AB'de satılamayan kıyafetlerin imhası artık yasak

Avrupa Birliği, tekstil sektöründe uzun süredir tartışılan uygulamalardan birine son verdi. Bugünden itibaren yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle büyük moda şirketleri, satılamayan yeni kıyafet ve ayakkabıları imha edemeyecek. Çevresel etkileri azaltmayı ve tekstil israfını önlemeyi amaçlayan uygulama, şirketleri ürünleri yeniden değerlendirmeye yönlendirecek. Yeni kurallar kapsamında yeniden satış, bağış ve geri dönüşüm gibi alternatif yöntemler öne çıkarken, düzenleme ilk aşamada büyük ölçekli işletmeleri kapsıyor.

AB tekstil israfını azaltmayı hedefliyor
AB satılamayan kıyafetlerin imhasını yasakladı kararı, döngüsel ekonomi politikalarının önemli adımlarından biri olarak görülüyor. Avrupa Komisyonu verilerine göre Avrupa'da her yıl satılamayan tekstil ürünlerinin yüzde 4 ila 9'u hiç kullanılmadan imha ediliyor. Bu süreç ise yaklaşık 5,6 milyon ton karbondioksit emisyonuna neden oluyor.

Yeni düzenlemeyle kullanılabilir durumdaki ürünlerin ekonomik döngü içinde kalması hedefleniyor. Böylece hem doğal kaynakların daha verimli kullanılması hem de gereksiz üretimin ve atığın azaltılması amaçlanıyor.

Satılamayan ürünler yeniden değerlendirilecek
Yeni kurallar doğrultusunda büyük moda şirketleri, satışa sunamadıkları ürünleri doğrudan imha etmek yerine farklı yöntemlerle değerlendirmek zorunda kalacak.

Şirketlerin uygulayabileceği yöntemler şöyle sıralanıyor:

• Ürünleri yeniden satışa sunmak
• İkinci el satış kanallarına yönlendirmek
• Bağış kuruluşlarına teslim etmek
• Geri dönüşüm süreçlerine dahil etmek

Bununla birlikte sağlık riski taşıyan, ciddi şekilde hasar görmüş veya yeniden kullanılması mümkün olmayan ürünler için istisna uygulanacak. Sosyal yardım kuruluşlarının kabul etmediği bağışlar da belirli şartlar altında imha edilebilecek.

Büyük şirketler için zorunlu, küçük işletmeler şimdilik muaf
Yeni düzenleme ilk etapta büyük ölçekli şirketleri kapsıyor. Küçük işletmeler uygulamadan şimdilik muaf tutulurken, orta ölçekli işletmeler için daha uzun bir geçiş süreci öngörülüyor.

Öte yandan büyük şirketler yalnızca ürünleri imha etmekten vazgeçmekle kalmayacak. Firmalar, satılamayan ürünlerin nasıl değerlendirildiğine ilişkin verileri de kamuoyuyla paylaşmak zorunda olacak. Bu uygulamayla süreçlerin daha şeffaf hale getirilmesi ve şirketlerin çevresel sorumluluklarının daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.

Düzenleme sektörü ikiye böldü
Yeni uygulama moda sektöründe farklı değerlendirmeleri de beraberinde getirdi. Düzenlemeyi destekleyenler, kaynak kullanımının daha verimli hale geleceğini ve tekstil atıklarının azalacağını savunuyor.

Buna karşılık bazı sektör temsilcileri ise yeni kuralların şirketler için ilave maliyet ve bürokratik yük oluşturacağını ifade ediyor. Çevre örgütleri ise düzenlemeyi olumlu karşılamakla birlikte, etkili denetim yapılmaması halinde bazı şirketlerin kuralları dolaylı yollarla aşabileceği uyarısında bulunuyor.