Amsterdam’da tarihi Gazze protestosu: 200 bin kişi kırmızı çizgi çekti! Hükümete İsrail’e yaptırım çağrısı

Hollanda’nın başkenti Amsterdam, 8 Kasım Pazar günü Filistin’e destek amacıyla düzenlenen dördüncü Kırmızı Çizgi (De Rode Lijn) protestosuna ev sahipliği yaptı. Museumplein’de saat 13.00’te başlayan gösteride binlerce değil, organizasyonun açıklamasına göre en az 200 bin kişi bir araya geldi.

Kırmızı kıyafetler giyen, kırmızı atkılar ve aksesuarlar taşıyan göstericiler, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesini ve Hollanda hükümetinin İsrail’e karşı daha sert adımlar atmasını istedi.

Protesto yalnızca Gazze’deki insani krize dikkat çekmekle sınırlı kalmadı. Hollanda’nın İsrail ile sürdürdüğü askerî, ekonomik ve siyasi ilişkiler de gösterinin merkezindeki konular arasında yer aldı.

Bu gösteri, Hollanda’da Filistin konusunda kamuoyu baskısının hâlâ çok güçlü olduğunu gösteren önemli bir toplumsal eylem olarak öne çıktı.

Protestonun katılımcı sayısı konusunda 8 Kasım saat 14.36’da önemli bir açıklama geldi.

Gösterinin ortak düzenleyicilerinden Amnesty International, protestoya en az 200 bin kişinin katıldığını duyurdu. Bu rakamın havadan çekilen kamera görüntüleri ve kalabalık ölçüm programları kullanılarak hesaplandığı açıklandı.

Denk partisi milletvekilleri ve çok sayıda üyeleri ile birlikte binlerce kişi ile kol kola yürüyüşe katılım sağladı

Katılım rakamlarını geçmiş gösterilerle karşılaştırdığımızda:

Protesto Açıklanan katılım

Mayıs 2025 – Lahey 100 binin üzerinde

Haziran 2025 – Lahey 150 bin

Ekim 2025 – Amsterdam 250 bin

8 Kasım 2026 – Amsterdam En az 200 bin

Böylece bugünkü gösteri, Hollanda’da son yılların en büyük kitlesel protestolarından biri olma özelliğini korudu.

Böylece bugünkü gösteri, Hollanda’da son yılların en büyük kitlesel protestolarından biri olma özelliğini korudu.

Gazetecilik açısından önemli not: 200 bin rakamı organizasyonun geçici tahminidir. Bu araştırmada polis tarafından açıklanmış bağımsız ve kesin bir katılımcı sayısına ulaşamadım. Bu nedenle haberde 200 bin kişiyi kesinleşmiş resmî sayı olarak değil, organizasyonun açıklaması olarak vermek gerekiyor.

Kürsüde kimler konuştu, ne mesaj verdiler?

Gösterinin en dikkat çeken bölümlerinden biri, farklı meslek gruplarından ve uluslararası insan hakları hareketlerinden isimlerin kürsüye çıkmasıydı.

Amnesty International’ın yayımladığı program ile ANP ve NOS’un olay günü haberleri birlikte değerlendirildiğinde konuşmacıların mesajları şöyle özetlenebilir:

Amal Helles – Gazze’den kaçan Filistinli gazeteci

Gösterinin en duygusal konuşmalarından birini yaptı. Gazze’de yaşananları bir gazeteci ve doğrudan bu felaketi yaşamış bir insan olarak anlattı. Katılımcılara İngilizce olarak teşekkür ederek şu mesajı verdi:

“Bu kırmızı çizgiyi çektiğiniz için teşekkür ederim. Filistin özgür olmadan hiç kimse özgür değildir.”

Lilianne Ploumen – Eski Hollanda bakanı

Eski PvdA’lı bakan, eski hükümet üyeleri ve diplomatlar adına konuştu. Mesajının temelinde Hollanda hükümetinin İsrail politikasını değiştirmesi ve daha güçlü önlemler alması gerektiği bulunuyordu. Bu isimler daha önce 2 Eylül’de Jetten hükümetine daha sert adımlar atılması çağrısında bulunmuştu.

Omar Barghouti – BDS hareketinin kurucu isimlerinden

İsrail’e yönelik Boykot, Yatırımların Geri Çekilmesi ve Yaptırımlar (BDS) hareketinin kurucu isimlerinden Barghouti’nin konuşması, ekonomik ve uluslararası baskı konusuna odaklandı. İsrail ile ticari ilişkilerin ve yatırımların sürdürülmesine karşı kampanyanın önemi gündeme geldi.

Benjamin Moser – Yazar

Antizionisme adlı kitabın yazarı Moser, programda antisiyonizm ve Yahudi tarihi konulu konuşmasıyla yer aldı. Gösteride İsrail hükümetinin politikalarının eleştirilmesi ile Yahudilereyönelik nefretin birbirinden ayrılması da tartışılan düşünsel başlıklardan biriydi.

Medhat Alamawi – Hollanda Filistin Toplumu (PGNL)

Hollanda hükümetine ve şirketlere yöneltilen somut talepler üzerine konuştu. Özellikle ekonomik ilişkiler, şirketlerin sorumluluğu ve Hollanda’nın İsrail karşısındaki tutumu gündeme geldi.

Konuşma programını Hasna El Maroudi yönetti. Filistinli şarkıcı Nai Barghouti de sahnede müzik performansı sergiledi.

Göstericiler Hollanda hükümetinden ne istiyor?

Protestonun temel hedefi, Başbakan Rob Jetten liderliğindeki Hollanda hükümetinin İsrail’e karşı yalnızca açıklama yapmakla yetinmeyerek somut yaptırımlar uygulaması.

Organizatörler taleplerini beş ana başlıkta topladı:

Uluslararası Adalet Divanı kararlarının uygulanmasını desteklemesi.

4. Gazze’ye insani yardım

Gazze’ye uygulanan ablukanın sona erdirilmesi.

Kalıcı ateşkes sağlanması.

İnsani yardımların engelsiz ve güvenli biçimde ulaştırılması.

5. Uluslararası hukuk

Uluslararası hukuk ihlallerinin soruşturulması ve sorumluların hesap vermesinin sağlanması.

Uluslararası mahkemelerin korunması ve desteklenmesi.

Bu talepler, gösteriyi düzenleyen 13 kuruluşun ortak çağrısında yer aldı.

Gösterinin dikkat çeken yönlerinden biri, eleştirilerin yalnızca İsrail hükümetiyle sınırlı kalmamasıydı.

ANP’nin aktardığına göre konuşmacılar, İsrail ile ticari ilişkilerini sürdüren bazı şirketleri de hedef aldı.

Eleştirilerin yöneltildiği şirketler arasında şunlar vardı:

Booking.com: İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimleriyle bağlantılı ticari faaliyetleri nedeniyle.

Teva: İsrailli ilaç üreticisi olması nedeniyle protestocuların eleştirilerine konu oldu.

Hollanda bankaları: İsrail ile bağlantılı yatırımlar ve finansal ilişkiler nedeniyle eleştirildi.

Göstericiler, Hollanda’da faaliyet gösteren şirketlerin Filistin’deki gelişmeler karşısında ekonomik sorumluluk taşıdığını savundu.

Museumplein’de yaklaşık 45 dakika süren konuşma programının ardından göstericiler saat 13.45 civarında yürüyüşe geçti.

Yaklaşık 6 kilometrelik yürüyüş güzergâhı şu bölgelerden geçti:

Museumplein

Hobbemakade

Stadhouderskade

Overtoom

Amstelveenseweg

Cornelis Krusemanstraat

De Lairessestraat

Yeniden Museumplein

Gösterinin ardından Museumplein’de bilgilendirme stantlarının da bulunduğu etkinlik alanı oluşturuldu.

Başbakan Rob Jetten neden protestoya katılmadı?

Gösterinin siyasi açıdan dikkat çeken konularından biri de Başbakan Rob Jetten’in protestoya katılmamasıydı.

Jetten, daha önce D66 lideriyken Kırmızı Çizgi gösterilerinden birine katılmıştı. Ancak bu kez başbakanlık görevinde bulunduğu için farklı bir konumda olduğunu ve katılmasının uygun olmayacağını belirtti.

NOS’un haberine göre Jetten, daha önce D66 lideri olarak Gazze’de yaşananları soykırım olarak nitelendirmişti. Başbakan olduktan sonra ise bu ifadeyi kullanmamaya başladı. Bunun gerekçesi sorulduğunda hükümetin daha fazla tırmanmayı önlemek için elinden geleni yapması gerektiğini söyledi.

Bu durum, protestonun siyasi boyutunu daha da önemli hâle getirdi. Çünkü göstericilerin doğrudan çağrıda bulunduğu makam, protestoya katılmayan başbakanın liderliğindeki hükümetti.

Gösteriyi hangi kuruluşlar düzenledi?

Bu protesto tek bir kuruluşun değil, 13 farklı örgütün ortak girişimiyle düzenlendi.

Düzenleyici kuruluşlar:

Amnesty International

Artsen voor Gaza

BDS

Dutch Scholars for Palestine

Erev Rav

Global Sumud Flotilla

Oxfam Novib

PAX

Palestijnse Gemeenschap Nederland (PGNL)

Plant een Olijfboom

Rotterdam Palestina Coalitie

Save the Children

The Rights Forum

Save the Children ayrıca çocukların katılımı için özel bir alan oluşturdu. Çocuklar burada Gazze’deki çocuklar için dilek ve mesajlarını yazıp çizebildi.

NHABER.NL editörü tarafından haberin değerlendirmesi

Bugünkü gösterinin en önemli sonucu, Filistin meselesinin Hollanda kamuoyunda ve siyasetinde gündemde kalmaya devam ettiğini göstermesidir.

Özellikle organizasyonun 200 bin kişilik katılım açıklaması, Hollanda hükümetine yönelik toplumsal baskının boyutunu ortaya koyuyor.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı var: Göstericiler yalnızca Gazze’de ateşkes istemiyor. Hollanda’nın silah ticaretinden yatırımlara, diplomatik ilişkilerden Avrupa Birliği politikalarına kadar pek çok alanda tutum değiştirmesini talep ediyor.

Asıl soru ise şu: Museumplein’de 200 bin kişinin verdiği mesaj, Hollanda hükümetinin İsrail politikasında somut bir değişikliğe yol açacak mı?

Bu sorunun cevabı önümüzdeki günlerde Hollanda siyasetinin en önemli tartışma başlıklarından biri olacak.

Haber: Sedat Tapan- Amsterdam