Epstein ve Afganistan

ADD Kitap Kulübü’nün bu yılki okuma listesinde yer alan ilk kitap, Khaled Hosseini’nin Bin Muhteşem Güneş romanıydı. Eylülde okuduğumuz bu kitap, bir roman okur gibi değil; bir ülkenin geçirdiği dönüşümü kayda alır gibi okundu.

1960’ların sonundan 2000’lerin başına uzanan bir Afganistan anlatılıyor.
İktidarlar değişiyor, rejimler değişiyor, söylemler değişiyor. Hosseini bu büyük dönüşümü iki kadın hayatı üzerinden izletiyor. Meryem ve Leyla’nın daralan yaşamı, aslında Afganistan’ın daralan ufku.

Haklar bir günde ortadan kalkmıyor.
Yaşanan şey ani bir kayıp değil, kademeli bir daralma.

Koşullar ağırlaştıkça beklenti eşiği düşüyor; dün itiraz edilen, bugün tolere ediliyor.
Sistem çözüldüğünde çürüme gizlenmez; kalıcı hâle gelir ve normalleşir.

Ardından Uçurtma Avcısı.
Bu kez çocuklar sahnede. Savaş, kaçış, kamplar… Ama asıl yıkım görünmeyen yerde; çocukların iç dünyasında. Çöken her sistem, önce çocukları korumaktan vazgeçiyor.

Bu kitaplar insanı sarsıyor.
Ve bu sarsıntı kolay geçmiyor.

Derken bilinen bir dosya yeniden gündeme geliyor: Epstein.

Bu bir ilk ifşa değil. Yıllardır bilinen bir istismar ağına ilişkin belgeler bugünlerde birer birer yayımlanıyor. İş insanları, siyasetçiler, ünlüler… Gücün merkezinde yer alan isimler. Asıl soru şu: Bu düzen nasıl oldu da bu kadar uzun süre ayakta kalabildi?

Cevap kişilerin ötesinde.
Bir sistem çürümüşse, çürüme kendini gizlemez. Dosyaları kilitler, sorumluluğu dağıtır, suçu görünmez kılar.

Ve değişmeyen bir gerçek vardır:
Bir sistem çökerken, bunun bedelini ilk kadınlar ve çocuklar öder.

Afganistan’da silahla.
Batı’da parayla, nüfuzla, dokunulmazlıkla.

Yöntem değişir. Mantık değişmez.

Toplumların gelişmişliği vitrinle ölçülmez.
Asıl ölçü şudur: Bir ülkede kadına ne kadar değer veriliyor, çocuk ne ölçüde korunuyor?
Hukuk kimin için işliyor, dokunulmazlık kime tanınıyor?

Bu sorulara dürüst bir yanıt yoksa, geriye sadece iyi gizlenmiş bir çürüme kalır.

Tarih, er ya da geç, bunu kayda geçirir.

The post Epstein ve Afganistan first appeared on Hollanda Haberleri.