Hollanda’da Box 3 Vergisinde Yeni Dönem: Birikim ve Yatırımlar Nasıl Vergilendirilecek?

Box 3 vergisi nedir?

Hollanda’da gelir vergisi üç ayrı bölümden oluşuyor.

Box 1, maaş ve sosyal yardım gibi gelirlerin vergilendirildiği bölüm. Gelir vergisi gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ı bu alandan geliyor.

Box 2, şirket sahibi olan ve özellikle BV üzerinden gelir elde eden kişileri kapsıyor.

Box 3 ise tasarruf hesabındaki para, hisse senetleri, kripto paralar ve ikinci konut gibi varlıklardan elde edilen getirilerle ilgili.

Hollanda’da yaklaşık 2,5 milyon kişi box 3 kapsamında bulunuyor.

Box 3 neden sorun haline geldi?

Mevcut sistemin temel sorunu, verginin gerçek getiriden ziyade varsayılan bir getiri üzerinden hesaplanmasıydı.

Hollanda Yüksek Mahkemesi 2021 yılında bu sistemin özellikle tasarruf sahipleri açısından adil olmadığına hükmetti.

Bankadaki parasından çok düşük faiz alan bazı tasarruf sahipleri, gerçekte elde ettikleri faizden daha yüksek bir getiri elde etmiş kabul edilerek vergi ödüyordu.

Hükümet bunun üzerine geçici bir sistem oluşturdu. Ancak yeni sistemin de başka bir sorunu ortaya çıktı: yüksek gerçek getiri elde eden kişiler, önceki sisteme kıyasla daha az vergi ödeyebiliyor.

Bunun devlet bütçesine yıllık yaklaşık 3 milyar euroluk gelir kaybına yol açtığı belirtiliyor.

Yeni sistemde “servet kazancı” esas alınacak

Siyasi tartışmanın merkezinde iki farklı vergi yöntemi bulunuyor. Servet artış vergisinde kişinin sahip olduğu varlıkların değerindeki yıllık artış vergilendiriliyor. Örneğin hisse senetlerinin değeri yükselmiş ancak henüz satılmamış olsa bile vergi ödenmesi gerekebiliyor.

Servet kazancı vergisinde ise vergi, hisse veya kripto gibi varlık satıldığında elde edilen gerçek kazanç üzerinden alınıyor.

Bu yöntemin avantajı, gerçek kazanca dayanması. Ancak yatırımcıların vergi ödememek için varlıklarını uzun süre satmamayı tercih etmesi de mümkün.

Hükümet 2028’den itibaren değişiklik planlıyor

Koalisyon ortakları D66, VVD ve CDA, uzun vadede servet kazancı vergisine geçilmesi konusunda hemfikir.

Ancak Vergi Dairesi ve bankaların bilgisayar sistemlerinin yeni modele uyarlanmasının zaman alacağı belirtiliyor. Bu nedenle tam anlamıyla yeni sisteme geçişin 2030 veya hatta 2032'yi bulabileceği ifade ediliyor.

Bu nedenle 2028 için geçici bir model üzerinde çalışıldı. Ancak hisse ve kripto varlıklarının vergilendirilmesinde servet artışını, gayrimenkulde ise servet kazancını esas alan bu model yatırımcılar ve şirketler arasında büyük tepkiye neden oldu.

Maliye Bakanı Heinen de eleştirilerin ardından yasanın yeniden hazırlanması gerektiğini açıkladı.

Yeni planda ikinci konut ve hisseler öne çıkıyor

Hükümetin yeni planına göre hisse senetleri, tahviller ve ikinci konutlar için 2028’den itibaren servet kazancı vergisine geçilmesi hedefleniyor. Sistemin diğer bölümlerinin ise 2030’da değiştirilmesi planlanıyor.

Yeni sistemin maliyetini karşılamak için box 2 ve box 3 kapsamında daha fazla kişiden vergi alınması öngörülüyor.

59 bin 357 euroluk muafiyet kalkıyor

En tartışmalı değişikliklerden biri, box 3’teki mevcut vergiden muaf servet sınırının kaldırılması.

Şu anda tek kişi için box 3 kapsamında yaklaşık 59 bin 357 euroluk birikim vergiden muaf tutuluyor.

Yeni sistemde bunun yerine vergiden muaf gelir uygulanacak.

İlk planda yıllık getirisi 1.800 euroyu aşan kişilerin vergi ödemesi öngörülüyordu. Yeni planda bu sınır 1.000 euroya indirildi.

Bu değişiklik nedeniyle yüz binlerce küçük yatırımcının da hisse senetlerinden elde ettiği kazanç üzerinden vergi ödemeye başlaması bekleniyor.

JA21 ve SGP karşı çıkıyor

JA21 ve SGP, özellikle küçük yatırımcıları da vergi kapsamına sokacak bu düzenlemeye karşı çıktı.

İki parti, söz konusu yöntemin kabul edilemez olduğunu savunuyor ve hükümetin kendilerine alternatif bir çözüm üzerinde çalışacağı yönünde güvence verdiğini belirtiyor. Bu nedenle yeni plandaki bu bölümün yeniden değiştirilmesi ihtimali bulunuyor.

Box 3’te belirsizlik devam ediyor

Box 3 reformu şu anda oldukça karmaşık bir aşamadan geçiyor. Temsilciler Meclisi daha önce servet artışına dayalı mevcut yasa değişikliğini kabul etmişti ve düzenleme şu anda Senato’nun önünde bulunuyor.

Hükümet yeni plan konusunda çoğunluk desteği sağlayabilirse, mevcut düzenlemede değişiklik yapılması gerekecek. Bunun için yeni bir yasa değişikliği teklifinin önce Temsilciler Meclisi’nden, ardından Senato’dan geçmesi gerekiyor.

Dolayısıyla Hollanda’da milyonlarca kişiyi ilgilendiren box 3 vergisinin 2028’den itibaren tam olarak nasıl uygulanacağı henüz kesinleşmiş değil.