmı: Genç Yetişkinler Psikolojik Destek İçin Aile Hekimlerine Akın Ediyor

1 saat önce 12

Hollanda’da ruh sağlığı alanındaki destek ihtiyacı son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. 2025 yılı verilerine göre özellikle 18-44 yaş arasındaki genç yetişkinler, psikolojik destek almak için aile hekimlerine bağlı çalışan ruh sağlığı destek görevlilerine (POH-GGZ) her zamankinden daha fazla başvuruyor.

Hollanda Sağlık Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Nivel tarafından yayımlanan yıllık verilere göre, aile hekimliği bünyesinde verilen psikolojik destek hizmetleri 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4 arttı. Böylece ruh sağlığı alanındaki başvurular, 2021 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı.

En büyük artış genç yetişkinlerde

Araştırmaya göre en dikkat çekici artış 18-44 yaş grubunda yaşandı. Bu yaş grubunda her 1.000 kişi başına düşen psikolojik destek görüşmesi sayısı 2024 yılında 256 iken, 2025’te 266’ya yükseldi. Bu oran, diğer tüm yaş gruplarının üzerinde gerçekleşti.

Genel nüfusa bakıldığında ise her 1.000 kişi başına düşen ruh sağlığı görüşmesi sayısı 178’den 185’e çıktı.

Görüşmeler artık daha uzun sürüyor

Veriler, yalnızca başvuru sayısının değil, görüşme sürelerinin de arttığını ortaya koydu.

2025 yılında gerçekleştirilen POH-GGZ görüşmelerinin yaklaşık yüzde 79’u en az 20 dakika sürdü. Buna karşılık aile hekimleriyle yapılan normal muayenelerde 20 dakikayı aşan görüşmelerin oranı yalnızca yüzde 14 olarak kaydedildi.

Uzmanlar, bu tablonun psikolojik sorun yaşayan birçok kişinin uzman psikolog veya psikiyatri hizmetine ulaşamadığı için aile hekimliği bünyesinde daha uzun süre takip edildiğini gösterdiğini belirtiyor.

“İlk basamak hizmeti kalıcı tedaviye dönüştü”

Karşılaştırma platformu Overstappen.nl’nin sağlık sigortaları uzmanı Jeremy Broekman, ortaya çıkan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“POH-GGZ sistemi aslında hafif psikolojik sorunlarda ilk destek amacıyla oluşturuldu. Ancak görüşmelerin büyük bölümünün uzun sürmesi, uzman tedaviye yönlendirilmesi gereken kişilerin sistemde beklemek zorunda kaldığını gösteriyor.”

Psikolojik tedavi için teşhis şartı

Hollanda’da psikolojik tedavinin temel sağlık sigortası kapsamında karşılanabilmesi için kişinin DSM-5 kriterlerine göre resmi bir psikiyatrik tanı alması ve aile hekiminden sevk edilmesi gerekiyor.

Bu şartları sağlayan kişiler önce 385 avroluk zorunlu muafiyet (eigen risico) tutarını ödemek zorunda kalıyor. Gönüllü yüksek muafiyet seçenlerde bu rakam 885 avroya kadar çıkabiliyor.

Resmi tanısı bulunmayan ancak psikolojik sıkıntı yaşayan kişiler ise temel sağlık sigortasından yararlanamıyor. Bu nedenle çoğu kişi aile hekimliği bünyesindeki ücretsiz ilk basamak ruh sağlığı desteğine yöneliyor.

Ek sigortalar da yeterli çözüm sunmuyor

Overstappen.nl’nin 2026 sağlık sigortası poliçeleri üzerine yaptığı inceleme, ek sağlık sigortalarının da ruh sağlığı konusunda sınırlı destek sunduğunu ortaya koydu.

Birçok sigorta şirketi yalnızca mindfulness, stres yönetimi veya meditasyon kursları için yıllık 150 ila 350 avro arasında ödeme yapıyor. Ancak hiçbir standart ek sigorta, sevk almadan doğrudan psikoloğa gitme masrafını karşılamıyor.

Uzmanlar, özellikle maddi imkânları kısıtlı genç yetişkinlerin ek sigorta yaptırmadığını ve en fazla psikolojik desteğe ihtiyaç duyan grubun yine bu kesim olduğunu vurguluyor.

Uzmanlardan uyarı

Araştırma sonuçları, Hollanda’da ruh sağlığı hizmetlerine olan talebin hızla arttığını gösterirken, uzmanlar mevcut sistemin artan ihtiyacı karşılamakta zorlandığına dikkat çekiyor. Psikolojik destek bekleyen kişi sayısının yükselmesi nedeniyle aile hekimlikleri üzerindeki yük her geçen yıl artarken, uzman tedaviye erişimde yaşanan bekleme süreleri de sorunun büyümesine neden oluyor.