Bülbüller ve Aynalar

Hollanda Kitap Kulübü, 8 Şubat’ta 101. kitap buluşmasını gerçekleştirdi.

Yüz kitap… Ekranların düşünmenin yerini aldığı, hızın anlamı boğduğu bir çağda bu sayı bir istatistik değil, bir ısrardır.

Okumakta, düşünmekte ve bir araya gelmekte ısrar. Üstelik 18 Ocak’ta yapılan 100. buluşmada, Türk dili ve tarihi açısından temel metinlerden biri olan Kaşgarlı Mahmut’un Divânü Lügati’t-Türk’ün seçilmesi, bu ısrarın yönünü de açıkça gösterdi. Bu, rastlantı değil; bilinçli bir kültürel duruştur.

101. buluşmanın kitabı Harper Lee’nin Pulitzer ödüllü romanı Bülbülü Öldürmek’ti. Roman, 1930’lardan 1960’lara uzanan bir dönemde Amerika’da yaşanan ırkçılığı ve adalet sorununu anlatır. Ama bunu mahkeme salonlarının yüksek sesinden değil, altı yaşındaki Scout Finch’in gözünden yapar. Büyük haksızlıklar, ancak böyle bir sadelikle anlatıldığında gerçek ağırlığına ulaşır.

Romanda mesele yalnızca ırkçılık değildir. Irkçılık, daha derinde duran bir zihniyetin sonucudur. O zihniyetin adı: önyargıdır. Önyargı, insanın gerçeği tanımadan hüküm verme konforudur. Düşünmeyi askıya alır, vicdanı susturur. Böylece toplum, duvarları görünmeyen bir açık cezaevine dönüşür. Kimse zincir taşımaz ama herkes birbirini gözetler.

Bugün yaşadığımız sokağa, mahalleye, ilişkilere baktığımızda romanın neden eskimediğini anlarız. Kaç bülbül öldürdük bugüne kadar? Masum olanı, savunmasız olanı, yalnızca farklı olduğu için susturulanları… Bunu öyle sıradanlaştırdık ki artık bülbül seslerini duyamaz olduk.

Sessizlik her zaman masum değildir.

Romanda geçen sade ama sarsıcı bir cümle, çıkış yolunu işaret eder: İnsan, başkalarının yüzüne bakabilmek için önce kendi yüzüne bakmalıdır. Yani aynaya. Cesaret tam da burada başlar.

Hollanda Kitap Kulübü’nün 101. buluşması, bir kitap değerlendirmesinin ötesinde, bugüne ve bize tutulan bir aynaydı. Edebiyat bazen tarihin, bazen insanın derinliklerine iner. Bülbülü Öldürmek ise her iki alanda da sözü olan, zamana direnen metinlerden biri.

The post Bülbüller ve Aynalar first appeared on Hollanda Haberleri.