Hollanda'da Enerji Sözleşmeleri Biten Tüketicilere Uzmanlardan Kritik Uyarı

Hollanda'da enerji sözleşmelerini yenileme dönemi yaklaşırken tüketiciler zor bir seçimle karşı karşıya.

Geçen yıl çok sayıda hane, Ukrayna savaşı, kış aylarında enerji fiyatlarının yükselmesi ve doğal gaz depolarındaki belirsizlikler nedeniyle sözleşmelerini bir yıllığına sabitlemişti.

Şimdi bu sözleşmelerin süresi dolarken, enerji piyasasında alışılmışın dışında bir tablo ortaya çıkıyor: Doğal gazın önümüzdeki kış için fiyatı, yaz aylarına göre daha düşük.

Enerji fiyatları yeniden yükseldi

Enerji maliyetleri son dönemde hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

Özellikle benzin ve motorin fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra doğal gaz ve elektrik fiyatları da yeniden artış gösterdi.

İran'daki savaşın Şubat sonunda başlamasının ardından sabit enerji sözleşmelerine yansıyan doğal gaz ve elektrik fiyatlarının yaklaşık yüzde 13 arttığı belirtiliyor.

Kış yaklaşırken enerji fiyatlarının daha da yükselmesinden endişe edenlerin oranı da yüksek.

Enerji fiyat karşılaştırma platformu Overstappen.nl'nin araştırmasına göre Hollandalıların yaklaşık yüzde 80'i enerji fiyatlarının artmasından endişe ediyor.

Gaz piyasasında alışılmadık tablo

Enerji uzmanları, doğal gaz fiyatlarının yılın en yüksek seviyelerine çıktığını ve piyasanın özellikle kısa vadede arz sıkıntısı beklediğini söylüyorlar.

Ancak Eindhoven Teknik Üniversitesi'nden enerji teknolojisi profesörleri, bu durumun tüketicilerin hemen uzun vadeli sabit sözleşme yapması gerektiği anlamına gelmediğini belirttiler.

Profesörlere göre piyasa şu anda alışılmış düzenin tersine dönmüş durumda.

Normal şartlarda doğal gaz yaz aylarında daha ucuz, kış aylarında ise daha pahalı olur. Ancak mevcut piyasa koşullarında kış aylarına yönelik gaz fiyatları yaz dönemine göre daha düşük seyrediyor.

Bu nedenle uzmanlar, şu anda uzun süreli sabit enerji sözleşmesi imzalamanın tüketici açısından daha pahalı olabileceği uyarısında bulunuyor.

Gaz depolarındaki doluluk düşük

Hollanda'nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranı da tartışmanın merkezinde.

Avrupa Birliği, Hollanda dahil üye ülkelerin kış dönemine girmeden önce doğal gaz depolarını belirli bir seviyeye kadar doldurmasını istiyor.

Hollanda'daki depoların ağustos başında yaklaşık yüzde 39 oranında dolu olduğu belirtiliyor.

Son yıllarda aynı dönemde bu oran ortalama yüzde 65'in üzerindeydi.

Devlet şirketi EBN'nin ise depoların doldurulmasına katkı sağlamak amacıyla yaklaşık 500 milyon euro tutarında kamu kaynağıyla gaz satın alması planlanıyor.

Şirketler gaz almak için bekliyor

Enerji uzmanları, devletin depoları doldurmak zorunda olması nedeniyle piyasanın da farklı davrandığını savunuyorlar.

Uzamnların bazılarına göre ticari şirketler, devletin gazı belirli bir seviyeye kadar doldurmak zorunda olduğunu bildikleri için satın alımlarını erteleyebiliyor.

Bu durumun, kamu kurumlarının daha yüksek fiyat ödemesine ve dolayısıyla Avrupa genelinde gaz fiyatlarının yapay biçimde yükselmesine neden olabileceği belirtiliyor.

Enerji sektöründen bazı uzmanlar da gaz depolarının doldurulması sürecinde oluşan bu fiyat baskısının nihai olarak tüketicilerin faturalarına yansıyabileceği görüşünde.

Uzman: "Değişken sözleşme daha avantajlı olabilir"

Uzmanlar, sabit sözleşmesinin süresi dolan tüketicilerin mevcut koşullarda değişken veya esnek tarifeleri değerlendirmesinin daha mantıklı olabileceğini söylüyorlar.

Sabit sözleşme sona erdiğinde herhangi bir işlem yapılmaması halinde tüketicinin otomatik olarak değişken tarifeye geçebildiğini hatırlatan uzmanlar, bunun bir avantaj sağlayabileceğini belirtiyor.

Fiyatların beklenmedik şekilde yükselmesi halinde tüketicinin daha sonra yeniden sabit sözleşmeye geçebileceğini ifade ediyorlar.

Ancak enerji fiyatlarının gelecekteki seyri konusunda kesin bir öngörü bulunmuyor. Bu nedenle uzmanlar, sözleşme seçimi yapılırken yalnızca mevcut fiyatların değil, tüketicinin risk alma kapasitesinin ve enerji tüketiminin de dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.

Groningen gaz sahası yeniden gündemde

Tartışmanın bir başka boyutunu ise Groningen doğal gaz sahası oluşturuyor.

Hollanda, depremlere yol açtığı gerekçesiyle Groningen'deki doğal gaz üretimini sonlandırma kararı almıştı.

Uzmanlar ise tamamen kapatılan bu kaynağın stratejik rezerv olarak tutulabileceğini savunuyorlar.

Uzmanlar, Groningen sahasının hemen yeniden üretime açılmasını değil, olası bir enerji krizinde kullanılabilecek stratejik bir yedek kaynak olarak korunmasını öneriyorlar.

Bunun piyasaya da güven vereceğini savunan uzmanlara göre böyle bir rezervin varlığı, Hollanda'nın doğal gaz tedarikçileri karşısındaki pazarlık gücünü artırabilir.

Ancak bu öneri, Groningen'de gaz üretiminin yol açtığı depremler ve bölge halkının güvenliği nedeniyle siyasi ve toplumsal açıdan oldukça tartışmalı bir konu olmaya devam ediyor.