Amsterdam’da yeni koalisyon: Park ücretleri yine artıyor, 10 bin park yeri kaldırılıyor

Amsterdam’da PRO Amsterdam ve D66 arasında kurulan yeni belediye koalisyonu, 2026-2030 dönemi için hazırladığı koalisyon anlaşmasını açıkladı. “Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam” başlığını taşıyan anlaşma; konut, ulaşım, belediye teşkilatı, turizm ve şehir yaşamı alanlarında önemli değişiklikler içeriyor. DENK Amsterdam Belediye Meclis Üyesi Süleyman Koyuncu ise anlaşmaya tepki göstererek, “Bu koalisyon anlaşması ‘herkesin Amsterdam’ı’ diye sunuluyor ama faturası yine sıradan Amsterdamlılara kesiliyor. Park ücretleri artarken ve 10 bin park yeri kaldırılırken özellikle şehir merkezinin dışında yaşayan aileler, yaşlılar, esnaf ve vardiyalı çalışanlar cezalandırılıyor” dedi.

Yeni koalisyonun en dikkat çeken kararlarından biri araç sahiplerini doğrudan ilgilendiriyor. Amsterdam genelinde 10 bin park yerinin kaldırılması planlanıyor. Ayrıca park izinlerinin daha pahalı hale getirilmesi ve ziyaretçiler için uygulanan park indiriminin kademeli olarak azaltılması öngörülüyor. Koalisyon, bu adımları şehirde sınırlı alanın daha adil kullanılması ve otomobile bağımlılığın azaltılması gerekçesiyle savunuyor.

Ancak bu kararların özellikle şehir merkezinin dışında yaşayan aileleri, yaşlıları, küçük esnafı ve araca ihtiyaç duyan çalışanları nasıl etkileyeceği şimdiden tartışma konusu oldu. Amsterdam’ın birçok mahallesinde toplu taşıma imkânları hâlâ şehir merkezi kadar güçlü değil. Bu nedenle park politikasındaki sertleşmenin özellikle Nieuw-West, Noord ve Zuidoost gibi bölgelerde yaşayan Amsterdamlılar için ek bir mali yük oluşturabileceği belirtiliyor.

Koalisyon anlaşmasında belediye bütçesine ilişkin ciddi tasarruf planları da yer alıyor. Önümüzdeki yıllarda 344 milyon avroluk kesinti ve bütçe kaydırması yapılması planlanırken, buna karşılık 292 milyon avroluk yatırım paketi açıklanıyor. Belediye teşkilatında yaklaşık 2.500 pozisyonun azaltılması hedefleniyor. Bu kesintilerin daha çok politika, yönetim, iletişim, araştırma ve danışmanlık alanlarını kapsaması bekleniyor.

Turizm alanında da önemli bir değişiklik var. Amsterdam hâlihazırda Avrupa’nın en yüksek turist vergilerinden birine sahipken, yeni koalisyon bu vergiyi daha da artırmak istiyor. Turist vergisi 2027’de yüzde 12,5’ten yüzde 16’ya çıkarılacak. Sonraki yıllarda ise her yıl bir puan artırılarak yüzde 20 seviyesine ulaşması planlanıyor. Koalisyon, ziyaretçilerin şehrin yüküne daha fazla katkı sağlaması gerektiğini savunuyor.

Buna karşılık emlak vergisi ve atık vergisinin, enflasyon düzeltmesi dışında artırılmayacağı belirtiliyor. Bu karar, ev sahipleri ve kiracılar açısından belediye vergilerinde sınırlı bir rahatlama olarak sunuluyor. Ancak park izinlerinin pahalılaşması ve ziyaretçi park indiriminin azaltılması, birçok hane için dolaylı bir maliyet artışı anlamına gelebilir.

Yeni anlaşmada çocuklara yönelik ücretsiz toplu taşıma uygulamasının genişletilmesi de yer alıyor. Daha önce 11 yaşa kadar geçerli olan ücretsiz toplu taşımanın 16 yaşa kadar çıkarılması planlanıyor. Bu adım özellikle çocuklu aileler açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak muhalefet cephesinde şu soru öne çıkıyor: Ailelere toplu taşıma desteği verilirken, aynı ailelerin araca ihtiyaç duyduğu durumlarda park maliyetlerinin artırılması ne kadar adil?

Konut politikası da anlaşmanın merkezinde yer alıyor. PRO Amsterdam ve D66, sosyal konut, orta gelir grubuna yönelik kiralık konutlar ve serbest sektör arasında denge kurmayı hedefliyor. Şehirde daha fazla uygun fiyatlı konut, yaşlılara uygun evler, öğrenci konutları ve ailelere yönelik daha büyük evler yapılması planlanıyor. Ancak anlaşmada sabit bir yıllık konut hedefinin yer almaması dikkat çekiyor. Bu durum, konut krizinin önümüzdeki dönemde ne ölçüde çözülebileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Uzun süredir tartışılan erotik merkez planı ise rafa kaldırıldı. Ayrıca yabancı turistlerin coffeeshoplara girişini sınırlayacak i-criterium uygulaması da koalisyon anlaşmasında yer almadı. Bu kararlarla birlikte Amsterdam’ın turizm ve şehir merkezi politikasında daha yumuşak bir rota izleneceği görülüyor.

Yeni koalisyon kendisini “uygulama ve sonuç” odaklı bir yönetim olarak tanıtıyor. Ancak anlaşma, özellikle park politikası, belediye kesintileri ve turizm vergileri nedeniyle önümüzdeki dönemde sert tartışmalara sahne olacak gibi görünüyor. Amsterdam’da asıl soru şu olacak: Bu anlaşma gerçekten tüm Amsterdamlılar için mi, yoksa şehir merkezinin dışında yaşayan aileler, çalışanlar ve küçük esnaf yine bedel ödeyen taraf mı olacak?