Hollandalıların Yaklaşık Yarısı Savunma Harcamalarının Doğru Kullanılacağına İnanmıyor

Uluslararası ilişkiler ve savunma politikaları alanında çalışmalar yürüten Clingendael Enstitüsü'nün temsili araştırmasına göre, Hollandalıların yaklaşık yüzde 50'si hükümetin savunmaya ayrılan ek kaynakları doğru biçimde harcayacağına güvenmiyor.

Araştırmanın başyazarı Bart van den Berg, toplumda savunma harcamalarının artırılmasına yönelik geniş bir destek bulunduğunu ancak harcamaların yönetimi konusunda kuşkuların sürdüğünü söyledi.

"İnsanlar savunmaya daha fazla yatırım yapılmasının gerekli olduğunu görüyor. Ancak Savunma Bakanlığı'nın bu büyük bütçeyi verimli kullanıp kullanamayacağı konusunda sorular soruyorlar" diyen Van den Berg, bu endişelerin meşru olduğunu belirtti.

Sayıştay raporu tartışmaları artırdı

Araştırmacıya göre kamuoyundaki şüpheler son dönemde gündeme gelen denetim raporlarıyla da bağlantılı.

Hollanda Sayıştayı'nın mayıs ayında yayımladığı raporda, Savunma Bakanlığı'nın bazı büyük alımlarda ihale kurallarına tam olarak uymadığı yönünde bulgular yer almıştı.

Van den Berg, araştırma sonuçlarının bu nedenle sürpriz olmadığını belirterek, kamuoyunun bütçe yönetimine ilişkin daha fazla şeffaflık talep ettiğini ifade etti.

"Asıl mesele güveni korumak"

Uzmanlara göre savunma harcamalarındaki artış yalnızca askerî değil, aynı zamanda siyasi ve ekonomik bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.

Van den Berg, savunmaya ayrılan her ek kaynağın başka kamu harcamalarından karşılanması gerektiğine dikkat çekerek hükümetin vatandaşlara açık ve anlaşılır bir şekilde hesap vermesinin önem kazandığını söyledi.

Araştırmacı, "Bu aynı zamanda kaynakların nasıl paylaştırılacağıyla ilgili bir tartışma. Kamu desteğinin sürmesi için harcamaların neden gerekli olduğunun ve nasıl kullanılacağının iyi anlatılması gerekiyor" dedi.

NATO hedefi bütçeyi büyütüyor

Savunma harcamalarındaki artışın temel nedenlerinden biri, NATO üyelerinin geçen yıl Lahey'de düzenlenen zirvede vardığı yeni hedefler.

Bu çerçevede üye ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 3,5'ini doğrudan savunmaya ayırmaları öngörülüyor.

Buna ek olarak siber güvenlik, yollar ve köprüler gibi savunmaya dolaylı katkı sağlayan alanlara yüzde 1,5 daha harcanması planlanıyor.

Böylece toplam hedef, GSYH'nin yüzde 5'ine ulaşıyor.

Toplumun büyük bölümü yüzde 5 hedefini destekliyor

Araştırmaya göre Hollandalıların yüzde 40'tan fazlası NATO'nun belirlediği yüzde 5'lik harcama hedefini "tam yerinde" buluyor.

Buna karşın katılımcıların yaklaşık üçte biri bu oranı fazla yüksek görüyor.

Van den Berg, bu görüşün özellikle siyasi yelpazenin uç kesimlerinde daha yaygın olduğunu belirterek, bu kesimlerle iletişimin sürdürülmesinin önemli olduğunu söyledi.

Öte yandan, savunma bütçesinin daha da artırılması gerektiğini düşünenlerin oranı oldukça düşük kaldı.

Daha fazla para, hemen daha güçlü ordu anlamına gelmiyor

Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise vatandaşların savunma yatırımlarının etkisine ilişkin beklentileri oldu.

Van den Berg'e göre bütçedeki artışın kısa vadede daha etkin bir orduya dönüşmesi beklenmemeli.

"Savunma sistemi bir spor otomobil değil, büyük bir yük gemisine benziyor. Savunma sanayisini yeniden büyütmek ve kapasiteyi artırmak zaman alıyor" diyen araştırmacı, hızlı büyümenin beraberinde verimsizlik riskleri de getirebileceğini ifade etti.

Vatandaşların önemli bir bölümü ülkesini savunmaya hazır

Araştırma, savunma yatırımlarına verilen desteğin yalnızca mali boyutta olmadığını da ortaya koydu.

35 ila 64 yaş arasındaki Hollandalıların yaklaşık yarısı, ülkenin savunulması gerektiği durumda savaşmaya hazır olduğunu belirtti.

18 ila 35 yaş grubunda ise bu oran yüzde 48 olarak ölçüldü.

Van den Berg, "Hollandalıların kendi çıkarları için mücadele etmeye istekli olmadığı yönündeki görüş doğru değil. Tehdit algısı arttıkça insanlar bunu daha güçlü hissediyor" değerlendirmesinde bulundu.

Ancak araştırma sonuçları, bu konuda Finlandiya gibi ülkelerin gerisinde kalındığını da gösteriyor. Finlandiya'da 18-25 yaş grubundaki gençlerin yüzde 70'inden fazlası gerektiğinde ülkeleri için savaşmaya hazır olduklarını ifade ediyor.