Hollandalılar Daha Az Gıda İsraf Etmeye Başladı, Ancak Hedefe Ulaşmak İçin Daha Fazlası Gerekiyor

Kişi başına yıllık israf 25 kiloya geriledi

Hollanda Beslenme Merkezi’nin (Voedingscentrum) her üç yılda bir yayımladığı araştırmaya göre, Hollandalılar 2025 yılında kişi başına ortalama 25 kilogram gıdayı çöpe attı.

Bu miktar 2022’de 28 kilogram, 2019’da ise 30 kilogram olarak ölçülmüştü. Böylece son altı yılda düzenli bir düşüş yaşansa da, 2030 yılı için belirlenen hedefin hâlâ uzağında bulunuluyor.

Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında Hollanda, kişi başına düşen yıllık gıda israfını beş yıl içinde 18 kilograma indirmeyi taahhüt etmiş durumda.

En çok ekmek çöpe gidiyor

Araştırma kapsamında 13 belediyede 130 hanenin evsel atıkları, ayrıca 12 belediyede 120 hanenin organik atıkları incelendi.

Sonuçlara göre en fazla israf edilen ürün grubu ekmek oldu. Ekmekleri sırasıyla sebzeler, meyveler ve patatesler takip etti.

Bu dört ürün grubu, çöpe atılan tüm gıdaların yüzde 53’ünü oluşturdu.

Araştırma ayrıca, kişi başına yılda yaklaşık 100 avro değerinde gıdanın çöpe atıldığını ortaya koydu.

Uzmanlar: Mevcut hızla hedefe ulaşılamaz

Voedingscentrum Sürdürülebilirlik Uzmanı Lilou van Lieshout, son yıllardaki düşüşün olumlu olduğunu ancak mevcut eğilimin 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterli olmadığını söyledi.

Van Lieshout, kolay uygulanabilecek önlemlerin büyük ölçüde hayata geçirildiğini belirterek, bundan sonraki sürecin daha zor olacağını ifade etti.

Araştırmaya göre en büyük kazanımın ekmek israfının azaltılmasıyla elde edilmesi mümkün. Önceki çalışmalarda da ekmek, pita ve tortilla gibi hamur ürünlerinin en fazla çöpe atılan gıdalar arasında yer aldığı tespit edilmişti.

“Ekmeği dondurmak basit ama etkili bir çözüm”

Uzmanlar, ekmek israfını azaltmanın en kolay yollarından birinin ürünü satın aldıktan sonra dondurmak ve ihtiyaç duyuldukça porsiyonlar halinde çözmek olduğunu belirtiyor.

Ayrıca alışverişe aç çıkmamak, ihtiyaç listesi hazırlamak ve gıdaları doğru koşullarda saklamak da öneriler arasında yer alıyor.

Son kullanma tarihi konusundaki kafa karışıklığı sürüyor

Araştırmacılar, tüketicilerin önemli bir bölümünün ürün ambalajlarında yer alan iki farklı tarih arasındaki farkı tam olarak bilmediğini belirtiyor.

Bunlardan ilki olan “En az şu tarihe kadar tüketilmelidir” ibaresi, ürünün kalite garantisini ifade ediyor. Bu tarihten sonra ürün çoğu zaman tüketilebiliyor ve karar vermek için koku ve tat gibi duyusal kontroller öneriliyor.

Buna karşılık “Son tüketim tarihi” ise gıda güvenliğiyle ilgili kabul ediliyor ve özellikle et, balık ve önceden doğranmış sebzeler gibi kolay bozulan ürünlerde daha katı şekilde uygulanması gerekiyor.

Bazı gıdalar yanlış saklanıyor

Uzmanlara göre birçok tüketici meyve ve sebzeleri de yanlış koşullarda muhafaza ediyor.

Örneğin domates ve turunçgillerin buzdolabında değil oda sıcaklığında daha iyi korunduğu belirtiliyor. Elma ve armut gibi meyveler ise buzdolabında daha uzun süre tazeliğini koruyabiliyor.

Yeni farkındalık kampanyası başlıyor

Voedingscentrum ve “Gıda İsrafına Karşı Birlikte” (Samen Tegen Voedselverspilling) Vakfı, gıda israfını daha da azaltmak amacıyla bu ay yeni bir bilinçlendirme kampanyası başlatacak.

Uzmanlar, gıda israfının azaltılmasının yalnızca hane bütçelerine katkı sağlamadığını, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının düşürülmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından da önemli bir rol oynadığını vurguluyor.