Temren ile Saltı’nın Bitmeyen Bar Muhabbetleri 8

DEMLİK

SALTI – Ohhh… Masa güzel, hayat güzel. Bir de kafamız güzel olursa değmeyin keyfimize. Hadi şerefe.

TEMREN – Bir dakika abi, şerefe demeden önce…

SALTI – Bak olum, yine “şeref” geyiğine gireceksen şişeyi kafana yersin.

TEMREN – Yok abi… Ehüm ehüm. Şerefe demeden önce… İnsan neden şerefli olmak zorunda? diyecektim, naçizane. Bilakis… Şerefe abicim.

SALTI – Aferin lan. İşte insanı insan yapan şeylerden biri bu: soru sormak. Söyle bakayım, insan neden şerefli olmalı?

TEMREN – Ben de cevaplıyorum: Şerefsiz olunmasın diye. Heh heh… Pardon hocam. Sence insan nedir güzel abim? “Akıllı hayvan” mıdır? Bir çoban salata yaptıralım mı?

SALTI – Yaptıralım. Ama insan akıllı hayvan değildir. Bütün hayvanlar kendine göre akıllıdır. İnsan daha çok utanan ve üreten bir varlıktır. Çünkü insan, utanabildiği sürece insandır.

TEMREN – Sevgi? Vicdan? Ahlak? Merhamet? Bunlar da olmazsa olmaz değil mi hocam?

SALTI – Evet ama en çok da bunlardan utanır olduk bugün. Zira insan kural koyan bir varlıktır; ama kendi koyduğu kuralları en çok çiğneyen de yine insandır.

TEMREN – Anladım abi. Mezeden alsana, hep rakıya yükleniyorsun. Hadi yarasın… Bir de aşk var tabii, insanı insan eden. Güzel cümle oldu ama, dimi?

SALTI – Aşk insanı insan yapmaz. Aşk insanı rezil eder. İnsanı insan yapan şey emektir. İnsan, rezil olmayı göze aldığı için insandır.

TEMREN – Bunu not alıyorum hocam. Ama günümüzde emeğiyle geçinen emekçi insan olamıyor ki… Daha doğrusu, olmasına izin verilmiyor.

SALTI – Çünkü emeği çalınıyor. Emeği çalınan insan isyan eder. Yarasın…

TEMREN – Yarasın abim. Ama biz etmiyoruz. O zaman biz ne oluyoruz?

SALTI – İsyan etmeyen iş gücü oluyoruz. Kış kavunu mu o?

TEMREN – Evet abi. Seversin diye dilimlettim. Affına sığınarak soruyorum: İnsan ahlaklı da olmalı. Ahlak nereden gelir?

SALTI – Cüzdandan. Kavun güzelmiş.

TEMREN – Neyyy! Vay be… Hiç beklemezdim senden.

SALTI – Fakirin cüzdanındaki ahlak sabırdır, zenginin cüzdanındaki ahlak nasihat. Böyle inandırıldık. O yüzden imparatorluklar yarattık, devletler yarattık, tanrılar yarattık.

TEMREN – Devleti, imparatorluğu anladım da… Tanrıları anlayamadım. Onları da mı insan yarattı?

SALTI – Evet. İnsan, açıklayamadığı şeyler için tanrılar yarattı. Sonra o açıklamaları da beğenmeyip kavga etti.

TEMREN – Ama insanı insan yapan şeylerden biri de inanç değil mi?

SALTI – İnancın katkısı vardır. Ama insanı insan yapan şey inançtan çok şüphedir.

TEMREN – Aman hocam, şüphe tehlikelidir. Biz içelim. Şerefe.

SALTI – Yönetenler için tehlikelidir. O yüzden içmemizi isterler zaten.

TEMREN – Peki özgürlük nedir abim?

SALTI – Karnın tokken konuşabilmektir. Peyniri uzatsana.

TEMREN – Biz konuşuyoruz ama… Peynir de küçülmüş iyice.

SALTI – Tok değiliz, o yüzden konuşuyoruz. Hatta bağırıyoruz. Bak peynir küçülmüş, devlet büyümüş.

TEMREN – Ben peynirin büyümesini tercih ederdim.

SALTI – İşte insanı insan yapan tam da bu tercihtir. Büyüyen devleti değil, küçülen peyniri fark etmek. Özgürlük budur.

TEMREN – Demokrasi?

SALTI – Dört yılda bir kimin patron olacağını seçmektir.

TEMREN – Hep yanlış patronu seçiyorum. Gel de içme.

SALTI – Çünkü doğru patron diye bir şey yoktur.

TEMREN – Televizyonda “ekonomi büyüyor” diyorlar. Biz de inanıyoruz. İnsan itaat eden bir varlık mı?

SALTI – İnsan itaat eden değil, itaate alıştırılan bir varlıktır.

TEMREN – Hep sabret diyorlar…

SALTI – Sabır, fakire öğretilen en pahalı erdemdir. Hadi yarasın.

TEMREN – Devrim hayal mi hocam?

SALTI – Kaybedecek şeyi olanlar korkar. Devrim hayal değildir; uzun süre aç kalanların bir gün doymaya karar vermesidir.

Gülüyoruz çünkü gülmek hâlâ ücretsiz. İnsanı insan yapan şey, yalnız olmadığını fark ettiği anda başlar. Yani sınıf bilinci. İnsan olmak kolay olsaydı, yasaklamazlardı.

İnsan çalışır ama çalışmak yetmez. İnsanı insan yapan şey, hakkını arayıp arayamamasıdır.

Ahlak insani bir şeydir ama sınıfsaldır. İşçi ahlakı, egemen sınıfa göre çoğu zaman ahlaksızlıktır, vatan hainliğidir.

Adalet insanı insan yapar; adalet yokken onu istemek ise doğru insan yapar.

Özgürlük fakire verilmez; veriliyormuş gibi yapılır. Yerine bol bol umut verilir.

Devrim açken insani, tokken hayaldir.

İnsanı insan yapan tek bir şey yoktur. Ama bütün bu eksikler bir araya gelince… biz oluruz. Yani insan.

TEMREN – Hocam, sazı eline alınca bırakmıyorsun. Meyhane kapanıyor, hesabı alalım. Bugün demliğe, insanların insanca yaşayacağı günlerin umudunu katalım mı?

SALTI – Katalım. Hadi iste hesabı.

The post Temren ile Saltı’nın Bitmeyen Bar Muhabbetleri 8 first appeared on Hollanda Haberleri.