Çocuğumuzun Sıkılmasına Ne Kadar İzin Veriyoruz?

Çocuğumuzun Sıkılmasına Ne Kadar İzin Veriyoruz?

 

“Anne, sıkıldım.”

“Baba, ne yapacağım?”

 

Çocuklardan sık duyduğumuz bu cümleler, çoğu ebeveynde hemen bir çözüm bulma isteği uyandırabilir.

 

Bir oyun öneririz.

Bir etkinlik düşünürüz.

Dışarı çıkmayı teklif ederiz.

Bazen telefonu ya da tableti veririz.

 

Çünkü çocuğun sıkılması, sanki hemen ortadan kaldırılması gereken bir durum gibi gelebilir.

 

Oysa burada üzerinde düşünmeye değer bir soru vardır:

 

Bir çocuğun her boş anını doldurmak gerçekten gerekli midir?

 

Sıkılmak hoş bir duygu değildir.

 

Yetişkinler olarak biz de sıkıldığımızda dikkatimizi başka bir yere yöneltmeye çalışırız. Telefonumuzu elimize alır, bir şeyler izler, birileriyle konuşur ya da kendimize bir uğraş buluruz.

 

Çocuklar için de durum farklı değildir.

 

Fakat çocukluk döneminde önemli bir fark vardır:

 

Çocuk, kendi zamanını nasıl kullanacağını henüz öğrenmektedir.

 

Bu nedenle “Sıkıldım” cümlesinin ardından hemen bir yetişkin çözümü geldiğinde, çocuk zamanla başka bir deneyimi daha az yaşayabilir:

 

“Şimdi ne yapabilirim?”

 

Bu soru basit görünür. Ama aslında çocuğun kendi iç kaynaklarını kullanmaya başladığı önemli bir noktadır.

 

Bir süre odasında dolaşabilir.

Oyuncaklarına bakabilir.

Eski bir oyunu yeniden keşfedebilir.

Bir şey çizebilir.

Kendi kendine bir hikâye kurabilir.

Ya da bir süre hiçbir şey yapmayabilir.

 

Bunların hiçbiri dışarıdan bakıldığında çok önemli görünmeyebilir.

 

Fakat çocuğun kendi zamanıyla baş başa kalması, sürekli dışarıdan yönlendirilmediği bir alan oluşturur.

 

Bugün çocukların günlük hayatı çoğu zaman oldukça planlıdır.

 

Okul, kurslar, spor, ödevler, sosyal etkinlikler ve ekranlar…

 

Bir etkinlik bittiğinde çoğu zaman diğeri başlar. Boş kalan kısa zamanlar bile kolaylıkla doldurulabilir.

 

Bu nedenle bazı çocuklar, önlerinde planlanmış bir etkinlik olmadığında ne yapacaklarını bilemeyebilir.

 

“Sıkıldım.”

 

Bu noktada ebeveyn olarak hemen devreye girmek oldukça anlaşılırdır. Çünkü çocuğun huzursuzluğu bize de geçebilir.

 

Evde dolaşması, tekrar tekrar ne yapacağını sorması veya “Hiçbir şey yapmak istemiyorum” demesi bizi rahatsız edebilir.

 

Ve çözüm üretmek daha kolay gelebilir.

 

Fakat belki de her “Sıkıldım” cümlesinin arkasından bir etkinlik gelmesi gerekmiyordur.

 

Bazen şöyle diyebilmek yeterlidir:

 

“Evet, şu anda sıkılıyorsun. Bakalım kendine ne bulacaksın.”

 

Bu cümle çocuğu yalnız bırakmak anlamına gelmez. Tam tersine, onun kendi başına bir şey bulabileceğine güvenmek anlamına gelir.

 

Çünkü çocukların yalnızca hazır etkinliklere değil, kendi oyunlarını ve uğraşlarını oluşturabilecekleri zamana da ihtiyaçları vardır.

 

Sıkıntının hemen ortadan kaldırılmadığı anlarda çocuk başlangıçta daha fazla şikâyet edebilir.

 

Bu normaldir. Çünkü boşlukla ne yapacağını öğrenmek de bir süreçtir.

 

Eğer çocuk her sıkıldığında yetişkin tarafından eğlendirilmişse, kendi kendine oyalanmasını hemen beklemek gerçekçi olmaz.

 

Bu da diğer beceriler gibi zamanla gelişir.

 

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir.

 

Amaç, çocuğu saatlerce kendi hâline bırakmak ya da onunla zaman geçirmemek değildir.

 

Çocukların anne babalarıyla oyun oynamaya, konuşmaya ve ortak zaman geçirmeye elbette ihtiyaçları vardır.

 

Fakat ebeveynin çocuğun sürekli eğlence kaynağı olması başka bir şeydir.

 

Birlikte zaman geçirmek ile çocuğun bütün boş zamanını yönetmek aynı değildir.

 

Belki de ebeveynlikte zaman zaman geri çekilmemiz gereken alanlardan biri de burasıdır.

 

Çocuğun ne yapacağını bizim belirlemememiz.

Her boşluğa bir aktivite yerleştirmememiz.

Her “Sıkıldım” cümlesini çözmememiz.

 

Çünkü bazen tam da o boşlukta çocuk kendisine ait bir şey bulur.

 

Kendi fikrini.

Kendi oyununu.

Kendi merakını.

 

Belki de bir çocuğun yaratıcılığını desteklemek için sürekli yaratıcı etkinlikler hazırlamak gerekmiyordur.

 

Bazen yapılabilecek en önemli şey, ona doldurulmamış bir zaman bırakmaktır.

 

Ebeveyn açısından asıl zor olan ise belki çocuğun sıkılması değil, bizim onun sıkılmasına ne kadar dayanabildiğimizdir.

 

Çocuğumuzun sürekli mutlu, meşgul ve eğleniyor olması gerektiğini düşünüyor muyuz?

 

Boş kaldığında bir şeylerin eksik olduğunu mu hissediyoruz?

 

Onun “Sıkıldım” demesini, bizim çözmemiz gereken bir problem olarak mı görüyoruz?

 

Belki de kendimize sorabileceğimiz soru şudur:

 

“Çocuğum sıkıldığında ona hemen bir şey sunmak zorunda mıyım, yoksa kendi zamanıyla ne yapacağını keşfetmesine biraz alan bırakabilir miyim?”

 

Çünkü sıkılmak her zaman kötü geçirilen zaman değildir.

 

Bazen çocuk için yeni bir şeyin başlangıcıdır.

 

Bir fikrin.

Bir oyunun.

Bir merakın.

 

Ve belki de en önemlisi, şu deneyimin:

 

“Beni sürekli birinin eğlendirmesine gerek yok. Kendime bir şey bulabilirim.”

 

Çocuklarımızın her boş anını dolduramayız. Belki doldurmamız da gerekmiyor.

 

Çünkü bazen gelişim, bizim hazırladığımız etkinliklerin içinde değil, onlara bıraktığımız boşlukta başlar.

 

Kimya Çifçi Dumlu

Psikoloji Yüksek Lisans Mezunu • Sosyolog • Aile Danışmanı

Çocuk Gelişimi • Aile ve Ebeveynlik Çalışmaları

The post Çocuğumuzun Sıkılmasına Ne Kadar İzin Veriyoruz? first appeared on Hollanda Haberleri.