Akaryakıt Fiyatları Yükseldi Ama Kazananlar İstasyon Sahipleri Değil: Petrol Şirketleri

Fiyat artışlarının, Orta Doğu’daki çatışmalar ve özellikle ABD’nin Iran’a yönelik müdahalesi sonrası küresel petrol piyasasında yaşanan dalgalanmalardan kaynaklandığı belirtiliyor. Mart ayından önce bir litre ham petrol yaklaşık 38 cent seviyesindeyken, bu fiyatın yaklaşık yüzde 70 arttığı ifade edildi.

Rafineriler ve üreticiler daha fazla kazanıyor

Tüketiciler ve Piyasalar Otoritesi (ACM), petrol üretim maliyetlerinin fiyat artışıyla aynı oranda yükselmediğine dikkat çekti. Bu durumun, üretici şirketlerin kâr marjlarını artırdığı belirtildi.

Ayrıca petrolü benzin ve dizel gibi ürünlere dönüştüren rafinerilerin de daha yüksek kâr elde ettiği, böylece zincirin üst halkalarında daha fazla kazanç biriktiği ifade edildi.

Shell’in kârı ikiye katlandı

Sektörün dev şirketlerinden Shell’in yılın ilk çeyreğindeki kârı, geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıkarak yaklaşık 6,9 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Shell hem petrol üretimi hem rafinaj hem de perakende satış yaptığı için fiyat artışlarından zincirin farklı aşamalarında kazanç sağlayabiliyor.

Benzin istasyonları aynı oranda kazanmıyor

ACM’ye göre benzin istasyonları ise fiyat artışlarından otomatik olarak daha fazla kâr etmiyor. Çünkü yakıtı daha yüksek maliyetle satın alıyor ve bu artışı doğrudan tüketiciye yansıtıyorlar. Bu nedenle istasyonların kâr marjları daha dalgalı bir seyir izliyor.

Deniz yollarındaki kriz etkili oldu

Fiyat artışlarının arkasında küresel tedarik zincirini etkileyen gelişmeler de bulunuyor. Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde deniz trafiğine kapanması, petrol ve doğalgaz taşımacılığında kritik bir dar boğaz oluşturdu.

Ayrıca bazı üretim tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle üretimin kısmen durması da küresel arzı azaltarak fiyatları yukarı çekti.

Sonuç olarak, tüketiciler pompa fiyatlarındaki artışı doğrudan hissederken, kazancın büyük bölümü enerji zincirinin üst basamaklarındaki şirketlerde yoğunlaşıyor.