Hollandalı Silah Şirketi Çalışanlarının Ukrayna'ya Doğrudan Destek Verdiği İddiaları Tartışma Yarattı

3 saat önce 22

Hollandalı silah şirketi hakkında çarpıcı iddialar

Hollanda'nın Overijssel eyaletindeki Hengelo kentinde faaliyet gösteren silah ve savunma teknolojileri şirketi Destinus hakkında dikkat çekici iddialar ortaya atıldı.  Ülkenin önde gelen gazeteleri arasında yer alan NRC'nin aylar süren araştırmasına göre, şirketin çalışanları Ukrayna'da Rusya'ya ait Shahed tipi insansız hava araçlarını (İHA) düşürmeye yönelik faaliyetlerde bulundu. Ayrıca Destinus çalışanlarının, Ukrayna askerlerine Rusya'ya yönelik saldırı İHA'larının fırlatılmasında yardımcı olduğu ileri sürüldü.

İddialar, Hollanda'da savunma sanayisinin Ukrayna savaşındaki rolüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Hollanda şirketten yüz milyonlarca euroluk silah satın aldı

NRC'nin araştırmasına göre Hollanda hükümeti, Destinus şirketine yüz milyonlarca euro değerinde savunma siparişi verdi. Hollanda makamları, Ukrayna'da Rus Shahed İHA'larına karşı kullanılacak insansız hava araçlarının ihracatı için gerekli belgeleri de düzenledi. Ancak söz konusu İHA'ların teknik sorunlar yaşadığı ve operasyonlar sırasında sık sık düştüğü belirtildi.

Araştırmada, Destinus çalışanlarının 2023 yılında silah sistemlerini test etmek amacıyla Ukrayna'daki cephe hattına gittiği de öne sürüldü.

Uzmanlardan uyarı: Hollanda savaşa sürüklenebilir

Savaş hukuku uzmanları, şirket çalışanlarının iddia edilen faaliyetlerinin yalnızca teknik destek olarak değerlendirilemeyeceğini belirtiyor. Uzmanlara göre, bir silah sisteminin çatışmanın taraflarından birine karşı doğrudan kullanılması, uluslararası insancıl hukuk açısından çatışmalara doğrudan katılım anlamına gelebilir. Bu durumun hem Ukrayna'daki siviller hem de Hollanda açısından güvenlik riskleri oluşturabileceği ifade ediliyor.

Bazı uzmanlar, özel bir Hollanda şirketinin savaş alanındaki faaliyetlerinin ülkeyi istemeden daha derin bir çatışmanın içine çekebileceği uyarısında bulunuyor. Ancak bir şirketin çalışanlarının çatışmalara doğrudan katılması, tek başına Hollanda devletinin hukuken savaşın tarafı olduğu anlamına gelmiyor.

Hollanda Savunma Bakanlığı endişeli

NRC'nin haberine Hollanda Savunma Bakanlığı da endişeyle karşılık verdi. Bakanlık, silahlı bir çatışmada taraflardan birine karşı silah sistemi kullanılmasının doğrudan çatışmalara katılım olarak değerlendirildiğini belirtti.

Ortaya çıkan iddialar Temsilciler Meclisi üyeleri arasında da kaygıya neden oldu. Özellikle Hollandalı özel şirketlerin savaş bölgelerinde hangi faaliyetleri yürütebileceği ve bu faaliyetlerin nasıl denetlendiği tartışma konusu haline geldi.

Destinus suçlamaları reddetti

Hengelo merkezli Destinus şirketi ise NRC'ye yaptığı açıklamada askerî operasyonlara katıldığı iddialarını reddetti. Şirket, Ukrayna'daki faaliyetlerinin yalnızca teknik destek sağlamakla sınırlı olduğunu savundu. Ancak NRC'nin araştırmasında yer alan iddialar, teknik destek ile askerî operasyonlara doğrudan katılım arasındaki sınırın nerede başladığı sorusunu gündeme getirdi.

Kırım Köprüsü saldırısıyla ilgili açıklama da tartışma yarattı

Destinus şirketi, hafta başında yaptığı açıklamada kendi geliştirdiği füze sistemlerinin Kırım Köprüsü'ne yönelik saldırıda rol oynadığını ileri sürdü. Şirketin bu açıklamayı ilk kez bu kadar açık şekilde yapması dikkat çekti.

Rusya açısından stratejik öneme sahip Kırım Köprüsü, Rusya ile 2014 yılında ilhak edilen Kırım Yarımadası arasında bağlantı sağlıyor. Destinus'un saldırıyla ilgili açıklaması, şirketin Ukrayna savaşındaki faaliyetlerine yönelik tartışmaları daha da artırdı.

Askerî uzman: Hengelo halkının paniğe kapılmasına gerek yok

Askerî uzman Patrick Bolder, Radio Oost'a yaptığı değerlendirmede Destinus hakkındaki haberlerin kendisi açısından sürpriz olmadığını söyledi. Şirketin zaten Rusya'nın kara listesinde bulunduğunu belirten Bolder, ortaya atılan iddiaların ayrıntılı şekilde araştırılması gerektiğini vurguladı. Özellikle şirketin faaliyetlerinin sivillerin ölümüne katkıda bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasının önemli olduğunu ifade etti.

Bolder, Hengelo kentinde yaşayan vatandaşların Rusya'dan gelebilecek olası saldırılar nedeniyle paniğe kapılmasına gerek olmadığını söyledi. Bununla birlikte, savunma sanayisi şirketlerine yönelik siber saldırılar ve kundaklama girişimleri gibi güvenlik risklerine dikkat çekti.

Hollanda'da savunma şirketlerinin faaliyetleri mercek altında

Ortaya çıkan iddialar, Hollanda'nın Ukrayna'ya sağladığı askerî destek ile özel savunma şirketlerinin savaş alanındaki faaliyetleri arasındaki hukuki sınırları yeniden gündeme taşıdı.

Hollanda hükümeti Ukrayna'ya askerî yardım sağlamaya devam ederken, Destinus çalışanlarının doğrudan operasyonlara katıldığı iddialarının araştırılması isteniyor.

Destinus askerî operasyonlara katıldığını reddederken, savaş hukuku uzmanları iddiaların doğrulanması halinde ciddi hukuki ve güvenlik sorunlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Makalenin tamamını oku