Hollanda'da 60 Yaş Üstü Boşanmalarda Dikkat Çeken Artış: “Artık Birlikte Neyi Paylaşıyoruz?”

Hollanda'da 60 yaş ve üzerindeki kişilerin boşanma oranı son yıllarda belirgin şekilde yükseldi.

Merkezi İstatistik Bürosu'nun (CBS) verilerine göre, 60 yaş üzerindekilerin tüm boşanmalar içindeki payı 2015'te yüzde 8,2 iken 2025'te yüzde 13,4'e çıktı.

Uzun süren evliliklerin ardından gerçekleşen bu boşanmalar, Hollanda'da “gri boşanma” (grijze scheiding) olarak adlandırılıyor.

40 yıllık evliliklerin ardından ayrılıyorlar

CBS verilerine göre 2025 yılında en az 40 yıldır evli olan 658 çift boşandı.

Bunların arasında evliliklerinin 50. yılını tamamladıktan sonra boşanan 143 çift de bulunuyor.

2000 yılında ise 50 yıllık evliliğin ardından boşanan çiftlerin sayısı yalnızca 44 olarak kaydedilmişti.

“Boşanmak artık daha fazla kabul görüyor”

Çift terapisti ve arabulucular, 60 yaş üzerindeki kişilerle yaptığı çalışmalarda boşanma kararlarının arkasında farklı nedenler bulunduğunu söylüyorlar.

Arabuluculara göre bunlardan biri, toplumun boşanmaya bakışının değişmesi.

“10-20 yıl önce boşanmak çok daha az kabul edilebilir bir durumdu” diyen arabulucular, bunun özellikle bazı muhafazakâr ve Hristiyan çevrelerde daha belirgin olduğunu belirtiyorlar.

Arabuluculara göre bugün ise insanlar, uzun yıllar süren evliliklerin ardından da hayatlarını yeniden şekillendirmeyi daha fazla düşünüyor.

Çocuklar evden ayrılınca ilişki yeniden sorgulanıyor

Uzmanlara göre çocukların evden ayrılması ve emekliliğin yaklaşması, uzun süreli ilişkiler açısından önemli dönüm noktaları.

Çocukların büyüyüp evden ayrılmasıyla birlikte çiftlerin kendilerine şu soruyu sormaya başladığı belirtiliyor:

“Bundan sonra birlikte neyi paylaşacağız?”

Arabulucular, bazı çiftlerin uzun yıllardır birbirlerinden uzaklaştığını ve aynı evde adeta “kardeş gibi” yaşadığını ifade ediyor.

Emeklilikle birlikte birlikte geçirilen zamanın artması da daha önce üzeri örtülen sorunların görünür hale gelmesine yol açabiliyor.

Arabulucular, 45 yıldan uzun süredir evli olan bir çifti örnek gösteriyor. Çiftin hayatlarının ilerleyen dönemlerinde farklı ilgi alanlarına sahip olduğunu belirten uzmanlar, erkeğin sonunda kendi hayatını tercih ederek boşanma kararı aldığını anlatıyor.

“Kavga ederek ayrılmıyorlar ama bu daha az acı verici değil”

Uzmanlara göre ileri yaşlarda gerçekleşen boşanmaların önemli bir bölümü yüksek çatışmalı bir süreç şeklinde yaşanmıyor. Ancak bunun ayrılığı daha kolay hale getirmediği belirtiliyor.

Uzmanlar, uzun yıllar birlikte yaşayan çiftler arasında ciddi bir sevgi ve bağlılık birikimi bulunduğuna dikkat çekerek, bu nedenle ayrılığın bazı durumlarda daha da acı verici olabildiğini söylüyorlar.

Üstelik çiftlerin boşandıktan sonra da hayatlarının bazı bölümlerini paylaşmaya devam edebildiği belirtiliyor.

Boşananların bir bölümü yeniden aşık oluyor

Boşanmanın ardından yeni bir ilişkiye başlayanların sayısı da az değil. Groningen Üniversitesi araştırmacılarına göre, ileri yaşlarda boşanan kişilerin önemli bir bölümü yeniden bir partner buluyor. Ancak erkeklerin yeni bir ilişkiye kadınlardan biraz daha hızlı ve daha sık başladığı belirtiliyor.

Gelir, eğitim düzeyi ve çocuk sahibi olup olmamak gibi faktörlerin de yeni bir ilişki kurma ihtimalini etkilediği ifade ediliyor.

50 yaş üstünde “ayrı evlerde ilişki” tercihi

Yeni bir ilişkiye başlayan ileri yaştaki kişilerin önemli bir bölümü ise birlikte yaşamayı tercih etmiyor. Bu ilişki biçimi Hollanda'da LAT ilişkisi (Living Apart Together) olarak biliniyor.

Daha genç kişiler için ayrı evlerde yaşamak çoğunlukla ileride aynı eve çıkmanın geçici bir aşaması olarak görülürken, 50 yaş üzerindeki kişiler için bunun uzun vadeli ve bilinçli bir tercih olduğu belirtiliyor.

Araştırmacılar, 50 yaş üzerindeki kişilerin büyük bölümünün yeni partnerleriyle gelecekte aynı evde yaşama niyetinin bulunmadığını belirtiyor. Bu tercihin kadınlarda daha belirgin olduğu ifade ediliyor.

Tercihler konut piyasasını da etkiliyor

İleri yaşlardaki çiftlerin yeniden evlenmek veya partnerleriyle aynı evde yaşamak yerine ayrı evlerde yaşamayı tercih etmesi, Hollanda'nın zaten ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu konut piyasasını da etkileyebiliyor.

Çünkü yeni bir ilişki kuran iki kişinin tek bir evde birleşmemesi, iki ayrı konutun kullanılmaya devam etmesi anlamına geliyor. Bu da piyasada boşalabilecek konut sayısının azalmasına yol açıyor.

Hollanda'da 60 yaş üzerindeki boşanmalardaki artış böylece yalnızca aile ve ilişkiler açısından değil, barınma ve konut politikaları açısından da yeni bir tartışma alanı oluşturuyor.