Kral Günü (Prinsjesdag) Öncesi Hollanda Bütçesi Kilitlendi: Koalisyon Anlaşamadı

Hollanda’da 2027 bütçesi için kritik saatler yaşanıyor. D66, VVD ve CDA liderleri gece yarısını aşan görüşmelere rağmen henüz anlaşmaya varamadı. Özellikle Box 3 sermaye vergisi ve sosyal güvenlik harcamaları konusunda görüş ayrılıkları sürerken, Prinsjesdag’a yetişmek için hükümetin önünde yalnızca birkaç gün kaldı.

LAHEY- 6 Eylül 2026 

Hollanda’da 15 Eylül’de yapılacak Prinsjesdag öncesinde 2027 bütçesi konusunda siyasi kriz yeniden derinleşti. Azınlık hükümetini oluşturan D66, VVD ve CDA, uzun süren görüşmelere rağmen bütçe üzerinde henüz nihai anlaşmaya ulaşamadı.

Pazar günü gece yarısını aşan görüşmelerden sonuç çıkmayınca üç partinin müzakerecileri 6 Eylül sabahı saat 09.00’da yeniden masaya oturdu. Görüşmelerin özellikle Box 3 vergisi ve sosyal güvenlik konusunda kilitlendiği bildiriliyor.

Box 3 en büyük anlaşmazlık noktalarından biri

Görüşmelerin en kritik başlıklarından biri, tasarruf, yatırım ve diğer varlıkların vergilendirildiği Box 3 sistemi.

VVD, hisse senetleri için gerçek değer artışı üzerinden alınacak bir vermogenswinstbelasting, yani servet kazancı vergisinin mümkün olduğunca hızlı şekilde uygulanmasını istiyor.

D66 ve CDA ise böyle bir düzenlemenin kısa sürede hayata geçirilmesine karşı çıkıyor. Özellikle sosyal güvenlikte kesintiler tartışılırken varlıklı kesimler için milyarlarca euroluk vergi avantajı yaratılmasına sıcak bakılmıyor.

Box 3 meselesi Hollanda siyasetinde uzun süredir devam eden bir sorun. Yeni sistem konusunda siyasi anlaşmazlığın yanı sıra vergi sisteminin teknik olarak uygulanabilirliği de tartışılıyor.

Sosyal güvenlikte kesinti tartışması

İkinci büyük anlaşmazlık sosyal güvenlik.

Muhalefetteki Pro, hükümetten sosyal güvenlikte planlanan milyarlarca euroluk kesintiden vazgeçmesini istiyor. D66 ve CDA da Pro’nun desteğini kazanabilmek için sosyal güvenlik kesintilerinin önemli bölümünü geri çekmeye daha yakın duruyor.

VVD ise bütçenin mali disiplinini ve sağ partilerle kurulabilecek olası işbirliğini korumak istiyor. Bu nedenle koalisyon içinde bütçenin siyasi yönü konusunda ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor.

Daha önce sızan bütçe belgelerinde AOW’da planlanan 2,8 milyar euroluk kesintinin kaldırılması, WW süresinin iki yıldan bir yıla indirilmesinin ertelenmesi ve satın alma gücünü desteklemek için 1,5 milyar euro ayrılması gibi önlemler yer almıştı. Ancak bugün itibarıyla bütün bu düzenlemelerin nihai siyasi anlaşmaya dönüştüğünü söylemek mümkün değil.

Hükümetin zamanı daralıyor

Bütçe görüşmelerinin bu kadar uzaması hükümet açısından ciddi bir takvim baskısı yaratıyor.

Bütçe belgelerinin Raad van State’nin incelemesinden geçebilmesi ve 15 Eylül’deki Prinsjesdag’a yetişebilmesi için çalışmaların çok kısa süre içinde tamamlanması gerekiyor.

Başlangıçta bugün saat 11.00’de yapılması planlanan özel bütçe toplantısı da görüşmelerin uzaması nedeniyle takvim baskısına girmiş durumda.

Başbakan Rob Jetten liderliğindeki hükümetin ayrıca parlamentoda çoğunluğu bulunmuyor. Bu nedenle koalisyon kendi içinde anlaşsa bile bütçenin Tweede Kamer ve daha sonra Eerste Kamer’dan geçebilmesi için muhalefetten destek bulması gerekiyor.

Sol muhalefet mi, sağ muhalefet mi?

Hükümetin önündeki siyasi denklem de oldukça zor.

D66 ve CDA, sosyal güvenlik kesintilerini azaltarak merkez-sol muhalefet Pro’nun desteğini kazanmak istiyor.

VVD ise sağdaki JA21 ve SGP gibi partilerle ilişkilerin bozulmasından çekiniyor. Bu partiler daha düşük vergiler ve daha sıkı mali disiplin konusunda hükümet üzerinde baskı kuruyor.

Dolayısıyla bütçe görüşmeleri yalnızca üç koalisyon partisinin ekonomik tercihleriyle sınırlı değil. Aynı zamanda azınlık hükümetinin önümüzdeki dönemde parlamentoda hangi siyasi kanatla işbirliği yapacağının da işaretini verecek.

Vatandaşın cebini ne etkileyecek?

Bütçe görüşmelerinin sonucunda milyonlarca vatandaşın 2027’deki mali durumu etkilenebilir.

Özellikle şu başlıklar yakından takip ediliyor:

– AOW ödemeleri ve emeklilerin gelirleri

– WW işsizlik ödeneğinin süresi

– Sağlık sigortası ve eigen risico

– Box 3 kapsamında birikim ve yatırımların vergilendirilmesi

– Yüksek gelir gruplarının vergi yükü

– Satın alma gücü desteği

– Benzin ve motorin üzerindeki vergiler

– Sosyal güvenlik ödemeleri

Ancak bu başlıkların tamamı için son karar henüz verilmiş değil.

15 Eylül’e kadar kritik süreç

Hollanda’da Prinsjesdag 15 Eylül 2026 Salı günü yapılacak. O gün 2027 yılına ilişkin Miljoenennota, Rijksbegroting ve Belastingplan parlamentoya sunulacak. Vergi planları daha sonra Tweede Kamer ve Eerste Kamer’da görüşülecek.

Bu nedenle önümüzdeki birkaç gün, yalnızca 2027 bütçesinin içeriği açısından değil, Jetten hükümetinin parlamentoda nasıl bir destek bulacağının belirlenmesi açısından da kritik.

6 Eylül itibarıyla D66, VVD ve CDA arasında 2027 bütçesi konusunda kesin anlaşma bulunmuyor. Görüşmeler sabah 09.00’da yeniden başladı.

Özellikle Box 3 ve sosyal güvenlik başlıkları düğüm noktası olmaya devam ediyor.

Hükümetin kısa süre içinde uzlaşmaya varamaması halinde Prinsjesdag öncesindeki takvim daha da sıkışacak.

Gözler şimdi müzakere masasından çıkacak kararda. Hollanda’da 2027 bütçesinin nasıl şekilleneceği kadar, faturanın hangi kesimlere ne ölçüde yansıyacağı da önümüzdeki günlerde netleşecek.

Nhaber.nl Haber Merkezi