Hollanda’da Diş Klinik Zincirlerine Tepki: “Yaşlılar Ticari Kazancın Hedefi Oluyor”

Hollanda’da Diş Klinik Zincirlerine Tepki: “Yaşlılar Ticari Kazancın Hedefi Oluyor” Hollanda’da yaşlı bakım merkezlerinde sunulan ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin giderek daha fazla ticari diş klinik zincirlerine devredilmesi, kamuoyunda ve siyasette tartışma yaratıyor. Siyasetçiler ve uzmanlar, bazı uygulamaların savunmasız yaşlıların haklarını zedelediği ve sağlık hizmetinin ticari kazanç odaklı hale geldiği uyarısında bulunuyor. Eleştirilerin odağında, bakımevlerinde kalan yaşlılara yönelik habersiz ziyaretler, gereksiz kontroller, birden fazla faturalandırma ve uygunsuz koşullarda yapılan tedaviler yer alıyor. Özellikle hareket kabiliyeti sınırlı olan yaşlıların, bu uygulamalara karşı kendilerini savunmakta zorlandığı belirtiliyor. Siyasetten soru işaretleri Groningen Belediye Meclisi üyesi Izaäk van Jaarsveld (CDA), uygulamaların “kırılgan yaşlıların sırtından para kazanma” anlamına geldiğini söylerken, Temsilciler Meclisi üyesi Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) mevcut yasal çerçevenin yeterli olup olmadığını sorguluyor. Bushoff, hükümete yönelttiği sorularda, “Birden fazla fatura kesilmesi, yetkisiz personel çalıştırılması ve yaşlıların yatak odasında diş tedavisi yapılması gibi durumların nasıl engelleneceğini” gündeme getirdi. Ayrıca sistemin, gereğinden fazla sağlık hizmeti verilmesini teşvik eden ‘ters teşvikler’ içerip içermediğinin araştırılmasını istiyor. Uzmanlar uyarıyor Geriyatrik diş hekimliği alanında çalışan uzmanlar da sorunların yapısal olduğuna dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, bazı ticari zincirler daha fazla gelir elde edebilmek için rutin kontrolleri sıklaştırıyor, buna karşılık gerçekten gerekli tedaviler ertelenebiliyor. Hatta diş fırçalama gibi normalde bakım personelinin sorumluluğunda olan işlemlerin dahi faturalandırıldığı ifade ediliyor. Ayrıca, bakımevlerinde kullanılan mobil ve sınırlı ekipmanla yapılan tedavilerin hem hasta güvenliği hem de sağlık çalışanlarının çalışma koşulları açısından riskler barındırdığı vurgulanıyor. Belediyeler ve hükümet ne diyor? Belediyeler, ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin büyük ölçüde ulusal düzenlemeler kapsamında olması nedeniyle doğrudan müdahale yetkilerinin sınırlı olduğunu belirtiyor. Buna rağmen yerel yöneticiler, ortaya çıkan tabloyu “endişe verici” ve “kabul edilemez” olarak nitelendiriyor. Hükümetin ise konuyu inceleme altına aldığı, mevcut denetim mekanizmalarının yeterliliğinin ve olası yasal değişikliklerin değerlendirildiği belirtiliyor. “Ciddiye alınmalı” Yaşlı hakları savunucuları, bu tartışmanın yalnızca bireysel vakalar üzerinden değil, sistemin tamamı ele alınarak yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle kendini ifade edemeyen ya da şikâyet mekanizmalarına erişimi olmayan yaşlıların korunmasının öncelik olması gerektiği belirtiliyor. Artan eleştiriler, Hollanda’da yaşlılara yönelik sağlık hizmetlerinde ticari modellerin sınırlarının ve kamusal denetimin rolünün önümüzdeki dönemde daha yoğun tartışılacağına işaret ediyor.