Hollanda’da Korona Soruşturması Başladı: “Bugünün Bilgisiyle mi, Dönemin Şartlarıyla mı Bakılmalı?”

Parlamento komisyonu ilk duruşmaları gerçekleştirdi

Komisyonun ilk gününde virolog Marion Koopmans ile eski Sağlık Bakanı Bruno Bruins dinlendi.

Her iki isim de 2020 yılının ilk aylarında büyük bir belirsizlik ortamı bulunduğunu vurguladı. Koopmans, “Her salgında haftalar hatta aylar boyunca yeterli bilgiye sahip olunmayan bir dönem vardır” dedi.

“Daha erken önlem teorik olarak daha az can kaybı demekti”

Koronavirüs ilk olarak Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkmış, Hollanda’daki ilk vaka ise 27 Şubat 2020’de tespit edilmişti. Yaklaşık iki hafta sonra ülke genelinde ilk kısıtlamalar yürürlüğe girmişti.

Koopmans, bugün sahip olunan bilgiler ışığında daha erken önlem alınmasının “teorik olarak” daha az ölüm anlamına gelebileceğini söyledi. Ancak o dönemde virüs hakkında çok az şey bilindiğini belirterek, daha erken kapsamlı tedbirlerin “gerçekçi olmadığını” ifade etti.

Virolog ayrıca bunun yalnızca pandeminin ilk aşaması için geçerli olduğunu, toplam can kaybı üzerinde nasıl bir etkisi olacağının ise kesin olmadığını kaydetti.

Karnaval tartışması yeniden gündemde

Salgının başlangıcında düzenlenen karnaval kutlamaları, daha sonra büyük bir bulaş merkezi olarak değerlendirilmişti. Ancak eski Bakan Bruins, o dönemde hükümetin karnavalı sınırlandırmayı gündemine almadığını söyledi.

Bruins, “Kendinizi o günlerin şartlarına koymanız gerekir” diyerek hükümetin hem salgını kontrol altına almaya hem de toplumsal hayatı gereksiz yere kısıtlamamaya çalıştığını belirtti.

Eski bakan, ilk aylarda önceliğinin virüs hakkında bilgi toplamak ve kamuoyunu bilgilendirmek olduğunu ifade etti.

“Sadece bilgi toplamak dar bir yaklaşım mıydı?”

Komisyon üyeleri, Bruins’e yalnızca bilgi toplamanın “dar bir görev anlayışı” olup olmadığını sordu. Eski bakan ise bunu reddederek, sağlıklı kararlar alabilmek için bilgi toplamanın temel öncelik olduğunu savundu.

Bruins, aşırı çalışma nedeniyle 19 Mart 2020’de görevinden istifa etmiş ve pandeminin sonraki aşamalarındaki karar süreçlerinde yer almamıştı.

OMT tartışmaları ve korona kartı

Pandeminin ilerleyen dönemlerinde hükümete danışmanlık yapan Salgın Yönetim Ekibi’nin (OMT) üyesi olan Koopmans ise özellikle “korona giriş kartı” uygulaması etrafındaki tartışmaların zor geçtiğini anlattı.

Bu uygulama sayesinde kişiler restoran gibi alanlara giriş yapabiliyordu.

Koopmans, kamuoyunda çoğu zaman “kararları OMT’nin verdiği” yönünde bir algı oluştuğunu ancak son kararların hükümet tarafından alındığını vurguladı.

“Yeni pandemilere yeterince hazırlıklı değiliz”

Koopmans, Hollanda’nın gelecekteki salgınlara karşı yeterince hazırlıklı olmadığını da söyledi. Örnek olarak Ebola virüsünü gösteren virolog, Kongo’daki salgının Hollanda tarafından yeterince ciddiye alınmadığını savundu.

Pandemi hazırlıkları için oluşturulan bütçenin önceki hükümet döneminde yılda 300 milyon avro azaltıldığını, mevcut hükümetin ise bu kesintinin bir kısmını geri aldığını hatırlatan Koopmans, mevcut yıllık 177 milyon avroluk bütçeyi “oldukça sınırlı” olarak değerlendirdi.

Önümüzdeki haftalarda yeni isimler dinlenecek

Soruşturma komisyonu önümüzdeki haftalarda eski Meclis Başkanı Khadija Arib, eski RIVM Direktörü Jaap van Dissel ve Ulusal Güvenlik Koordinatörü Pieter-Jaap Aalbersberg dahil olmak üzere çok sayıda tanığı dinleyecek.

Dokuz hafta sürecek süreçte toplam 50’den fazla oturum yapılması ve sonunda gelecekteki salgınlar için öneriler içeren kapsamlı bir rapor hazırlanması bekleniyor.