Hollanda’da On Binlerce Psikiyatri Hastası Tedavi Sonrası Sağlık Sisteminin Dışında Kalıyor

Hollanda'da ruh sağlığı hizmetlerindeki önemli bir sorun, ağır psikiyatrik rahatsızlığı bulunan hastaların tedavi sonrasında yeterli takibin yapılmaması olarak öne çıkıyor.

Hollanda psikiyatri sektörü kuruluşunun talebiyle hazırlanan kapsamlı bir analizde, ağır psikiyatrik rahatsızlığı bulunan yetişkinlerin yaklaşık dörtte birinin bir noktadan sonra sağlık hizmetlerinin radarından çıktığı belirtildi.

Bu grubun en az 60 bin kişiden oluştuğu tahmin ediliyor.

Tedavi bitiyor, sorunlar yeniden başlıyor

Rapora göre en büyük sorunlardan biri, hastaların başarılı bir tedavinin ardından evlerine döndüklerinde yeterli desteği alamaması.

Borçlar, kira ödemeleri ve günlük yaşamın organize edilmesi gibi başlangıçta küçük görünen sorunlar kısa sürede büyüyebiliyor.

Bu durum yeniden psikolojik krize, acil müdahaleye ve hastaneye yatışa kadar gidebiliyor.

Bazı hastaların ise tedavi sonrasında dönebilecekleri bir evleri dahi bulunmuyor. Sokakta yaşayan bu kişiler, sağlık çalışanlarının takibinden tamamen çıkabiliyor.

Uzmanlar, bunun özellikle ağır psikiyatrik rahatsızlığı bulunan kişiler açısından güvenli ve istikrarlı bir ortam olmadığını vurguluyor.

Sonuç olarak bazı hastaların tekrar tekrar krize girerek hastaneye kaldırıldığı bir "döner kapı" sistemi oluşuyor.

Borçlar ve konut sorunu krizi büyütüyor

Konut sahibi olmayan hastaların yanı sıra evinde yaşayan kişiler de benzer sorunlarla karşılaşabiliyor.

Ağır psikiyatrik rahatsızlığı olan bazı kişiler, günlük hayatın gerektirdiği işlemleri takip etmekte zorlanıyor.

Örneğin bir para cezasının zamanında ödenmemesi, kısa süre içinde daha büyük bir borca dönüşebiliyor. Ardından kira ödenemiyor ve kişi evini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Bu noktada sağlık çalışanlarıyla bağlantının kopması, sorunun çözülmesini daha da zorlaştırıyor.

Sektör kuruluşunun daha önce yaptığı bir araştırmaya göre, bu gruptaki kişiler için Hollanda'da her yıl yaklaşık 3 bin 980 sosyal konut gerekiyor.

Ancak mevcut durumda yılda yaklaşık 1.300 sosyal konut bu kişilere ayrılabiliyor.

Hastayı arayan ekipler yeterince desteklenmiyor

Hollanda'da sağlık sisteminden kopan hastaları yeniden bulmaya çalışan özel ekipler bulunuyor.

FACT adı verilen ekiplerde sağlık çalışanları, sosyal hizmet uzmanları ve benzer deneyimler yaşamış kişiler birlikte çalışıyor.

Bu ekiplerin amacı yalnızca hastayı kriz anında tedavi etmek değil, kişinin günlük hayatını yeniden düzenlemesine yardımcı olmak ve sorunlar büyümeden müdahale etmek.

Ancak rapora göre bu hizmetlerin ülke genelinde aynı ölçüde bulunmaması önemli bir sorun.

2015 reformu sonrası sorumluluk bölündü

Sorunun temelinde 2015'te gerçekleştirilen sağlık reformunun da bulunduğu belirtiliyor.

Bu reform sonrasında hastaların aktif biçimde aranmasını ve yeniden sağlık hizmetlerine kazandırılmasını sağlayan sosyal destek hizmetleri belediyeler açısından her yerde zorunlu olmaktan çıktı.

Ayrıca hizmetlerin finansmanı da farklı kurumlar arasında bölündü.

Sağlık sigortaları, belediyeler ve merkezi hükümetin farklı alanlarda sorumluluk üstlenmesi, uygulamada bazı görevlerin yeterince finanse edilmemesine yol açıyor.

Utrecht'teki Altrecht ruh sağlığı kuruluşunda görev yapan bir vaka yöneticisi, sağlık çalışanlarının hastaları bulmak için yaptıkları çalışmaların yeterince karşılanmadığını belirtiyor.

Uzmanlardan yasal zorunluluk çağrısı

Hollanda psikiyatri sektörü, hastaların bir sağlık hizmetinden diğerine geçtiği her aşamada bağlantının korunmasını öneriyor.

Örneğin bir hastanın klinikten taburcu edilmesi sırasında sağlık çalışanlarının hastayı yalnız bırakmaması ve mümkünse yeni yaşam ortamına kadar eşlik etmesi isteniyor.

Sektör kuruluşu ayrıca aktif takip ve hastayı yeniden sağlık hizmetlerine kazandırma çalışmalarının bütün belediyelerde yasal güvence altına alınmasını talep ediyor.

Hollanda Psikiyatri Derneği de bu çağrıyı destekliyor ve hükümetten söz konusu hizmetleri yeniden yasal zorunluluk haline getirmesini istiyor.

Özellikle büyük şehirlerde psikiyatrik sorunları bulunan kişilerle bağlantılı olayların arttığına dikkat çekilirken, uzmanlar erken müdahalenin hem hastaların yaşamını istikrara kavuşturmak hem de daha ağır krizlerin önüne geçmek açısından önemli olduğunu belirtiyor.