İL OLAN AKSARAY

15 Haziran 1989 tarihinde, tarihi bir ana şahit olmak için hükumet meydanına erkenden geldim.

Hazırlıklar tamamlanmıştı.
Adeta bütün şehir oradaydı.
Beklenen misafir başbakanlığa ait bir otobüsün üzerinde, yanında merhum belediye başkanı Memiş Akın ile birlikte halkı selamlıyordu.
Merhum başbakan Turgut Özal!

Protokol uygulamalarını pek takmazdı.
Üzerinde beyaz bir gömlek vardı.
Türkiye’nin 68. İli Aksaray dı artık.

3 haftadır memleketimdeyim.
O günden bu yana çok değişti, büyüdü, gelişti.
Tarihi 11 000 yıl öncesine kadar gider.
Antik dönemde ki adı ” Arkelaos” tur.

İlk yerleşim yeri, sönmüş bir volkanik dağ olan Hasandağı eteklerindeki Aşıklı höyük’tür.

Tarihi ipek yolu üzerinde bulunması sebebiyle, Selçuklular döneminde bir ticaret ve kültür merkezi durumundaydı.

2. Kılıçarslan döneminde altın çağını yaşadı.
Buraya yaptırdığı beyaz mermerden bir saray sebebiyle Aksaray ismini aldı.

Daha sonra Karamanoğulları hakimiyetine geçen şehir, 1470 tarihinde İshak Paşa tarafından Osmanlı hakimiyetine girdi.

Buradan göç ettirilip İstanbul’a yerleştirilenler sebebiyle Aksaray semti oluştu.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında il, daha sonra Konya ya bağlı ilçe ve 1933 tarihinde ise Niğde’nin ilçesi yapıldı.

Aksaray, bir yanda Hasandağı’nın görkemi, bir yanda içinde kiliseler ve ortasından geçen Melendiz çayı ile Ihlara vadisi diğer yanda Selime de ki peri bacaları ve katedrali, bir zamanlar yoğun bir Ortadoks rum nufusuna sahip Güzelyurt ilçesi, Gülağaç ilçesinde bulunan bir krater göl olan Narlı göl, Hasandağı eteklerinde bulunan Nora antik kenti, şehir merkezinde ki Eğri Minare, Ulu cami, Zinciriye medresesi, müzesi, ipek yolu üzerinde ki dünyanın en büyük kervansarayı Sultan hani, yine başka bir kervansaray olan Ağzıkarahan, Űrgüp, Derinkuyu, Göreme gibi dünyaca ünlü Kapadokya bölgesine yakınlığı ile sadece Türkiye’nin değil, dunya’nın en önemli turizm merkezidir.

Yine, tasavvuf geleneğinin büyük isimleri, Somuncu baba, Taptuk Emre!

Osmanlı vezir i azamı Piri Mehmet Paşa,

Şeyhülislam Zenbilli Ali Efendi,

4. Murat dönemi Bağdat fatihi Genç Osman Aksaraylıdır.

Taşpınar ve Sultanhanı halıları dünyaca ünlüdür.

Birçok müzede buraların halıları sergilenmektedir.

En son, İstanbul da ki Pargalı İbrahim saray müzesinde görmüştüm.

Ülkenin tuz ihtiyacının büyük çoğunluğunu karşılayan Tuz gölü’nün büyük bir bölümü Aksaray sınırları içerisindedir.

Çocukluğumda, kavak ağaçları , her türlü meyve ağaçlarının bulunduğu, mahalle aralarında küçük derelerin aktığı, ay çiçek tarlalarının güneşe gülümsedikleri, büyük ve küçükbaş hayvanların otladıkları memleketim mualesef beton yığınına esir olmuş durumda.

Herşeye rağmen müthiş bir tarih , doğa ve sanata sahip memleketim dünyaca tanınmış olması gerekirken, ülke içerisinde bile yeterince tanınmamaktadır.

Milyonlarca kişi, kuzey güney ve doğu batı güzargahında içerisinden gelip geçmiştir.

Ama, kaç kişi durup bu güzellikleri ziyaret etti?
Hatta, nerelisin? diye soranlara! Aksaray dediğim de, Niğde Aksaray mı sorusuna defalarca cevap verme durumunda kalıyorum.
Bu çok üzücü.

Bugün, ciltler dolusu kitaba konu olacak memleketimi, memleketimde bulunduğum bir sırada, bir sayfa ile anlatmaya çalıştım.

Niğde Aksaray olmayan,
İl olan, plakası 68 olan memleketi.

İçinden geçerken bir kere durun , bir nefes alın. Aksaray tava’nın tadına bakın.
Sadece Aksaraya özgü inceelek tatlısından yiyin.

Hatta, Konya ile meşhur olmasına rağmen, bana göre Aksaray da daha iyi yapılan etli ekmeği yemeden ayrılmayın.

Gerekirse 1 veya daha fazla gün kalın.
Çok şeyi yıllardır es geçtiğinizi bileceksiniz.

Bu şehrin dünya çapında tanıtılamamış olmasına ṣaşıracaksınız.

Allah’a Emanet Olun.

Bayram Tan.

The post İL OLAN AKSARAY first appeared on Hollanda Haberleri.