Wanneer geschiedenis een stem krijgt

Het begon niet met een ontwerp, maar met luisteren. In een werkgroep, rond een tafel, met verhalen die voorzichtig werden neergelegd. Foto’s die meer zeiden dan jaartallen. Objecten die ooit heel gewoon waren, maar nu dragers van betekenis zijn. Zo kreeg de tentoonstelling Turkse Haringkoppen langzaam vorm.

Vanaf de jaren zestig kwamen de eerste Turkse gastarbeiders naar Vlaardingen. Ze kwamen om te werken. In de haven, de visserij en de industrie. Met het idee dat het tijdelijk zou zijn. Een paar jaar, geld verdienen, en dan terug. Maar het leven liep anders. Er kwamen gezinnen, er ontstonden netwerken, routines en wortels.

Wat de tentoonstelling Turkse Haringkoppen bijzonder maakt, is dat zij niet van bovenaf is samengesteld. Ze is ontwikkeld samen met de Turkse gemeenschap van Vlaardingen. Persoonlijke levensverhalen, erfgoedobjecten, foto’s en filmmateriaal vormen samen geen eenduidig narratief, maar een gelaagd verhaal. Over aankomen, aanpassen, vasthouden en loslaten.

Tussen die verhalen zit ook cultureel erfgoed dat voor mij heel dichtbij komt. Het handwerk dat mijn moeder als kind en jong meisje maakte: borduur- en haakwerk voor het uitzet, fijne kanten randjes, frivolité, kraalwerk, gebreide gebedskleedjes en geweven vloerkleden met traditionele Anatolische motieven. Haar werk is nu te zien in het museum.

Wat zij als kind en jong meisje leerde, nam ze mee naar Vlaardingen. Ze gaf het later door aan haar kinderen. Wat ooit vanzelfsprekend was, blijkt nu erfgoed.

In communicatie zit een groot verschil tussen laten zien en zichtbaar maken. Deze expositie doet het laatste. Ze maakt voelbaar hoe migratie niet alleen economische impact had, maar de stad zelf mede vormde. Hoe identiteit ontstaat in de dagelijkse praktijk van alledag.

Voor mij was het werken aan deze tentoonstelling een oefening in zorgvuldigheid. Wie vertelt het verhaal? Wie herkent zichzelf erin? En wie voelt zich eindelijk gezien? Dat zijn vragen die verder reiken dan de museale context. Ze raken aan hoe we als samenleving omgaan met geschiedenis die nog leeft.

Goede verhalen sluiten niet af. Ze openen iets. Ze nodigen uit om anders te kijken naar het bekende. Naar straten, werkplaatsen en families. Naar een stad die meer lagen heeft dan je op het eerste gezicht ziet.

Sommige verhalen wachten lang om verteld te worden.

Niet omdat ze er niet waren, maar omdat we pas later leren luisteren.

De tentoonstelling Turkse Haringkoppen is te bezoeken in Museum Vlaardingen tot en met 3 mei 2026

The post Wanneer geschiedenis een stem krijgt first appeared on Hollanda Haberleri.