Hollanda’da Dört Camiden Gizli Araştırma Yapan Şirkete Dava

Hollanda’da 2017-2021 yılları arasında Müslüman topluluklara yönelik gerçekleştirilen gizli araştırmalarla ilgili tartışmalar yeniden gündeme geldi.

Leidschendam’daki Eenheid, Delft’teki Al Ansaar ve Veenendaal’daki Taubah ile Nasser camileri, 15 Ekim Perşembe günü Nuance door Training en Advies (NTA) adlı araştırma şirketine karşı dava açtı.

Camiler, şirketin kendilerinden habersiz yürüttüğü araştırmaların temel haklarını ihlal ettiğini ve hazırlanan raporların bugün de olumsuz etkilerinin sürdüğünü savunuyor.

Müslümanlar habersiz takip edildi

Hollanda’da 2021 yılında ortaya çıkan bilgilere göre, on belediye radikalleşmeyle mücadele gerekçesiyle NTA şirketine Müslüman topluluklar hakkında gizli araştırmalar yaptırdı. Şirket çalışanları, cami çevrelerini ve Müslüman toplulukların faaliyetlerini ilgili kişilerin bilgisi olmadan gözlemledi.

Hazırlanan raporlarda cami yöneticileri, imamlar ve toplumun önde gelen isimleri hakkında hassas kişisel bilgilerin yer aldığı belirtildi. Araştırmaların kamuoyuna yansıması, ülkede Müslümanların özel hayatının gizliliği ve din özgürlüğü konusunda tartışmalara neden oldu.

Raporların istihbarat birimlerine gönderildiği iddiası

Dava açan dört cami, NTA tarafından hazırlanan raporların kendilerine cevap hakkı tanınmadan oluşturulduğunu ve gerçeği yansıtmayan bilgiler içerdiğini ileri sürdü. Camilerin ortak açıklamasında, raporların yalnızca belediyelerle sınırlı kalmadığı, polis ve istihbarat birimlerine de ulaştırıldığı iddia edildi.

Camiler, gizli araştırmaların topluluklar üzerinde uzun süreli güvensizlik yarattığını belirterek şirketin hukuki sorumluluk üstlenmesini talep ediyor. NTA ise dava dilekçesini inceleyeceğini ve bu aşamada açıklama yapmayacağını bildirdi.

Mahkemeler belediyeleri haksız buldu

Gizli araştırmaların ortaya çıkmasının ardından bazı camiler, kendileri hakkında hazırlanan raporlara ulaşabilmek için belediyelere karşı hukuki süreç başlattı. Delft’teki Al Ansaar Camisi tarafından açılan davada mahkeme, belediyenin söz konusu araştırmayı yaptırma yetkisinin bulunmadığına karar verdi.

Mahkeme ayrıca araştırmalar nedeniyle bölge sakinlerinin temel haklarının ihlal edilmiş olabileceğine ilişkin iddiaları makul buldu.

Veenendaal’daki Taubah Camisi de belediyeye karşı yürüttüğü hukuki mücadelede haklı bulundu.

On belediyeye toplam 250 bin euro ceza

Hollanda Kişisel Verileri Koruma Kurumu (Autoriteit Persoonsgegevens), 2026 yılı başında gizli araştırmalarla bağlantılı on belediyeye toplam 250 bin euro idari para cezası verdi.

Her belediyeye 25 bin euro ceza uygulanırken, bazı yerel yönetimler geçmişteki uygulamaları nedeniyle Müslüman topluluklardan özür diledi.

Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg ve Ede belediyelerinin ardından Delft Belediyesi de Al Ansaar Camisinden özür diledi.

Camiler benzer uygulamaların tekrarlanmasından endişeli

Dört camiyi temsil eden avukat Paul Tjiam, NTA şirketinin yürüttüğü araştırmalarla temel hakları ihlal ettiğini kabul etmemesinin endişe verici olduğunu belirtti.

Avukat, herhangi bir suç işlememiş kişilerin yalnızca Müslüman oldukları gerekçesiyle, bilgileri ve onayları olmadan özel bir şirket tarafından araştırılmasının kabul edilemeyeceğini vurguladı.

Camiler, açtıkları davayla hem geçmişteki araştırmaların hesabının verilmesini hem de benzer uygulamaların gelecekte tekrarlanmaması için hukuki sınırların belirlenmesini istiyor. NTA şirketine karşı açılan davanın ne zaman görüleceği henüz açıklanmadı.

Avukata göre şirketin bu tutumu, benzer araştırmaların gelecekte yeniden yapılabileceği endişesini artırıyor. Tjiam, herhangi bir suç işlememiş kişilerin yalnızca Müslüman oldukları için, kendilerine haber verilmeden ve görüşleri alınmadan özel bir şirket tarafından araştırılmasının kabul edilemeyeceğini söyledi.

Camiler, açtıkları davayla NTA'nın geçmişte yürüttüğü araştırmalar nedeniyle hesap vermesini ve bu tür uygulamaların hukuki sınırlarının açıklığa kavuşturulmasını amaçlıyor.

Davanın ne zaman görüleceğine ilişkin henüz bilgi paylaşılmadı.