Almanya’da Bakım Reformunda Yeni Dönem: Pflegegrad Almak Zorlaşıyor

NHABER.NL – ALMANYA

Almanya’da milyonlarca kişiyi ve özellikle yaşlı, kronik rahatsızlığı bulunan kişiler ile onlara bakım veren aileleri ilgilendiren bakım sigortası reformunda kritik bir aşamaya gelindi. Federal Hükümet, Pflegeneuordnungsgesetz (PNOG) kapsamında hazırlanan düzenlemeyi 30 Eylül 2026 tarihinde kabinede kabul ederek yasama sürecini başlattı.

Reformun özellikle dikkat çeken yönlerinden biri, 2027 yılından itibaren Pflegegrad 1, 2 ve 3’e ulaşmak için gereken puanların yükseltilmesi. Bu değişiklik, sınırda bulunan yeni başvurular açısından bakım derecesine erişimi zorlaştırabilecek.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Hâlihazırda Pflegegrad sahibi olan kişilerin dereceleri yalnızca yeni puan sınırları getirildiği için otomatik olarak düşürülmeyecek. Düzenlemede mevcut hakların korunmasına yönelik geçiş hükümleri bulunuyor.

2027’de hangi puanlar aranacak?

Mevcut sistem ile reform taslağında öngörülen yeni eşikler şöyle:

Pflegegrad Mevcut sistem 2027’den itibaren planlanan

Pflegegrad 1 12,5 puan 15 puan

Pflegegrad 2 27 puan 30 puan

Pflegegrad 3 47,5 puan 50 puan

Pflegegrad 4 70 puan 70 puan

Pflegegrad 5 90 puan 90 puan

Dolayısıyla değişiklik doğrudan Pflegegrad 1, 2 ve 3’ü etkiliyor. 4 ve 5 için temel puan eşikleri değişmiyor.

Bu değişiklik pratikte ne anlama geliyor?

Örneğin mevcut sistemde yapılan değerlendirmede 28 puan alan bir kişi Pflegegrad 2 kapsamına girebilirken, planlanan yeni sistemde 28 puan Pflegegrad 2 için yeterli olmayacak ve kişi yalnızca Pflegegrad 1 kapsamında kalabilecek.

Benzer şekilde bugün 48 puanla Pflegegrad 3 alan bir kişi, yeni sistemde 50 puan sınırının altında kalacağı için aynı puanla daha düşük bir dereceye düşebilecek.

Buradaki kritik nokta, değişikliğin özellikle eşik değerlerin hemen üzerinde bulunan kişiler açısından sonuç doğurması. Ayrıca yalnızca toplam puan eşikleri değil, bazı modüllerde puanların değerlendirilmesine ilişkin aralıkların da değiştirilmesi planlanıyor.

Pflegegrad 1’de 131 euroluk destek kaldırılıyor

Reformun ikinci önemli ayağı, Pflegegrad 1 sahiplerine ödenen aylık 131 euroluk Entlastungsbetrag.

Mevcut sistemde Pflegegrad 1 dahil olmak üzere evde bakım alan kişiler ayda 131 euroya, yıllık toplamda ise 1.572 euroya kadar Entlastungsbetrag kullanabiliyor.

Yeni düzenlemede ise Pflegegrad 1 için bu ödeme kaldırılacak.

Bunun yerine kişilere daha yoğun danışmanlık, bakım konusunda rehberlik ve koruyucu/önleyici hizmetler sunulması planlanıyor. Federal Sağlık Bakanlığı, bu değişikliğin bakım ihtiyacı bulunan kişilerin daha doğrudan desteklenmesini amaçladığını belirtiyor.

Pflegegrad 2–5 için destek 175 euroya çıkıyor

Pflegegrad 2 ile 5 arasındaki kişiler açısından ise farklı bir sistem uygulanacak.

Mevcut 131 euroluk Entlastungsbetrag, yeni oluşturulacak Sozialraumbudget kapsamına alınacak ve aylık miktar 175 euroya yükseltilecek.

25 yaşını doldurmamış bakım ihtiyacı bulunan kişiler için ise bu bütçenin aylık 300 euroya kadar çıkması öngörülüyor. Ancak bu para belirli günlük destek ve bakım hizmetleri için kullanılabilecek; serbest şekilde nakit olarak kullanılabilecek bir ödeme şeklinde tasarlanmıyor.

Yeni Pflegegrad 2 veya 3 alanlara ilk üç ay dikkat

Reformda dikkat çeken başka bir düzenleme daha var.

İlk kez Pflegegrad 2 veya 3 verilen kişiler, yeni sosyal destek bütçesinin ilk üç ayında yalnızca yüzde 50’sinden yararlanabilecek.

Federal Sağlık Bakanlığı bunu, yeni bakım durumunda ihtiyaçların ve uygun desteklerin belirlenmesine yönelik geçiş dönemiyle ilişkilendiriyor.

Bakım veren ailelerin emekliliği de etkilenebilir

Reformun en az konuşulan ancak uzun vadede önemli sonuç doğurabilecek maddelerinden biri, aile üyelerine ödenen emeklilik sigortası primleri.

Almanya’da belirli şartları yerine getiren ve yakınlarına ücretsiz olarak bakım veren kişiler için emeklilik sigortası primlerini sosyal bakım sigortası karşılayabiliyor.

Mevcut düzenlemeye göre bu primler bakım derecesi ve bakım hizmetinin türüne göre değişiyor.

PNOG kapsamında ise 1 Ocak 2027’den itibaren bakım sigortasının bu kişiler adına yatırdığı primlerin mevcut seviyenin yüzde 70’iyle sınırlandırılması planlanıyor.

Bu değişiklik gelecekte elde edilecek emeklilik haklarının da daha düşük oluşmasına yol açabilecek. Ancak geçmişte kazanılmış emeklilik haklarının geriye dönük olarak azaltılması söz konusu değil.

En kritik soru: Kimler etkilenecek?

Reformun etkisi herkes için aynı olmayacak.

Özellikle:

2027’de ilk kez Pflegegrad başvurusu yapacaklar,

Pflegegrad 1, 2 veya 3 sınırında bulunanlar,

Mevcut Pflegegrad’ını yükseltmek isteyenler,

Evde bakım hizmetlerinden yararlananlar,

Yakınına ücretsiz bakım veren aile üyeleri,

düzenlemenin sonuçlarını daha yakından takip etmek zorunda olacak.

Buna karşılık mevcut Pflegegrad sahipleri için yeni puan eşikleri nedeniyle otomatik bir derece kaybı öngörülmüyor. Bu nedenle “2027’de herkesin Pflegegrad’ı düşürülecek” şeklindeki bir yorum doğru olmayacaktır.

Reformun arkasındaki temel sorun: Pflegeversicherung’ın finansmanı

Hükümetin reform gerekçesinin merkezinde bakım sigortasının mali sürdürülebilirliği bulunuyor.

Almanya’da bakım ihtiyacı bulunan kişilerin sayısındaki artış, yaşlanan nüfus ve bakım hizmetlerinin maliyetlerindeki yükseliş, sosyal bakım sigortası üzerindeki finansal baskıyı artırıyor.

Bu nedenle hükümet bir taraftan bazı destekleri yeniden yapılandırırken diğer taraftan bakım sigortasının harcamalarını kontrol altında tutmayı hedefliyor.

Ancak reformun eleştirilen yönlerinden biri de tam burada ortaya çıkıyor.

Bakım alanındaki bazı kuruluşlar ve sosyal yardım örgütleri, daha yüksek puan eşiklerinin gerçek bakım ihtiyacı değişmediği halde bazı kişilerin sisteme erişimini zorlaştırabileceği görüşünde. Örneğin SoVD, eşiklerin yükseltilmesinin bakım ihtiyacı bulunan bazı insanların daha geç destek almasına veya destek dışında kalmasına yol açabileceğini savunuyor. Bu değerlendirme kuruluşun kendi görüşüdür ve hükümetin gerekçesinden farklıdır.

Gazetecilik açısından kritik ayrıntı

Bu düzenleme açısından vatandaşların dikkat etmesi gereken en önemli konu, “başvuru tarihi” ile “değerlendirme tarihi” arasındaki fark.

Reform taslağındaki geçiş hükümlerine göre, 2026 sonuna kadar yapılan başvurular için mevcut kuralların esas alınması öngörülüyor. Bu nedenle yalnızca değerlendirme randevusunun 2027’ye kalması, tek başına yeni puan sisteminin uygulanacağı anlamına gelmeyebilir.

Ancak burada da önemli bir uyarı var: Bugün itibarıyla düzenleme henüz nihai yasa değil. Kabine kararından sonra teklif Bundestag’da görüşülecek; yasama sürecinin diğer aşamalarının tamamlanması ve yasanın yayımlanması gerekiyor. Bu süreçte maddelerde değişiklik yapılabilir.

Dolayısıyla vatandaşların bugün itibarıyla kesinleşmiş bir hukuk kuralı gibi değil, 2027 için kabul edilen hükümet reform planı ve başlayan yasama süreci olarak değerlendirmesi gerekiyor.

NHABER.NL NOTU

Özellikle yaşlı anne-babası veya bakıma ihtiyaç duyan yakınları bulunan ailelerin 2027’yi beklemeden mevcut durumlarını ve olası Pflegegrad başvurularını uzman bir bakım danışmanlığı veya Pflegekasse üzerinden değerlendirmeleri önem taşıyor.

Ancak yalnızca reformdan yararlanmak amacıyla gerçekte bulunmayan bir bakım ihtiyacının bildirilmesi söz konusu olmamalıdır. Başvuru, kişinin gerçek sağlık ve günlük yaşam koşullarına dayanmalıdır.

Kaynaklar: Almanya Federal Sağlık Bakanlığı (BMG), Bundesregierung, Bundestag belgeleri; ilgili sosyal kuruluşların açıklamaları.

NHABER.NL