Hollanda’da obezite alarmı: Obezite tanıları bir yılda yüzde 37 arttı

1 saat önce 10

Hollanda’da aile hekimleri tarafından konulan yeni obezite tanılarında dikkat çekici bir artış yaşandı. 2025 yılında her 1.000 kayıtlı hastadan 11,6’sına yeni obezite tanısı konuldu. Bu sayı 2024 yılında 8,4 seviyesindeydi. Böylece obezite tanıları bir yıl içinde yüzde 37 arttı ve son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Veriler, Hollanda Sağlık Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Nivel tarafından yayımlanan yıllık aile hekimliği rakamlarından elde edildi. 2025 yılında aile hekimlerinde kaydedilen sağlık sorunları arasında obezite ve aşırı kilo, gripten sonra en hızlı yükselen sorunlar oldu. Yeni grip vakalarında artış yüzde 58 olurken, aşırı kilo tanıları yüzde 39, obezite tanıları ise yüzde 37 arttı.

Artışın arkasında yeni obezite ilaçları ve değişen tedavi yaklaşımı var

Uzmanlara göre obezite tanılarındaki artışın önemli nedenlerinden biri, son dönemde kullanımı gündeme gelen yeni nesil obezite ilaçları ve aile hekimlerinin bu ilaçların kullanımına ilişkin yeni kılavuzlara sahip olması.

Hollanda Pratisyen Hekimler Birliği’nin (NHG) Obezite Standardı, Ekim 2025’ten itibaren aile hekimlerine obezite ilaçlarının reçete edilmesi konusunda daha ayrıntılı yol haritası sunmaya başladı.

Nivel ise rakamların Hollanda’daki obezite oranını doğrudan göstermediğine dikkat çekiyor. Veriler, yalnızca aile hekimlerinin hasta dosyalarına kaydettiği yeni tanıları içeriyor. Bu nedenle artışın bir bölümünün, daha önce dosyalara kaydedilmeyen obezite vakalarının artık daha düzenli biçimde tanımlanmasından kaynaklanabileceği belirtiliyor.

Tedavide ilk adım: En az iki yıllık yaşam tarzı programı

Obezite tedavisinde ilaç kullanımı gündeme gelmeden önce hastaların önemli bir bölümünün yaşam tarzı değişikliğine yönelik programlara yönlendirilmesi gerekiyor.

Overstappen.nl tarafından yapılan 2026 yılı sağlık sigortası poliçeleri analizine göre, incelenen tüm sigorta şirketleri Birleşik Yaşam Tarzı Müdahalesi’ni (GLI) temel sağlık sigortası kapsamında tamamen karşılıyor.

GLI programının temel özellikleri şöyle:

* Süre: Beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği konusunda en az iki yıl rehberlik.
* Ödeme: Temel sağlık sigortası kapsamında tamamen karşılanıyor ve bu hizmet için zorunlu muafiyet tutarı uygulanmıyor.
* Seans sayısı: Belirli bir seans sınırı bulunmuyor; esas olan 24 aylık program süresi.
* Sevk: Aile hekimi, işyeri hekimi veya uzman doktor tarafından yönlendirme yapılabiliyor.
* 18 yaş altı çocuklar: Birden fazla sağlık çalışanının yer aldığı programlar en fazla 3,5 yıla kadar sürebiliyor.

Sigorta şirketlerinin büyük bölümü, GLI programının tamamen karşılanması için BMI değerinin 30 veya üzerinde olmasını şart koşuyor. BMI değerinin 25 veya üzerinde olduğu durumlarda ise aşırı kiloyla bağlantılı başka bir sağlık sorununun bulunması istenebiliyor.

Obezite ilaçları için en az bir yıllık yaşam tarzı tedavisi şartı

Obezite ilaçları konusunda ise şartlar daha sıkı.

Bir yıl boyunca yaşam tarzı programına katılmasına rağmen yeterli sonuç alamayan bazı hastalar için ilaç tedavisi gündeme gelebiliyor. Kamuoyunda en çok bilinen ilaçlardan biri Ozempic olurken, obezite tedavisinde semaglutid etken maddesini içeren ilaçlar önemli bir yere sahip.

Semaglutid, iştahın azalmasına yardımcı olan ve bağırsak hormonlarından biri olan GLP-1’in etkisini taklit eden bir etken madde.

Ancak obezite tedavisinde kullanılan ilaçların temel sağlık sigortası tarafından karşılanması otomatik olarak gerçekleşmiyor. Bunun için belirli şartların yerine getirilmesi gerekiyor:

* Sigorta şirketinden önceden onay alınması gerekiyor.
* Doktorun, hastanın geri ödeme şartlarını karşıladığını belgelemesi gerekiyor.
* Hastanın en az bir yıl boyunca GLI programına katılmış olması gerekiyor.
* BMI değerinin 30 veya üzerinde olması ve buna eşlik eden en az bir kilo kaynaklı sağlık sorununun bulunması veya BMI değerinin 35 ya da üzerinde olması gerekiyor.

Dolayısıyla doktorun reçete yazması tek başına ilacın sigorta tarafından karşılanacağı anlamına gelmiyor.

Mide küçültme ameliyatında da sıkı kriterler uygulanıyor

İlaç tedavisinin yeterli olmadığı veya uygun görülmediği ileri obezite vakalarında bariatrik cerrahi, yani mide küçültme ameliyatları gündeme gelebiliyor.

İncelenen sigorta şirketlerinin tamamında bariatrik cerrahi temel sağlık sigortası kapsamında yer alıyor. Ancak ameliyat için de belirli kriterlerin karşılanması gerekiyor.

Bunların başında:

* BMI değerinin 40’ın üzerinde olması, veya
* BMI değerinin 35 ile 40 arasında olması ve buna eşlik eden başka bir hastalığın bulunması geliyor.

Ayrıca ameliyattan önce cerrah, dahiliye uzmanı, diyetisyen ve psikolog gibi farklı sağlık profesyonellerinin yer aldığı bir hazırlık sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Ameliyat sonrasında ise en az bir yıllık takip ve bakım süreci uygulanıyor.

Tedavide izlenen yol büyük önem taşıyor

Sağlık sigortası uzmanı Jeremy Broekman’a göre obezite tedavilerinin sigorta kapsamında olması, hastanın istediği tedaviye doğrudan ulaşabileceği anlamına gelmiyor.

Broekman, özellikle yaşam tarzı programının yarıda bırakılmasının daha sonraki ilaç tedavisi başvurularını etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Bir hasta programı tamamlamadan bırakırsa, daha sonra obezite ilacı için başvurduğunda yeniden en az bir yıllık yaşam tarzı tedavisi şartıyla karşılaşabiliyor.

Aynı durum ameliyat için de geçerli. Hastanın sigorta poliçesinde belirli hastane veya kliniklerle anlaşma bulunuyorsa, ameliyat için istediği sağlık kuruluşuna başvurması mümkün olmayabiliyor.

Uzmanlardan önemli uyarı

Hollanda’da obezite tanılarındaki hızlı yükseliş, yalnızca kilo sorunundaki artışı değil, aynı zamanda sağlık sisteminin obeziteye yaklaşımındaki değişimi de ortaya koyuyor.

Yeni ilaçların gündeme gelmesi ve aile hekimlerinin yeni kılavuzlara göre hareket etmeye başlaması, daha fazla kişinin obezite nedeniyle sağlık hizmetlerine başvurmasına yol açıyor.

Ancak uzmanlara göre tedavi sürecinde ilaçtan önce yaşam tarzı değişikliği, ardından gerekli şartların karşılanması halinde ilaç tedavisi veya ileri vakalarda cerrahi müdahale olmak üzere belirli bir yol izleniyor.

Bu nedenle obezite tedavisi için başvuran kişilerin yalnızca hangi ilacın kullanılacağını değil, sigorta kapsamındaki tüm tedavi sürecinin şartlarını da önceden öğrenmesi büyük önem taşıyor.