Hollanda'da Scanauto Tartışması: Her Yıl Yarım Milyon Park Cezası Haksız Yere Verildi

Hollanda’da belediyelerin kullandığı kamera donanımlı scanauto araçlarıyla kesilen park cezaları tartışma yarattı. Hollanda Veri Koruma Kurumu (AP) tarafından yapılan araştırmaya göre her yıl kesilen 3 ila 5 milyon park cezasının yaklaşık yüzde 10’u hatalı olabilir. Bu da yılda yaklaşık 500 bin yanlış ceza anlamına geliyor.

Yetkililer, hataların önemli bölümünün yapay zekâ destekli otomatik kontrol sistemlerinden kaynaklandığını belirtiyor.

YÜK İNDİREN SÜRÜCÜLERE BİLE CEZA KESİLDİ

AP’ye göre scanauto sistemleri bazı durumları doğru ayırt edemiyor. Özellikle yük indirip bindiren sürücüler, camında engelli park kartı bulunan araçlar, kısa süreli duraklama yapan sürücüler ve otomatik olarak “kaçak park” gibi algılanabiliyor.

Engelli kartlarının çoğu zaman plaka sistemine kayıtlı olmaması da hatalı cezalara yol açabiliyor.

İTİRAZ EDENLERİN YARISI HAKLI ÇIKTI

Denetim kurumuna göre park cezasına itiraz eden sürücülerin yaklaşık yarısı davayı kazanıyor. Ancak itiraz sürecinin çoğu zaman uzun, karmaşık ve otomatik sistemlerle yürütülen bir prosedür olduğu belirtiliyor.

Yetkililer özellikle dijital işlemlerde zorlanan vatandaşların daha fazla mağdur olabileceğini vurguladı.

YAŞLILAR DAHA FAZLA ETKİLENİYOR 

AP açıklamasında, dijital sistemleri kullanmakta zorlanan yaşlı vatandaşların cezaları fark etmeyebildiği ya da itiraz sürecini takip edemediği belirtildi. Örneğin bazı kişilerin belediyeden gelen online bildirimleri kaçırdığı ifade edildi.

“YAPAY ZEKÂYI İNSANLAR DENETLEMELİ” UYARISI

AP yetkilileri belediyelere çağrıda bulunarak park denetim sistemlerinin her yıl gözden geçirilmesini ve otomatik kararların mutlaka insanlar tarafından kontrol edilmesini önerdi.

Açıklamada, “Yapay zekâ ne söylerse söylesin son karar insan denetiminden geçmeli. Sorumluluk belediyelerdedir” denildi.

BELEDİYELER BİRLİĞİ: HATALAR BİLİNİYOR

Konuya ilişkin açıklama yapan Hollanda Belediyeler Birliği (VNG) ise scanauto sistemlerinde hatalar yaşandığını bildiklerini ve haklı itirazlarda ücretlerin geri ödendiğini belirtti.

Ancak VNG, belediyelerin uygulamalarını doğrudan denetlemediklerini de özellikle vurguladı.

Uzmanlar, yapay zekâ destekli trafik ve park denetim sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte benzer tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da artabileceğini ifade ediyor.