Almanya'da emekliliğe geçiş sistemi değişiyor

Almanya'da emeklilik yaşı yaklaşan çalışanların çalışma saatlerini azaltmasına veya belirli bir süre çalıştıktan sonra emeklilik tarihine kadar işe gitmemesine imkân tanıyan Altersteilzeit sisteminde değişiklik planlanıyor. Emeklilik Komisyonu, sistem içinde en çok kullanılan “blok modelinin” kaldırılmasını ve uygulamaya başlama yaşının 55'ten 58'e çıkarılmasını önerdi. Hükümet ortaklarının komisyonun tavsiyelerini aynen hayata geçirmek istemesi, yaygın olarak kullanılan blok modelinin geleceğini gündeme taşıdı.

Planlanan değişiklik Altersteilzeit sistemini tamamen kaldırmıyor. Kaldırılması gündemde olan yalnızca, çalışanların belirli bir süre tam zamanlı çalıştıktan sonra emeklilik tarihine kadar işe gitmemesine imkân veren “blok modeli”.

Almanya'daki Altersteilzeit sistemi nedir?
Öncelikle Altersteilzeit'in doğrudan erken emeklilik olmadığını belirtmek gerekiyor. Sistem, Almanya'da emeklilik yaşına yaklaşan çalışanların çalışma sürelerini azaltarak emekliliğe geçiş yapmasına olanak sağlıyor.

Mevcut uygulamada bu sistemden 55 yaşından itibaren yararlanılabiliyor. Ancak işveren ile çalışanın gönüllü olarak anlaşması gerekiyor. Çalışanların Altersteilzeit uygulamasından yararlanma konusunda genel bir yasal hakkı bulunmuyor.

İşveren ile çalışan Altersteilzeit uygulamasına geçme konusunda anlaşırsa çalışma süresi esas olarak yarıya indiriliyor. Bunun nasıl uygulanacağı konusunda ise iki farklı yöntem bulunuyor: eşit dağılım modeli ve blok modeli.

Altersteilzeit döneminin, çalışanın mümkün olan en erken emeklilik tarihine kadar devam etmesi gerekiyor. Örneğin uzun süre sigortalı olan ve 63 yaşında emeklilik hakkından yararlanabilecek bir çalışanın Altersteilzeit dönemi en az bu tarihe kadar sürmeli.

Blok modeli nasıl uygulanıyor?
2023 yılında yaklaşık 284 bin kişi Altersteilzeit sisteminden yararlandı. Uzun yıllar ortalamasına göre çalışanların yüzde 82'si, yani her beş kişiden dördünden fazlası blok modelini tercih ediyor.

Bu sistemde toplam süre iki eşit döneme ayrılıyor. Örneğin bir çalışan emekliliğine dört yıl kala blok modeline geçerse ilk iki yıl normal şekilde tam zamanlı çalışmaya devam ediyor. Sonraki iki yıl ise işe gitmiyor.

Ancak maaşı buna göre baştan düzenleniyor. Çalışan ilk iki yılda tam zamanlı çalışmasına rağmen tam maaşını almıyor. Geliri dört yıllık döneme dağıtılıyor. Böylece ikinci iki yıllık dönemde hiç çalışmasa bile ödeme almaya devam ediyor.

Mevcut sistemle yeni plan arasındaki fark ne?
Emeklilik Komisyonunun önerisi hayata geçirilirse blok modeli tamamen kaldırılacak. Altersteilzeit ise devam edecek.

Bunun yerine çalışma süresinin bütün dönem boyunca azaltıldığı model kullanılabilecek. Örneğin haftada 40 saat çalışan biri, işvereniyle anlaşarak emekliliğine kadar haftada yaklaşık 20 saat çalışabilecek.

Mevcut sistemde 55 olan Altersteilzeit'e başlama yaşının ise 58'e çıkarılması öneriliyor.

Altersteilzeit emekli maaşını nasıl etkiliyor?
Altersteilzeit sistemine geçen çalışanların ileride alacağı emekli maaşı bir miktar daha düşük olabiliyor. İşveren, azaltılmış brüt ücrete en az yüzde 20 ek ödeme yapıyor ve çalışan adına ilave emeklilik sigortası primi ödüyor.

Ancak emeklilik sigortası primleri önceki kazancın yaklaşık yüzde 90'ı üzerinden yatırılıyor. Bu nedenle Altersteilzeit döneminde emekli maaşına yansıyan artış, normal şekilde çalışmaya devam edilmesi durumuna göre yaklaşık yüzde 10 daha düşük oluyor.

Alman Emeklilik Sigortası (DRV) bu nedenle Altersteilzeit sözleşmesi imzalamayı düşünen çalışanlara karar vermeden önce danışmanlık almalarını tavsiye ediyor.
©Sonhaber.eu

Fotoğraf: Yapay zeka