Kültür hafızası olarak anadil

Ana dilimiz Türkçe bizim ortak kültür hafızamızdır Cahit Külebi Türkçe’m benim ses bayrağım, Evimde annemin dili, Sokakta çocukların sesi, Yüreğimde memleketim… Geçtiğimiz cumartesi bir grup arkadaşla muhabbet ediyorduk. Bir ara “Türk kimdir?” sorusu üzerinde yoğunlaştık. “Türk cesurdur, zekidir” gibi bilindik bütün ulusların kendilerine yakıştıracağı sıfatlarla tanımladık türklüğü. Kendi kendimizi bir süre övdükten sonra vedalaştık. O gruptaki herkes Türktü ve hepimizin buluştuğu ortak bir ses vardı. O ses hepimizin ortak dili olan Türkçe idi. Türkçe konuşuyor olmamızdı. Konuştuğumuz yalnızca bir dil değildi; konuştuklarımız, yalnızca Türkçe ile en güzel şekilde ifade edilebilen bir kültür paylaşımıydı. Çünkü Türkçe yalnızca bizim dilimiz değil, aynı zamanda ortak kültür hafızamızdır. “Dil, bir milletin hafızası ve ruhudur” der Alman şair ve filozof Johann Gottfried Herder (1744–1803). Anadili kaybeden toplum kendi sesini kaybeder. “İnsan ancak anadili içinde tam anlamıyla insandır” der. Türkiye’de modern dilbilimin öncülerinden biri kabul edilen dilbilimci merhum Doğan Aksan, anadilin önemini daha da vurgulu bir şekilde ifade eder ve der ki: İnsan göç edebilir. Ülkesini, sokağını, alışkanlıklarını değiştirebilir. Ama dil… Dil, insanın içinde taşıdığı ve taşıyacağı son vatandır. Dili yaşatırsan, içindeki vatanı da yaşatırsın. Hollanda’da doğan ya da büyüyen çocuklarımız için Türkçe, çoğu zaman: iki dünya arasına sıkışmış bir dil hâline gelmiştir. evde duyulan ama …